![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
rajagahavasinam anupubbikatham kathesi. Caturasitiya panasahassanam
dhammabhisamayo jato. "aho mahaguno ayasma anando;
tatharupe nama hatthinage agacchante, attano jivitam pariccajitva
satthu purato atthasiti therassa gunakatham sutva "na bhikkhave
idaneva, pubbepesa mamatthaya jivitam pariccajiyevati vatva bhikkhuhi
yacito cullahamsamahahamsakakkatakajatakani 1- 2- 3- kathesi.
Devadattassapi kammam neva tatha ranno marapitatta,
na vadhakanam payojitatta, na silaya paviddhatta, pakatam ahosi;
yatha nalagirihatthino vissajjitatta. Tada hi mahajano "rajapi
devadatteneva marapito, vadhakapi payojita, silapi paviddha;
idani pana tena nalagiri vissajjapito, evarupam nama papam
gahetva raja vicaratiti kolahalamakasi. Raja mahajanassa katham
sutva panca thalipakasatani harapetva na puna tassupatthanam
agamasi. Nagarapissa kulam upagatassa bhikkhamattampi nadamsu. So
parihinalabhasakkaro kohannena jivitukamo sattharam upasankamitva
@Footnote: 1. khu. ja. asiti. 28/68. tadatthakatha. 8/211. 2. khu. ja. asiti. 28/77.
@tadatthakatha. 8/242. 3. khu. ja. catu. 27/145. tadatthakatha. 4/335. tattha pana
@"kakkarujatakanti khayati.
Panca vatthuni yacitva bhagavata "alam devadatta, yo icchati,
arannako hotuti patikkhitto, "kassavuso vacanam sobhanam: kim
tathagatassa udahu mama? aham hi ukkatthavasena evam vadami `sadhu
bhante bhikkhu yavajivam arannika assu, pindapatika, pamsukulika,
rukkhamulika, macchamamsam na khadeyyunti, yo dukkha muccitukamo,
so maya saddhim agacchatuti vatva pakkami. Tassa vacanam sutva
ekacce navapabbajita mandabuddhino "kalyanam devadatto aha,
etena saddhim vicarissamati tena saddhim ekatova ahesum. Iti so
pancasatehi bhikkhuhi saddhim tehi pancahi vatthuhi lukhappasannam janam
sannapento kulesu vinnapetva bhunjanto sanghabhedaya parakkami.
So bhagavata "saccam kira tvam devadatta sanghabhedaya parakkamasi
cakkabhedayati puttho "saccam bhagavati vatva "garuko kho
devadatta sanghabhedotiadihi ovaditopi satthu vacanam anadayitva
pakkanto, ayasmantam anandam rajagahe pindaya carantam disva
"ajjataggedanaham avuso ananda annatreva bhagavata annatra
bhikkhusangha uposatham karissami, sanghakammam karissamiti aha. Thero
tamattham bhagavato arocesi. Tam viditva sattha uppannadhammasamvego
hutva "devadatto sadevakassa lokassa anatthanissitam attano
avicimhi pacanakammam karotiti parivitakketva
"sukarani asadhuni attano ahitani ca;
yam ve hitanca sadhunca tam ve paramadukkaranti
Imam gatham vatva puna imam udanam udanesi
"sukaram sadhuna sadhu, sadhu papena dukkaram;
papam papena sukaram, papamariyehi dukkaranti. 1-
Athakho devadatto uposathadivase attano parisaya saddhim
ekamantam nisiditva "yassimani panca vatthuni khamanti, so
salakam ganhatuti vatva, pancasatehi vajjiputtakehi navakehi
appakatannuhi salakaya gahitaya, sangham bhinditva te bhikkhu
adaya gayasisam agamasi. Tassa tattha gatabhavam sutva sattha tesam
bhikkhunam anayatthaya dve aggasavake pesesi. Te tattha gantva
adesanapatihariyanusasaniya ca iddhipatihariyanusasaniya ca
anusasanta te amatam payetva adaya akasenagamimsu.
