![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
Mahapalobhanajatakam
brahmaloka cavitvanati idam sattha jetavane viharanto
visuddhasankilesam arabbha kathesi.
Vatthu hettha vittharitameva. Idha pana sattha bhikakhu
matugamo namesa visuddhasattepi sankilitthe karotiti vatva atitam
ahari.
Atite baranasiyam cullapalobhne vuttanayena atitavatthu
vittharetabbam. Tada pana mahasatto brahmaloka cavitva kasiranno
putto hutva nibbatti anitthigandhakumaro nama ahosi.
Itthinam hatthe na santhati. Purisavesena nam thannam payesi.
Jhanagare nisidi itthiyo na passati.
Tamattham pakasento sattha catasso gatha abhasi
brahmaloka cavitvana devaputto mahiddhiko
ranno putto udapadi sabbakamasamiddhisu.
Kama va kamasanna va brahmaloke na vijjati
svassu tayeva sannaya kamehi vijigucchatha.
Tassa cantepure asi jhanagaram sumapitam
so tattha patisallino eko rahasi jhayatha.
Sa raja paridevesi puttasokena attito
ekaputto cayam mayham na ca kamani bhunjatiti.
Tattha sabbakamasamiddhisuti sabbakamanam samiddhisu sampattisu
thitassa ranno putto hutva ca eko devaputto nibbatti.
Svassuti so kumaro. Tayevati taya brahmaloke nibbattitaya
jhanasannaya eva. Sumapitanti pitara sutthu manapam
katva mapitam. Rahasi jhayathati matugamam apassanto vasi.
Paridevesiti vilapati.
Pancama ranno paridevanagatha
ko nu khottha upayo so ko va janati kincanam
yo me puttam palobheyya yathakamani patthayeti.
Tattha ko nu khottha upayo soti ko nukho ettha etassa
kamanam bhunjanaupayo. Ko nukho idhupayo sotipi patho.
Atthakathayam pana ko nukho tam upavasitva upalapanakaranam janatiti
vuttam. Ko va janati kincananti ko va etassa palibuddhakaranam
janatiti attho.
Tato param diyaddha abhisambuddhagatha
ahu kumari tattheva vannarupasamahita
kusala naccagitassa vadite ca padakkhina
sa tattha upasankamma rajanam etadabraviti.
Tattha ahuti bhikkhave tattheva antepure culanatakanam antare
Eka tarunakumarika ahosi. Padakkhinati susikkhita. Aham kho
tam palobheyyam sace bhatta bhavissatiti upaddhagatha kumarikaya
vutta.
Tattha sace bhattati sace esa mayham pati bhavissatiti.
Tam tathavadinam raja kumarim etadabravi
tvanneva nam palobhehi tava bhatta bhavissatiti.
Tattha tava bhattati tavesa pati bhavissati tvanneva tassa
aggamahesi bhavissasi gaccha nam palobhehi kamarasam janapehiti.
Evam vatva raja imissa kira okasam karontuti kumarakassa
upatthakanam pesesi. Sa paccusakale vinam adaya gantva
kumarassa sayanagabbhassa bahi avidure thatva agganakhehi vinam vadenti
madhurassarena gayitva tam palobhesi.
Tamattham pakasento sattha aha
sa ca antepuram gantva bahum kamupasanhitam
hadayangama pemaniya citra gatha abhasatha.
Tassava gayamanaya saddam sutvana nariya
kamacchandassa uppajji janam so paripucchatha.
Kasseso saddo ko va so bhanati uccavacam bahum
hadayangamam pemaniyam aho kannasukham mama.
Esa kho samudda deva khidda esa anappika
sace tvam kame bhunjeyya bhiyyo chandeyyu tam tava.
Imgha agacchatorena aviduramhi gayatu
assamassa samipamhi santike mayha gayatu.
Tirokuddamhi gayitva jhanagaramhi pavisi
bandhitum anupubbena arannamiva kunjaram.
Tassa kamarasam natva issadhammo ajayatha
ahameva kame bhunjeyyam ma anno puriso ahu.
Tato asim gahetvana purise hantum upakkami
ahameva eko bhunjissam ma anno puriso siya.
Tato janapada sabbe vikkandimsu samagata
putto tyayam maharaja janam hethetyadusakam.
Tanca raja vipahesi samha rattha ca khattiyo
yavata vijita mayham na te vatthabba tavade.
Tato so bhariyamadaya samuddam upasankami
pannasalam karitvana vanam unchaya pavisi.
Athettha isi maganchi samuddamuparupari
so tassa geham pavekkhi bhattakale upatthite.
Tanca bhariya palobhesi passa yava sudarunam
cuto so brahmacariyamha iddhiya parihayatha.
Rajaputto ca unchato vanamulaphalam bahum
sayam kajena adaya assamam upasankami.
Isi ca khattiyam disva samuddam upasankami
vehasayam gamissanti sidate so mahannave.
