![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
4. Catutthavagga
168. 1. Gahuratīriyattheragāthāvaṇṇanā 1-
phuṭṭho ḍaṃsehīti āyasmato gahuratīriyattherassa gāthā. Kā uppatti?
so kira purimabuddhesu katādhikāro ito ekatiṃse kappe sikhissa bhagavato
kāle migaluddo hutvā araññe vicaranto addasa sikhiṃ bhagavantaṃ aññatarasmiṃ
rukkhamūle devanāgayakkhānaṃ dhammaṃ desentaṃ, disvā pana pasannamānaso "dhammo
esa vuccatī"ti sare nimittaṃ aggahesi. So tena cittappasādena devaloke uppanno
puna aparāparaṃ sugatīsuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ brāhmaṇakule
nibbattitvā "aggidatto"ti laddhanāmo vayappatto bhagavato yamakapāṭihāriyaṃ disvā
sañjātappasādo sāsane pabbajitvā kammaṭṭhānaṃ gahetvā gahuratīre nāma
araññaṭṭhāne 2- vasati. Tenassa gahuratīriyoti samaññā ahosi. So vipassanaṃ
vaḍḍhetvā na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 3-:-
"migaluddo pure āsiṃ araññe vipine 4- ahaṃ
addasaṃ virajaṃ buddhaṃ devasaṅghapurakkhataṃ.
Catusaccaṃ pakāsentaṃ desentaṃ amataṃ padaṃ
assosiṃ madhuraṃ dhammaṃ sikhino lokabandhuno.
Ghose cittaṃ pasādesiṃ asamappaṭipuggale
tattha cittaṃ pasādetvā uttariṃ duttaraṃ 5- bhavaṃ.
Ekatiṃse ito kappe yaṃ saññamalabhiṃ 6- tadā
duggatiṃ nābhijānāmi ghosasaññāyidaṃ phalaṃ.
@Footnote: 1 cha.Ma. gahvaratīriYu...evamuparipi 2 Sī. aññataraṭṭhāne 3 khu.apa. 33/108/158
@ ghosasaññakattherāpadāna (syā) 4 pāli. vivane 5 ka. dukkaraṃ, Sī. atariṃ uttariṃ
@6 Sī. yaṃ puññamalabhiṃ
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Arahattaṃ pana patvā bhagavantaṃ vanditvā sāvatthiṃ 1- agamāsi. Tassa āgatabhāvaṃ
sutvā ñātakā upagantvā mahādānaṃ pavattesuṃ. So katipayadivase vasitvā araññameva
gantukāmo ahosi. Taṃ ñātakā "bhante araññaṃ nāma ḍaṃsamakasādivasena bahuparissayaṃ,
idheva vasathā"ti āhaṃsu. Taṃ sutvā thero "araññavāsoyeva mayhaṃ ruccatī"ti
vivekābhiratikittanamukhena aññaṃ byākaronto:-
2- "phuṭṭho ḍaṃsehi makasehi araññasmiṃ brahāvane
nāgo saṅgāmasīseva sato tatrādhivāsaye"ti
gāthaṃ abhāsi. 2-
[31] Tattha phuṭṭho ḍaṃsehi makasehīti ḍaṃsanasīlatāya "ḍaṃsā"ti laddhanāmāhi
andhakamakkhikāhi, makasasaññitehi ca sūcimukhapāṇehi phussito daṭṭhoti attho.
Araññasminti "pañcadhanusatikaṃ pacchiman"ti 3- vuttaaraññalakkhaṇayogato araññe.
Brahāvaneti mahārukkhagacchagahanatāya mahāvane araññāniyaṃ. Nāgo saṅgāmasīsevāti
saṅgāmāvacaro hatthināgo viya saṅgāmuddhani parasenāsampahāraṃ. 4- "araññavāso nāma
buddhādīhi vaṇṇito thomito"ti ussāhajāto sato satimā hutvā tatra tasmiṃ
araññe, tasmiṃ vā ḍaṃsādisamphasse upaṭṭhite adhivāsaye adhivāseyya saheyya,
"ḍaṃsādayo maṃ ābādhentī"ti araññavāsaṃ na jaheyyāti attho.
Gahuratīriyattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
----------------
@Footnote: 1 cha.Ma. sāvatthiyaṃ 2-2 cha.Ma. "phuṭṭho ḍaṃsehī"ti gāthaṃ abhāsi
@3 vinaYu.mahāvi. 2/654/97 nissaggiyakaṇḍa 4 Sī. parasenāsuppahāraṃ
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 140-141.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=32&A=3143
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=32&A=3143
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=168
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5162
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5438
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5438
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]