Kokalikopi kho "utthehi avuso devadatta, nita te bhikkhu
sariputtamoggallanehi, nanu tvam maya vutto `ma avuso
sariputtamoggallanehi vissasi; papiccha sariputtamoggallana,
papikanam icchanam vasangatati vatva jannukena hadayamajjhe pahari.
Tassa tattheva unham lohitam mukhato ugganchi.
Ayasmantam pana sariputtam bhikkhusanghaparivutam akasenagacchantam
disva bhikkhu ahamsu "bhante ayasma sariputto gamanakale
attadutiyova gato, idani mahaparivaro agacchanto sobhatiti.
Sattha "na bhikkhave idaneva, tiracchanayoniyam nibbattakalepi
@Footnote: 1. cullavagga. 7/194. khu. u. 25/167.
Mama putto mama santikam agacchanto sobhatiyevati vatva
"hoti silavatam attho patisantharavuttinam.
Lakkhanam passa ayantam natisanghapurakkhitam,
atha passasimam kalam suvihinamva natibhiti 1-
idam jatakam 2- kathesi. Puna bhikkhuhi "bhante devadatto kira
dve aggasavake ubhosu passesu nisidapetva `buddhalilhaya
dhammam desessamiti tumhakam anukiriyam kariti vutte, "na bhikkhave
idaneva; pubbepesa mama anukiriyam katum vayami, na pana sakkhiti
vatva
"api viraka passesi sakunam manjubhanakam
mayuragivasankasam patim mayham savitthakam?
udakathalacarassa pakkhino
niccam amakamacchabhojino
tassanukaram savitthako
sevalehi paligunthito matoti 3-
nadicarakakajatakam 4- kathetva, aparesupi divasesu tatharupimeva katham
arabbha
"acari vatayam vitudam vanani
katthangarukkhesu asarakesu,
@Footnote: 1. khu. ja. eka. 27/4. tadatthakatha. 1/220. 2. lakkhanajatakam. 3. khu. ja.
@duka. 27/75. tadatthakatha. 3/199. 4. jatake "virakajatakanti khayati.
Athasada khadiram jatasaram,
yatthabhida garulo uttamanganti 1- ca
lasi ca te nipphalita, matthako ca vidalito,
sabba te phasuka bhagga, dani samma virocasiti 2- ca
evamadini jatakani 3- kathesi. Puna "akatannu devadattoti katham
arabbha
"akaramha va te kiccam, yam balam ahuvamha se;
migaraja namo tyatthu; api kinci labhamha se.
Mama lohitabhakkhassa niccam luddani kubbato
dantantaragato santo tam bhum, yampi jivasiti 4-
adini jatakani 5- kathesi. Puna vadhaya parisakkanamassa arabbha
"natametam kurungassa yam tvam sepanni seyyasi;
annam sepannim gacchami, na me te ruccate phalanti 6-
adini jatakani 7- kathesi. Puna "ubhato parihino devadatto
labhasakkarato ca samannato cati kathasu pavattamanasu,
"na bhikkhave idaneva, pubbepi parihinoyevati vatva
@Footnote: 1. khu. ja. duka. 27/77. tadatthakatha. 3/216. 2. khu. ja. eka. 27/46. tadatthakatha.
@2/387. 3. kandagalajatakanceva virocanajatakanca. 4. khu. ja. catu. 27/133.
@tadatthakatha. 4/258. 5. javasakunajatakam. 6. khu. ja. eka. 27/7. tadatthakatha. 1/262.
@7. kurungamigajatakam.
"akkhi bhinna, pato nattho, sakhigehe ca bhandanam,
ubhato padutthakammanta udakamhi thalamhi cati 1-
adini jatakani 2- kathesi. Evam rajagahe viharanto devadattam
arabbha bahuni jatakani kathetva, rajagahato savatthim gantva
jetavanamahavihare vasam kappesi.
