![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
179. 2. Khadiravaniyarevatattheragathavannana
cale upacaleti ayasmato khadiravaniyarevatattherassa gatha. Ka uppatti?
ayam kira padumuttarassa bhagavato kale hamsavatinagare titthanavikakule nibbattitva
mahagangaya payagatitthe titthanavakammam karonto ekadivasam sasavakasamgham bhagavantam
gangatiram upagatam disva pasannamanaso navasanghatam yojetva mahantena puja-
sakkarena paratiram papetva annataram bhikkhum satthara arannakanam 1- aggatthane
thapiyamanam disva tadattham patthanam patthapetva bhagavato bhikkhusamghassa ca mahadanam
pavattesi. Bhagava ca tassa patthanaya avanjhabhavam byakasi. So tato patthaya tattha
tattha vivattupanissayam kusalam katva devamanussesu samsaranto imasmim buddhuppade
magadharatthe nalakagame rupasariya brahmaniya kucchismim nibbatti. Tam vayappattam
matapitaro gharabandhanena bandhitukama jata. 2- So sariputtattherassa 3- pabbajitabhavam
sutva "mayham jetthabhata ayyo 4- upatisso imam vibhavam chaddetva pabbajito 5-,
tena vantam khelapindam kathaham paccha gilissami"ti jatasamvego pasam anupagacchanakamigo
viya natake vancetva hetusampattiya codiyamano bhikkhunam santikam gantva dhamma-
senapatino kanitthabhavam nivedetva attano pabbajjaya chandam arocesi. Bhikkhu
tam pabbajetva paripunnavisativassam upasampadetva kammatthane niyojesum. So
kammatthanam gahetva khadiravanam pavisitva "arahattam patva bhagavantam dhammasenapatinca
passissami"ti ghatento vayamanto nanassa paripakagatatta na cirasseva chalabhinno
ahosi. Tena vuttam apadane:- 6-
"ganga bhagirathi nama himavanta pabhavita
kutitthe naviko asim orime ca tarim aham.
@Footnote: 1 Si. arannakanam bhikkhunam 2 Si. baddhitukama hutva tassa arocesum
@3 Si. sariputtassa 4 Ma. mayham ayyo 5 Si. pabbaji 6 khu.apa. 32/628/73
@ khadiravaniyarevatattherapadana
Padumuttaro nayako sambuddho dipaduttamo
vasisatasahassehi gangatiramupagato. 1-
Bahu nava samanetva vaddhakihi susankhatam
navaya chadanam katva patimanim narasabham.
Agantvana ca sambuddho aruhi tanca navakam
varimajjhe thito sattha ima gatha abhasatha.
Yo so taresi sambuddham samghancapi anasavam
tena cittappasadena devaloke ramissati.
Nibbattissati te byamham sukatam navasanthitam
akase pupphachadanam dharayissati sabbada.
Atthapannasakappamhi tarako nama khattiyo
caturanto vijitavi cakkavatti bhavissati.
Sattapannasakappamhi cammako nama khattiyo
uggacchantova suriyo jotissati mahabbalo.
Kappasatasahassamhi okkakakulasambhavo
gotamo nama gottena sattha loke bhavissati.
Tidasa so cavitvana manussattam gamissati
revato nama namena brahmabandhu bhavissati.
Agara nikkhamitvana sukkamulena codito
gotamassa bhagavato sasane pabbajissati.
So paccha pabbajitvana yuttayogo vipassako 2-
sabbasave parinnaya nibbayissatinasavo.
Viriyam me dhuradhorayham yogakkhemadhivahanam
@Footnote: 1 pali. gangasotam tarissati 2 Si. vipassati
Dharemi antimam deham sammasambuddhasasane.
Satasahasse katam kammam phalam dassesi me idha
sumutto saravegova kilese jhapayi mama.
Tato mam vananiratam 1- disva lokantagu muni
vanavasibhikkhunaggam 2- pannapesi mahamati.
Kilesa jhapita mayham .pe. katam buddhassa sasanan"ti.
Chalabhinno pana hutva thero sattharam dhammasenapatinca vanditum senasanam
samsametva pattacivaramadaya anupubbena savatthim patva jetavanam pavisitva sattharam
dhammasenapatinca vanditva katipaham jetavane vihasi. Atha nam sattha ariyaganamajjhe
nisinno arannakanam bhikkhunam aggatthane thapesi "etadaggam bhikkhave mama savakanam
bhikkhunam arannakanam yadidam revato khadiravaniyo"ti. 3- So aparabhaga attano jatagamam
gantva "cala, upacala, sisupacala"ti tissannam bhagininam putte "cala,
upacala, sisupacala"ti tayo bhagineyye anetva pabbajetva kammatthane
niyojesi. Te kammatthanam anuyutta viharanti. Tasmim ca samaye therassa kocideva
abadho uppanno. Tam sutva sariputtatthero revatam "gilanapucchanam adhigama-
pucchananca karissami"ti upagacchi. Revatatthero dhammasenapatim duratova agacchantam
disva tesam samaneranam satuppadanavasena ovadanto:-
4- "cale upacale sisupacale
cala upacala sisupacala
patissata 5- nu kho viharatha
agato vo valam viya vedhi"ti
gathamaha. 4-
@Footnote: 1 Si. jhananiratam 2 Si. jhayinam bhikkhunam aggam 3 an.ekaka.20/203/24 etadaggavagga:
@ dutiyavagga 4-4 cha.Ma. "caleupacale"ti gatham abhasi 5 pali. patissatika
[42] Tattha cale upacale sisupacaleti tesam alapanam. "cala, upacala,
sisupacala"ti hi itthilingavasena laddhanama te tayo daraka pabbajitapi tatha
vohariyanti. "cali upacali sisupacaliti tesam naman"ti ca vadanti. Yadattham "cale"ti-
adina amantanam katam, tam dassento "patissata nu kho viharatha"ti vatva
tattha karanamaha "agato vo valam viya vedhi"ti. Patissatati patissatika.
Khoti 1- avadharane. Agatoti agacchi. Voti tumhakam. Valam viya vedhiti valavedhi
viya, ayam hettha sankhepattho:- tikkhajavananibbedhikapannataya valavedhirupo satthukappo
tumhakam matulatthero agato, tasma samanasannam 2- upatthapetva sati-
sampajannayuttaeva hutva viharatha, "yathadhigate vihare appamatta bhavatha"ti.
Tam sutva te samanera dhammasenapatissa paccuggamanadivattam katva ubhinnam
matulattheranam patisantharavelayam natidure samadhim samapajjitva nisidimsu. Dhamma-
senapati revatattherena saddhim patisantharam katva utthayasana te samanere
upasankami. Te tathakalaparicchedassa katatta there upasankamanteeva utthahitva
vanditva atthamsu. Thero "katarakataraviharena viharatha"ti pucchitva tehi "imaya
imaya"ti vutte "darakepi nama evam vinento mayham bhatiko paccapadi vata
dhammassa anudhamman"ti theram pasamsanto pakkami.
Khadiravaniyarevatattheragathavannana nitthita.
----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 168-171.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=32&A=3768&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=32&A=3768&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=179
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5232
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5491
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5491
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]