![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
355. 9. Jentapurohitaputtattheragathavannana 2-
jatimadena mattohantiadika ayasmato jentattherassa gatha. Ka uppatti?
ayampi purimabuddhesu katadhikaro tattha tattha bhave punnani upacinitva
imasmim buddhuppade savatthiyam kosalaranno purohitassa putto hutva nibbatti,
tassa jentoti namam ahosi. So vayappatto jatimadena bhogaissariyarupamadena
ca matto anne hilento garutthaniyanampi apacitim akaronto manathaddho vicarati.
So ekadivasam sattharam mahatiya parisaya parivutam dhammam desentam disva upasankamanto
"sace mam samano gotamo pathamam alapissati, ahampi alapissami. No ce,
@Footnote: 1 Si. kammavipaka vipallasiyanti, i. kammavipakavipallasiyanti
@2 cha.Ma. purohitaputtajentattheragathavannana
Nalapissami"ti cittam uppadetva upasankamitva thito bhagavati pathamam analapante
sayampi manena analapitva gamanakaram dassesi. Tam bhagava:-
"na manam brahmana sadhu atthi kassidha brahmana
yena atthena aganchi tamevamanubruhaye"ti 1-
gathaya ajjhabhasi. So "cittam me samano gotamo janati"ti abhippasanno
bhagavato padesu sirasa nipatitva paramanipaccakaram katva:-
"kesu na manam kayiratha kesu cassa sagaravo
kyassa apacita assu kyassu sadhu supujita"ti 1-
pucchi. Tassa bhagava:-
"matari pitari capi attho jetthamhi bhatari
acariyena catutthamhi samanabrahmanesu ca.
Tesu na manam kayiratha tesu assa sagaravo
tyassa apacita assu tyassu sadhu supujita.
Arahante sitibhute katakicce anasave
nihacca manam atthaddho te namasse anuttare"ti 1-
panham vissajjento dhammam desesi. So taya desanaya sotapanno hutva pabbajitva
vipassanaya kammam karonto arahattam patva attano patipattikittanamukhena annam
byakaronto:-
[423] "jatimadena mattoham bhogaissariyena ca
santhanavannarupena madamatto acariham.
[424] Nattano samakam kanci atirekanca mannisam
atimanahato balo patthaddho ussitaddhajo.
@Footnote: 1 sam.saga. 15/201/214 manatthaddhasutta
[425] Mataram pitarancapi annepi 1- garusammate
na kanci abhivadesim manatthaddho anadaro.
[426] Disva vinayakam aggam sarathinam varuttamam
tapantamiva adiccam bhikkhusamghapurakkhatam.
[427] Manam madanca chaddetva vippasannena cetasa
sirasa abhivadesim sabbasattanamuttamam.
[428] Atimano ca omano pahina susamuhata
asmimano samucchinno sabbe manavidha hata"ti
ima gatha abhasi.
Tattha jatimadena mattohanti aham udicce 2- brahmanakule nibbatto, "na
madiso ubhato sujato anno atthi"ti kulamanena matto manathaddho acarinti 3-
yojana. Bhogaissariyena cati vibhavena adhipaccena ca hetubhutena bhogasampadanca
issariyasampadanca paticca uppannamadena matto aham acarinti yojana. Santhana-
vannarupenati santhanam arohaparinahasampatti, vanno odatasamatadichavisampatti,
rupam angapaccangasobha. Idhapi vuttanayena yojana veditabba. Madamattoti
vuttappakarato annenapi madena matto.
Nattano samakam kanciti attano samakam sadisam jatiadihi samanam atirekam
va kanci na mannisam na mannim, maya samanampi na mannim, kuto tato
adhikataranti 4- adhippayo. Atimanahato baloti balo aham tato 5- balabhavato
atimanena khatupahatakusalacaro, tatoeva patthaddho ussitaddhajo thambhavasena garunampi
nipaccakarassa akaranato bhusam thaddho anonamanathaddhajato ussitamanaddhajo.
@Footnote: 1 pali. athopi 2 Si.,i. uditodite 3 i. avacarinti 4 cha.Ma. kuto adhikanti
@5 Si. atimanahato baloti tato, i. atimanahato baloti hatam tato
Vuttamevattham pakatataram katum "mataran"tiadi vuttam. Tattha anneti jetthabhatu-
adike samanabrahmane ca. Garusammateti garuti sammate garutthaniye. Anadaroti
adararahito.
Disva vinayakam agganti evam manathaddho hutva vicaranto
ditthadhammikasamparayikaparamatthehi veneyyanam vinayanato sayambhutaya nayakabhavato ca
vinayakam. Sadevake loke siladigunehi setthabhavato aggam. Purisadammanam accantataya
damanato sarathinam varuttamam ativiya uttamam byamappabhadiobhasena adiccamiva tapantam
obhasantam bhikkhusamghapurakkhatam dhammam desentam sabbasattanam uttamam sattharam disva
buddhanubhavena santajjito "ahameva settho, anne hina"ti pavattamanam
bhogamadadimadanca 1- chaddetva pahaya vippasannena cetasa sirasa abhivadesinti yojana.
Katham panayam manathaddho samano satthu dassanamattena manam pahasiti? na kho panetam evam
Datthabbam. Satthu dassanamattena manam na pahasi "na manam brahmana sadhu"ti 2- adikaya
pana desanaya manam pahasi. Tam sandhaya vuttam "manam madanca chaddetva, vipassannena
cetasa. Sirasa abhivadesin"ti. Vippasannena cetasati ca itthambhutalakkhane karanavacanam
datthabbam.
"ahameva settho"ti pavatto mano atimano. "ime pana nihina"ti anne
hinato dahantassa mano "omano"ti vadanti. "seyyohamasmi"ti pana annam atikkamitva
attanam seyyato dahantassa pavatto seyyamano atimano. "hinohamasmi"ti
pavatto hinamano omano. Pahina susamuhatati hetthimamaggehi pahina hutva
aggamaggena sutthu samugghatita. Asmimanoti "esohamasmi"ti khandhe "ahan"ti
gahanavasena pavattamano. Sabbeti na kevalam atimanaomanaasmimanaeva, atha kho
@Footnote: 1 Si.,i. bhogasampadadimadanca 2 Si.,i. manam pahasiti tameva manubruhayati
Seyyassa seyyamanadayo navavidha antarabhedena anekavidha ca sabbe manavidha
manakotthasa hata aggamaggena samugghatitati.
Jentapurohitaputtattheragathavannana nitthita.
---------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 33 page 118-122.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=33&A=2703&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=33&A=2703&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=355
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=6617
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=6757
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=6757
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]