Devadattopi kho nava mase gilano, pacchime kale sattharam
datthukamo hutva attano savake "aham sattharam datthukamo,
tam me dassethati vatva, tehi "tvam samatthakale satthara
saddhim veri hutva acari, na mayam tam tattha nessamati vutte,
"ma mam nasetha, maya satthari aghato kato, satthu pana mayi
kesaggamattopi aghato natthiti. So hi bhagava
vadhake devadattamhi core angulimalake
dhanapale rahule ca sabbattha samamanasoti
"dassetha me bhagavantanti punappunam yaci. Atha nam te mancakenadaya
nikkhamimsu. Tassagamanam sutva bhikkhu satthu arocesum "bhante devadatto
kira tumhakam dassanatthaya agacchatiti. "na bhikkhave so
tenattabhavena mam passitum labhissatiti. Bhikkhu kira pancannam vatthunam
ayacitakalato patthaya puna buddhe datthum na labhanti, ayam
dhammata. "asukatthananca asukatthananca agato bhanteti ahamsu.
"yam icchati, tam karotu; na so mam passitum labhissatiti. "bhante
@Footnote: 1. khu. ja. eka. 27/45. tadatthakatha. 2/372. 2. ubhatobhatthajatakam.
Ito yojanamattam agato, addhayojanam, gavutam, pokkharanisamipam
agato bhanteti. "sacepi antojetavanam pavisati, neva mam
passitum labhissatiti. Devadattam gahetva agata jetavanapokkharanitire
mancam otaretva pokkharaniyam nahayitum otarimsu. Devadattopi
kho mancato utthaya ubho pade bhumiyam thapetva nisidi. Te
pathavim pavisimsu. So anukkamena yava gopphaka yava jannuka
yava katito yava thanato yava givato pavisitva hanukatthikassa
bhumiyam patitthitakale gathamaha
"imehi atthihi tamaggapuggalam
devatidevam naradammasarathim
samantacakkhum satapunnalakkhanam
panehi buddham saranam gatosmiti.
Idam kira thanam disva tathagato devadattam pabbajesi. Sace hi
so na pabbajissa; gihi hutva kammam bhariyam akarissa, ayatim
bhavassa paccayam katum nasakkhissa; pabbajitva ca pana, kincapi
kammam bhariyam karissati, ayatim bhavassa paccayam katum sakkhissatiti nam
sattha pabbajesi. So hi ito satasahassakappamatthake atthissaro
nama paccekabuddho bhavissati. So pathavim pavisitva avicimhi
nibbatti. Niccale buddhe aparaddhabhavena pana niccalova hutva
paccati. Tiyojanasatike antoavicimhi yojanasatubbedhamevassa sariram
nibbatti, sisam yava kannasakkhalito upari ayakapallam pavisi, pada
Yava gopphaka hettha ayapathavim pavittha, mahatalakkhandhaparimanam
ayasulam pacchimabhittito nikkhamitva pitthimajjham bhinditva urena
nikkhamitva puratthimabhittim pavisi, aparam dakkhinabhittito nikkhamitva
dakkhinapassam bhinditva vamapassena nikkhamitva uttarabhittim
pavisi, aparam upari kapallato nikkhamitva matthakam bhinditva
adhobhagena nikkhamitva ayapathavim pavisi. Evam so tattha niccalo
hutva paccati.
Bhikkhu "ettakam thanam gantva devadatto sattharam datthum
alabhitvava pathavim pavitthoti katham samutthapesum. Sattha "na
bhikkhave devadatto idaneva mayi aparajjhitva pathavim pavisi,
pubbepi pavitthoyevati vatva, hatthirajakale maggamulham purisam
samassasetva attano pitthim aropetva khemantam papitassa
tena puna tikkhattum agantva `aggatthane majjhimatthane muleti
evam dante chinditva tatiyavare mahapurisassa cakkhupatham atikkamantassa
tassa pathavim pavitthabhavam dipetum
"akatannussa posassa niccam vivaradassino
sabbance pathavim dajja neva nam abhiradhayeti 1-
imam jatakam 2- kathetva, punapi tatheva kathaya samutthitaya, khantivadibhute
attani aparajjhitva kalaburajabhutassa tassa pathavim pavitthabhavam
dipetum khantivadijatakam, 3- culladhammapalabhute attani aparajjhitva
@Footnote: 1. khu. ja. eka. 27/23. tadatthakatha. 2/128. 2. silavanagajatakam. 3. khu. ja. catu.