Khattiyo ca isim disva sidamanam mahannave
tasseva anukampaya ima gatha abhasatha.
Avijjamane varismim sayam agamma iddhiya
missibhavitthiya gantva samsidasi mahannave.
Avattani mahamaya brahmacariyavikopana.
Sidanti nam viditvana araka parivajjaye.
Anela mudusambhasa duppurata nadisama
sidanti nam viditvana araka parivajjaye.
Yam eta upasevanti chandasa va dhanena va
jatavedova santhanam khippam anudahanti nam.
Khattiyassa vaco sutva isissa nibbido ahu
laddha poranakam maggam gacchate so vihasayam.
Khattiyo ca isim disva gacchamanam vihasayam
samvegam alabhi dhiro pabbajjam samarocayi.
Tato so pabbajitvana kamaragam virajayi
kamaragam virajetva brahmalokupago ahuti.
Tattha antepuranti kumarassa vasanatthanam. Bahunti bahum
nanappakaram. Kamupasanhitanti kamanissitam gitam pavattayamana.
Kamacchandassati assa anitthigandhakumarassa kamacchando uppajji.
Jananta attano santikavacaram paricarikajanam. Uccavacanti uggatanca
anuggatanca. Bhunjeyyati sace bhunjeyyasi. Chandeyyu tanti
ete kama nama tava rucceyyum. So samuddati sutva tunhi
ahosi. Itara punadivasepi gayi. Evam kumaro patibaddhacitto
hutva tassa agamanam rocento paricarike amantetva imghati
gathamaha. Tirokuddamhiti sayanagabbhassa kuddassa bahi. Ma
annoti anno kame paribhunjanto puriso nama ma siya.
Hantum upakkamiti anantaravithim otaritva maretum arabhi. Vikkandimsuti
kumarena katipayesu purisesu pahatesu purisa palayitva gehani
pavisimsu. So purise alabhanto thokam vissami. Tasmim khane
rajangane sannipatitva upakkosimsu. Janam hethetyadusakanti niraparadham
janam hetheti tam ganhapethati vadimsu. Raja upayena kumaram
ganhapetva imassa kim kattabbanti pucchi. Deva annam natthi
imam pana kumaram taya kumarikaya saddhim rattha pabbajetum vattatiti
vutte tatha akasi. Tamattham pakasento sattha tancati
adimaha. Tattha vipahesiti pabbajesi. Na te vatthabba
tavadeti yattakam mayham vijitam tattake taya na vatthabbam.
Unchayati phalaphalatthaya tasmim pana vanam pavitthe itara yam
tattha pacitabbayuttakam atthi tam pacitva tassagamanam olokenti
pannasaladvare nisidi. Evam kale gacchante ekadivasam
Antaradipakavasi eko iddhimantatapaso assamapadato nikkhamitva maniphalakam
viya udakam maddamanova akase uppatitva bhikkhacaram gacchanto
pannasalaya uparibhagam patva dhumam disva imasmim thane manussa
vasanti manneti pannasaladvare otari. Sa tam disva
nisidapetva patibaddhacitta hutva itthikuttam dassetva tena
saddhim anacaram acari. Tamattham pakasento sattha athetthati
adimaha. Tattha isi maganchiti isi agacchi. Samuddamuparupariti
samuddassa matthakena. Passa yava sudarunanti passatha bhikkhave
taya kumarikaya yava sudarunam kammam katanti attho. Sayanti
sayanhasamaye. Disvati tam vijahitum asakkonto sakaladivasam tattheva
hutva sayanhasamaye rajaputtam agatam disva palayitum vehasam
gamissanti uppatanakaram karontova patitva mahannave sidati.
Isim disvati anubandhamano gantva passitvava. Anukampayati
sacayam bhumiya agato abhavissa palayitva arannam paviseyya
akasena agato bhavissati tasma samudde patitopi uppatanakaramiva
karotiti anukampam uppadetva tasseva anukampaya abhasatha.
Tasam pana gathanam attho tikanipate vuttoyeva. Nibbido ahuti
kamesu nibbido jato. Poranakam magganti pubbe adhigatam
jhanavisesam. Pabbajitvanati tam itthim manussavasam netva nivattetva
aranne isipabbajjam pabbajitva kamaragam virajayi virajetva
brahmalokupagato ahuti.
Sattha imam dhammadesanam aharitva evam bhikkhave matugamam
paticca suvisuddhasattapi sankilissantiti vatva saccani pakasetva
jatakam samodhanesi. Saccapariyosane ukkanthitabhikkhu arahattam
patto. Tada anitthigandhakumaro pana ahameva ahosinti.
Mahapalobhanajatakam nitthitam.
Ekadasamam.
-------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 41 page 132-139.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=41&A=2702&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=41&A=2702&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=2208
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=8842
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=9392
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=9392
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]