![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
446. 8. Sonatherigathavannana
dasa putte vijayitvatiadika sonaya theriya gatha.
Ayampi padumuttarassa bhagavato kale hamsavatinagare kulagehe nibbattitva
vinnutam patva ekadivasam satthu santike dhammam sunanti sattharam ekam bhikkhunim
araddhaviriyanam bhikkhuninam aggatthane thapentam disva adhikarakammam katva sayampi
tam thanantaram patthetva yavajivam punnani katva tato cuta kappasatasahassam
devamanussesu samsaritva imasmim buddhuppade savatthiyam kulagehe nibbattitva
vayappatta patikulam gata dasa puttadhitaro labhitva bahuputtikati pannayittha. Sa
samike pabbajite vayappatte puttadhitaro gharavase patitthapetva sabbam dhanam puttanam
vibhajitva 1- adasi, na kinci attano thapesi. Tam putta ca puttabhariya 2- ca
katipahameva upatthahitva paribhavam akamsu. Sa "kim mayham imehi paribhavaya 3- ghare
vasantiya"ti bhikkhuniyo upasankamitva pabbajjam yaci. Tam bhikkhuniyo pabbajesum.
Sa laddhupasampada "aham mahallikakale pabbajitva appamattaya bhavitabban"ti
bhikkhuninam vattapativattam karonti "sabbarattim samanadhammam karissami"ti hetthapasade
ekathambham hatthena gahetva tam avijahamana samanadhammam karonti cankamamanapi "andhakare
thane rukkhadisu yattha katthaci me sisam patihanneyya"ti rukkham hatthena gahetva tam
avijahamanava samanadhammam karoti. Tato patthaya sa araddhaviriyataya pakata
ahosi. Sattha tassa nanaparipakam disva gandhakutiyam nisinnova obhasam pharitva
sammukhe nisinno viya attanam dassetva:-
"yo ca vassasatam jive apassam dhammamuttamam
ekaham jivitam seyyo passato dhammamuttaman"ti 4-
gatham abhasi. Sa gathapariyosane arahattam papuni. Tena vuttam apadane 5-:-
@Footnote: 1 i. vissajjitva 2 cha.Ma. dhitaro 3 Si. paribhutaya
@4 khu.dha. 25/115/37 5 khu.apa. 33/220/377
"padumuttaro nama jino sabbadhammana paragu
ito satasahassamhi kappe uppajji nayako.
Tada setthikule jata sukhita sajjita 1- piya
upetva tam munivaram assosim madhuram vacam.
Araddhaviriyanaggam vanneti bhikkhunim jino
tam sutva mudita hutva karam katvana satthuno.
Abhivadiya sambuddham tam thanam patthayim tada
anumodi mahaviro sijjhatam panidhi tava.
Satasahassito kappe okkakakulasambhavo
gotamo nama gottena sattha loke bhavissati.
Tassa dhammesu dayada orasa dhammanimmita
sonati nama namena hessati satthusavika.
Tam sutva mudita hutva yavajivam tada jinam
mettacitta paricarim paccayehi vinayakam.
Tena kammena sukatena cetanapanidhihi ca
jahitva manusam deham tavatimsam aganchaham.
Pacchime ca bhave dani jata setthikule aham
savatthiyam puravare iddhe phite mahaddhane.
Yada ca yobbanam patta gantva patikulam aham
dasa puttani ajanim surupani visesato.
@Footnote: 1 cha.Ma. pujita
Sukhe thita ca te sabbe jananettamanohara
amittanampi rucita mama pageva te piya.
Tato mayham akamaya dasaputtapurakkhato
pabbajittha sa me bhatta devadevassa sasane.
Tadekika vicintesim jivitenalamatthu me
cattaya 1- patiputtehi vuddhaya ca 2- varakiya.
Ahampi tattha gacchissam sampatto yattha me pati
evaham cintayitvana pabbajim anagariyam.
Tato mamam 3- bhikkhuniyo ekam bhikkhunupassaye
vihaya ganchumovadam tapehi udakam iti.
Tada udakamahitva 4- okiritvana kumbhiya
culle thapetva asina tato cittam samadahim.
Khandhe aniccato disva dukkhato ca anattato
khepetva asave sabbe arahattam apapunim.
Tadagantva bhikkhuniyo unhodakamapucchisum
tejodhatum adhitthaya khippam santapayim jalam.
Vimhita ta jinavaram etamatthamasavayum
tam sutva mudito natho imam gatham abhasatha.
Yo ca vassasatam jive kusito hinaviriyo
ekaham jivitam seyyo viriyarabhato dalham.