@27/137. tadatthakatha. 4/275.
Mahapataparajabhutassa tassa pathavim pavitthabhavam dipetum culladhamma-
palajatakanca 1- kathesi.
Pathavim pavitthe pana devadatte, mahajano hatthatuttho
dhajapatakakadaliyo ussapetva punnaghate thapetva "labha vata
noti mahantam chanam anubhoti. Tamattham bhagavato arocesum. Bhagava
"na bhikkhave idaneva devadatte mate mahajano tussati, pubbepi
tussiyevati vatva, sabbajanassa appiye cande pharuse baranasiyam
pingalaraje nama mate mahajanassa tutthabhavam dipetum
"sabbo jano himsito pingalena,
tasmim mate, paccayam vedayanti,
piyo nu te asi akanhanetto.
Kasma tuvam rodasi dvarapala?
Na me piyo asi akanhanetto,
bhayami paccagamanaya tassa,
ito gato himseyya maccurajam,
so himsito aneyya nam puna idhati
imam pingalajatakam 2- kathesi.
Bhikkhu sattharam pucchimsu "idani bhante devadatto kuhim
nibbattoti. "avicimahaniraye bhikkhaveti. "bhante idha tappanto
@Footnote: 1. khu. ja. panca. 27/171. tadatthakatha. 4/450. 2. khu. ja. duka. 27/92. tadatthakatha.
@3/321.
Vicaritva puna gantva tappanatthaneyeva nibbattoti. "ama
bhikkhave, pabbajita va hontu gahattha va pamadaviharino
ubhayattha tappantiyevati vatva imam gathamaha
"idha tappati, pecca tappati,
papakari ubhayattha tappati;
`papam me katanti tappati,
bhiyyo tappati duggatim gatoti.
Tattha "idha tappatiti: idha kammatappanena domanassamattena
tappati. Peccati: paraloke pana vipakatappanena atidarunena
apayadukkhena tappati. Papakariti: nanappakarassa papassa katta.
Ubhayatthati: imina vuttappakarena tappanena ubhayattha tappati nama.
Papam meti: so hi kammatappanena tappanto "papam me katanti
tappati, tam appamattakam tappanam; vipakatappanena pana tappanto
bhiyyo tappati duggatim gato, atipharusena tappanena ativiya tappatiti.
Gathapariyosane bahu sotapannadayo ahesum. Desana
mahajanassa satthika jatati.
Devadattavatthu.
----------
13. Sumanadevivatthu. (13)
"idha nandati, pecca nandatiti imam dhammadesanam sattha
jetavane viharanto sumanadevim arabbha kathesi.
Savatthiyam hi devasikam anathapindikassa gehe dve bhikkhusahassani
bhunjanti, tatha visakhaya mahaupasikaya. Savatthiyanca yo yo
danam datukamo hoti; so so tesam ubhinnam okasam labhitvava
karoti. "kimkaranati. "tumhakam danaggam anathapindiko va
visakha va agatati pucchitva, "nagatati vutte, satasahassam
vissajjetva katadanampi "kim danam nametanti garahanti. Ubhopi
hi te bhikkhusanghassa rucinca anucchavikakiccani ca jananti. Tesu
viharantesu, bhikkhu cittanurupameva bhunjanti. Tasma sabbe danam
datukama te gahetva gacchanti. Iti te attano ghare bhikkhu
parivisitum na labhanti. Tato visakha "ko nu kho mama thane thatva
bhikkhusangham parivisissatiti upadharenti puttassa dhitaram disva tam
attano thane thapesi. Sa tassa nivesane bhikkhusangham parivisati.
Anathapindikopi mahasubhaddam nama jetthadhitaram thapesi. Sa hi
bhikkhunam veyyavaccam karonti dhammam sunanti sotapanna hutva
patikulam agamasi. Tato cullasubhaddam thapesi. Sapi tatheva karonti
sotapanna hutva patikulam gata. Atha sumanadevim nama kanitthadhitaram
thapesi. Sa pana dhammam sutva sakadagamiphalam patva, kumarikava
hutva tatharupena aphasukena atura aharupacchedam katva pitaram
Datthukama hutva pakkosapesi. So ekasmim danagge tassa
sasanam sutvava agantva "kim amma sumaneti aha. Sa pitaram
aha "kim kanitthabhatikati. "vippalapasi ammati. "na vippalapami
kanitthabhatikati. "bhayasi ammati. "na bhayami kanitthabhatikati.
Ettakam vatvayeva pana sa kalamakasi. So sotapannopi samano
setthi dhitari uppannasokam adhivasetum asakkonto dhitu sarirakiccam
karetva rodanto satthu santikam gantva, "kim gahapati dukkhi dummano
assumukho rudamano agatositi vutte, "dhita me bhante sumanadevi
kalakatati aha. "atha kasma socasi, nanu sabbesam ekamsikam
marananti. "janametam bhante, evarupa pana me hirottappasampanna
dhita, sa maranakale satim paccupatthapetum asakkonti vippalapamana
mata: tena me anappakam domanassam uppajjatiti. "kim pana taya
kathitam mahasetthiti. "aham tam bhante `kim amma sumaneti amantesim,
atha mam aha `kim kanitthabhatikati; tato `vippalapasi ammati vutte,
`na vippalapami kanitthabhatikati; `bhayasi ammati, `na bhayami
kanitthabhatikati; ettakam vatva kalamakasiti. Atha nam bhagava aha
"na hi te mahasetthi dhita vippalapatiti. "atha kasma evamahati.
"kanitthattayeva; dhita hi te gahapati maggaphalehi taya mahallika;
tvam hi sotapanno, dhita pana te sakadagamini; sa maggaphalehi
mahallikatta tam evamahati. "evam bhanteti. "evam gahapatiti.
"idani kuhim nibbatta bhanteti. "tusitabhavane gahapatiti vutte,
"bhante mama dhita idha natakanam antare nandamana vicaritva
ito gantvapi nandanatthaneyeva nibbattati. Atha nam sattha
"ama gahapati appamatta nama gahattha va pabbajita va
idhaloke ca paraloke ca nandantiyevati vatva imam gathamaha
"idha nandati, pecca nandati,
katapunno ubhayattha nandati,
`punnam me katanti nandati,
bhiyyo nandati suggatim gatoti.
Tattha "idhati: idhaloke kammanandanena nandati. Peccati:
paraloke vipakanandanena nandati. Katapunnoti: nanappakarassa
punnassa katta. Ubhayatthati: idha "katam me kusalam, akatam me
papanti nandati, parattha vipakam anubhavanto nandati. Punnam meti:
idha nandanto pana "punnam me katanti somanassamattakeneva
kammanandanam upadaya nandati. Bhiyyoti: vipakanandanena pana
sugatim gato, sattapannasavassakotiyo satthinca vassasatasahassani
dibbasampattim anubhavanto tusitapure ativiya nandatiti.
Gathapariyosane bahu sotapannadayo ahesum. Mahajanassa
dhammadesana satthika jatati.
Sumanadevivatthu.
-----------
14. Dvesahayakabhikkhuvatthu. (14)
"bahumpi ce sahitam bhasamanoti imam dhammadesanam sattha
jetavane viharanto dve sahayake bhikkhu arabbha kathesi.