@Footnote: 1 jinaYu. khu.apa. 33/232/379 2 buddhayapi. khu.apa. 33/232/379
@3 cha.Ma. ca mam 4 udakamanetva. khu.apa. 33/235/379
Aradhito mahaviro maya suppatipattiya
araddhaviriyanaggam mamaha sa mahamuni.
Kilesa jhapita mayham bhava sabbe samuhata
nagiva bandhanam chetva viharami anasava.
Svagatam vata me asi buddhasetthassa santike
tisso vijja anuppatta katam buddhassa sasanam.
Patisambhida catasso vimokkhapi ca atthime
chalabhinna sacchikata katam buddhassa sasanan"ti.
Atha nam bhagava bhikkhuniyo patipatiya thanantare thapento araddhaviriyanam
bhikkhuninam aggatthane thapesi. Sa ekadivasam attano patipattim paccavekkhitva udana-
vasena:-
"dasa putte vijayitva asmim rupasamussaye
tatoham dubbala jinna bhikkhunim upasankamim.
Sa me dhammamadesesi khandhayatanadhatuyo
tassa dhammam sunitvana kese chetvana pabbajim.
Tassa me sikkhamanaya dibbacakkhu visodhitam
pubbenivasam janami yattha me vusitam pure.
Animittanca bhavemi ekagga susamahita
anantaravimokkhasim anupadaya nibbuta.
Pancakkhandha parinnata titthanti chinnamulaka
dhi tavatthu jare jamme natthi punabbhavo"ti
ima gatha abhasi.
Tattha rupasamussayeti rupasankhate samussaye. Ayam hi rupasaddo "cakkhunca paticca
rupe ca uppajjati cakkhuvinnanan"tiadisu 1- rupayatane agato. "yankinci rupam
atitanagatapaccuppannan"tiadisu 2- rupakkhandhe. "piyarupe satarupe rajjati"ti-
adisu 3- sabhave. "bahiddha rupani passati"tiadisu 4- kasinayatane. "rupi rupani
passati"tiadisu 5- rupajhane. "atthinca paticca naharunca paticca mamsanca paticca
cammanca paticca akaso parivarito rupantveva sankhayam 6- gacchati"tiadisu 7-
rupakaye. Idhapi rupakayeva datthabbo. Samussayasaddopi atthinam sarirassa pariyayo.
"satanti samussaya"tiadisu atthisarirapariyaye. "aturam asucim putim, passa nande
samussayan"tiadisu 8- sarire. Idhapi sarire eva datthabbo. Tena vuttam
"rupasamussaye"ti, rupasankhate samussaye sarireti attho. Thatvati vacanaseso. Asmim
rupasamussayeti hi imasmim rupasamussaye thatva imam rupakayam nissaya dasa putte
vijayitvati yojana. Tatoti tasma dasaputtavijayanahetu. Sa hi pathamavayam atikkamitva
puttake vijayanti anukkamena dubbalasarira jarajinna ca ahosi. Tena vuttam "tatoham
dubbala jinna"ti.
Tassati tato, tassati va tassa santike. Puna 9- tassati karane va
samivacanam, tayati attho. Sikkhamanayati tissopi sikkha sikkhamana.
Anantaravimokkhasinti aggamaggassa anantara uppannavimokkha asim. Rupi
rupani passatiti adayo hi atthapi vimokkha anantaravimokkha nama na honti.
Magganantaram anuppatta hi phalavimokkha phalasamapattikale 10- pavattamanapi pathama-
magganantarameva samuppattito tam upadaya anantaravimokkha nama, yatha maggasamadhi
anantarikasamadhiti vuccati. Anupadaya nibbutati rupadisu kincipi aggahetva
kilesaparinibbanena nibbuta asim.
@Footnote: 1 sam.sala. 18/63/39 (sya) 2 an.catukka. 21/181/195 3 Ma.mu. 12/409/365
@4 di.pa. 11/338/229 5 di.pa. 11/339/231 6 cha.Ma. sankham 7 Ma.mu. 12/306/269
@8 khu.theri. 26/19/435 9 Si.,Ma. puna va 10 Si.,i. pana samapattikale
Evam vijjattayam vibhavetva arahattaphalena kutam ganhanti udanetva idani
jaraya cirakalam upaddutasariram vigarahanti saha vatthuna tassa samatikkantabhavam vibhavetum
"paccakkhandha parinnata"ti osanagathamaha. Tattha dhi tavatthu jare jammeti anganam
sithilabhavakaranadina jare jamme lamake hine tava tuyham dhi atthu, dhikaro hotu.
Natthi dani punabbhavoti tasma tvam maya atikkanta abhibhutasiti adhippayo.
Sonatherigathavannana nitthita.
-----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 34 page 122-127.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=34&A=2604&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=34&A=2604&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=446
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=9219
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=9266
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=9266
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]