Savatthivasino hi dve kulaputta sahayaka viharam gantva
satthu dhammadesanam sutva kame pahaya satthu sasane uram datva
pabbajitva panca vassani acariyupajjhayanam santike vasitva
sattharam upasankamitva sasane dhuram pucchitva vipassanadhuranca
ganthadhuranca vittharato sutva, eko tava "aham bhante mahallakakale
pabbajito na sakkhissami ganthadhuram puretum, vipassanadhuram pana
puressamiti yava arahatta vipassanam kathapetva ghatento vayamanto
saha patisambhidahi arahattam papuni. Itaro pana "aham ganthadhuram
puressamiti anukkamena tepitakam buddhavacanam ugganhitva gatagatatthane
dhammam katheti, sarabhannam bhanati pancannam bhikkhusatanam dhammam vacento
vicarati, attharasannam mahagananam acariyo ahosi. Bhikkhu satthu
santike kammatthanam gahetva itarassa therassa vasanatthanam gantva
tassovade thatva arahattam patva theram vanditva "sattharam
datthukamamhati vadanti. Thero "gacchatha avuso, mama vacanena
sattharam vanditva asitimahathere vandatha, sahayakattherampi me `amhakam
acariyo tumhe vandatiti vadethati pesesi. Te viharam gantva
sattharanceva asitimahathere ca vanditva ganthikattherassa santikam
gantva "bhante amhakam acariyo tumhe vandatiti vadanti. Itarena ca
`ko Namesoti vutte, "tumhakam sahayakabhikkhu bhanteti vadanti. Evam
there punappunam sasanam pahinante, so bhikkhu thokam kalam sahitva
aparabhage sahitum asakkonto, "amhakam acariyo tumhe vandatiti
vutte, "ko esoti vatva, "tumhakam sahayakabhikkhu bhanteti vutte,
"kim pana tumhehi tassa santike uggahitam: kim dighanikayadisu annataro
nikayo, kim tisu pitakesu ekam pitakanti vatva, "catuppadikampi gatham
na janati, pamsukulam gahetva pabbajitakaleyeva arannam pavittho,
bahu vata antevasike labhi, tassa agatakale maya panham
pucchitum vattatiti cintesi. Aparabhage thero sattharam datthum agato,
sahayakattherassa santike pattacivaram thapetva gantva sattharanceva
asitimahathere ca vanditva sahayakattherassa vasanatthanam paccagami.
Athassa so vattam karetva samappamanam asanam gahetva "panham
pucchissamiti nisidi. Tasmim khane sattha "esa evarupam mama puttam
vihethetva niraye nibbatteyyati tasmim anukampaya viharacarikam
caranto viya tesam nisinnatthanam gantva pannatte buddhasane
nisidi. Tattha tattha nisidanta hi bhikkhu buddhasanam pannapetva
va nisidanti. Tena sattha pakatipannatteyeva asane nisidi.
Nisajja kho pana ganthikabhikkhum pathamajjhane panham pucchitva, tasmim
akathite, dutiyajjhanam adim katva atthasupi samapattisu ruparupesu
panham pucchi. Ganthikatthero ekampi kathetum nasakkhi. Itaro tam
sabbam kathesi. Atha nam sotapattimagge panham pucchi. Ganthikatthero
Kathetum nasakkhi. Tato khinasavattheram pucchi. Thero kathesi. Sattha
"sadhu sadhuti abhinanditva sesamaggesupi patipatiya panham pucchi.
Ganthikatthero ekampi kathetum nasakkhi. Khinasavo pana pucchitapucchitam
kathesi. Sattha catusupi thanesu tassa sadhukaram adasi. Tam sutva
bhummadeve adim katva yava brahmaloka sabba devata ceva
nagasupanna ca sadhukaram adamsu. Tam sadhukaram sutva tassa
antevasika ceva saddhiviharino ca sattharam ujjhayimsu "kim
nametam satthara katam: kinci ajanantassa mahallakattherassa catusu
thanesu sadhukaram adasi, amhakam panacariyassa sabbapariyattidharassa
pancannam bhikkhusatanam pamokkhassa pasamsamattampi na kariti. Atha
ne sattha "kinnametam bhikkhave kathethati pucchitva, tasmim atthe
arocite, "bhikkhave tumhakam acariyo mama sasane bhatiya
gavo rakkhanasadiso, mayham pana putto yatharuciya pancagorase
paribhunjanakasamisadisoti vatva ima gatha abhasi
"bahumpi ce sahitam 1- bhasamano
na takkaro hoti naro pamatto,
gopova gavo ganayam paresam
na bhagava samannassa hoti.
Appampi ce sahitam bhasamano
dhammassa hoti anudhammacari
@Footnote: 1. Ma. samhita. ayanhi gatha upendavajiro nama hoti, so ca ja ta ja ganehi ceva
@garudvayena ca niyamito, tasma "samhita iti yujjati.
Raganca dosanca pahaya moham
sammappajano suvimuttacitto
anupadiyano idha va huram va,
sa bhagava samannassa hotiti.
Tattha "sahitanti tepitakassa buddhavacanassetam namam, tam
acariye upasankamitva ugganhitva bahumpi paresam bhasamano
vacento kathento, tam dhammam sutva yam karakena puggalena
kattabbam, takkaro na hoti, kukkutassa pakkhapaharanamattampi
aniccadivasena manasikaram nappavattesi; eso, yatha nama divase
bhatiya gavo rakkhanto gopo patova sampaticchitva sayam
ganetva samikanam niyyadetva divasabhatimattam ganhati, yatharuciya
pana pancagorase paribhunjitum na labhati; evameva kevalam antevasikanam
santika vattapativattakaranamattassa bhagi hoti, samannassa pana
bhagi na hoti. Yatha pana gopalakena niyyaditanam gunnam pancagorasam
gosamikava paribhunjanti; tatha tena kathitam dhammam sutva
karakapuggala yathanusittham patipajjitva, keci pathamajjhanadini
papunanti, keci vipassanam vaddhetva maggaphalani papunanti,
gosamika gorasasseva, samannassa bhagino honti. Iti
sattha silasampannassa bahussutassa pamadaviharino aniccadivasena
yonisomanasikare appavattassa bhikkhuno vasena pathamam gatham
kathesi, na dussilassa.
Dutiyagatha pana appassutassapi yonisomanasikare kammam
karontassa karakapuggalassa vasena kathita. Tattha "appampi ceti:
thokam ekavaggadvivaggamattampi. Dhammassa hoti anudhammacariti:
atthamannaya dhammamannaya navalokuttaradhammassa anurupam dhammam
pubbabhagapatipadasankhatam catuparisuddhisiladhutangaasubhakammatthanadibhedam
caranto anudhammacari hoti "ajja ajjevati pativedham akankhanto
vicarati; so imaya sammapatipattiya raganca dosanca pahaya
moham, samma hetuna nayena parijanitabbadhamme parijananto,
tadangavikkhambhanasamucchedapatipassaddhinissaranavimuttinam vasena suvimuttacitto,
anupadiyano idha va huram va, idhalokaparaloke pariyapanna va
ajjhattikabahira va khandhayatanadhatuyo catuhi upadanehi
anupadiyanto mahakhinasavo, maggasankhatassa samannassa vasena
agatassa phalasamannassa ceva pancaasekhadhammakkhandhasamannassa
ca bhagava hotiti. Ratanakutena viya agarassa, arahattena desanaya
kutam ganhiti.
Gathapariyosane bahu sotapannadayo ahesum. Desana
mahajanassa satthika jatati.
Dvesahayakabhikkhuvatthu.
Yamakavaggavannana nitthita.
Pathamo vaggo.
The Pali Atthakatha in Roman Book 18 page 131-148.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=18&A=2698&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=18&A=2698&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=11
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=25&A=268
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=25&A=269
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=25&A=269
Contents of The Tipitaka Volume 25
http://84000.org/tipitaka/read/?index_25
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]