|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
Somadattajātakaṃ
yo maṃ pure paccudetīti idaṃ satthā jetavane viharanto
aññataraṃ mahallakaṃ ārabbha kathesi.
So kirekaṃ sāmaṇeraṃ pabbājesi. So sāmaṇero tassa
upakārako hutvā tathārūpena rogena kālamakāsi. Mahallako tasmiṃ
kālakate rodanto paridevanto vicarati. Taṃ disvā bhikkhū
---------------------------------------------------------------------------------------------
page214.
Dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso asukamahallako sāmaṇerassa
kālakatakiriyāya rodanto paridevanto vicarati maraṇānussatikammaṭṭhāna-
rahito maññeti. Satthā āgantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi
kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave
idāneva pubbepesa etasmiṃ mate rodatiyevāti vatvā tehi
yācito atītaṃ āhari
atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto
sakkattaṃ kāresi. Atheko kāsinigamavāsī brāhmaṇamahāsālo
kāme pahāya himavantaṃ pavisitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā uñchācariyāya
vanamūlaphalāhāro vasi. Ekadivasaṃ phalāphalatthāya gato ekaṃ hatthichāpaṃ
disvā attano assamapadaṃ netvā puttaṭṭhāne ṭhapetvā
somadattotissa nāmaṃ katvā tiṇapaṇṇādīni khādāpento paṭijaggi.
So vayappatto mahāsarīro hutvā ekadivasaṃ bahugocaraṃ gahetvā
ajīrakena dubbalo ahosi. Tāpaso taṃ assamapade katvā
phalāphalatthāya gato. Tasmiṃ anāgateyeva hatthipotako kālamakāsi.
Tāpaso phalāphalaṃ gahetvā āgacchanto aññesu divasesu me
putto paccuggamanaṃ karoti ajja na dissati kahaṃ nu kho gatoti
paridevanto paṭhamaṃ gāthamāha
yo maṃ pure paccudeti araññe dūramāyati
so na dissati mātaṅgo somadatto kuhiṃ gatoti.
Tattha pureti ito pubbe. Paccudetīti paccuggacchati.
---------------------------------------------------------------------------------------------
page215.
Araññe dūranti imasmiṃ nimmanusse araññe maṃ dūraṃ paccudeti.
Āyatīti āyāmasampanno.
Evaṃ paridevamāno āgantvā taṃ caṅkamakoṭiyaṃ patitaṃ disvā
gale gahetvā paridevamāno dutiyaṃ gāthamāha
ayaṃ vā so mato seti allapitaṃva vicchito
bhumyā nipatito seti amarā vata kuñjareti.
Tattha ayaṃ vāti vibhāvanattho vāsaddo. Ayameva so na
aññoti taṃ vibhāvento evamāha. Allapitanti māluvalatāya
aggapavālaṃ. Vicchitoti vicchinno gimhakāle majjhantikasamaye
tattavālikapuline nakhena chinditvā pātito māluvalatāya aṅkuro
viyāti vuttaṃ hoti. Bhumyāti bhūmiyaṃ. Amarā vatāti amato
vata. Amarītipi pāṭho.
Tasmiṃ khaṇe sakko lokaṃ olokento taṃ disvā ayaṃ
tāpaso puttadāraṃ pahāya pabbajito idāni hatthipotake puttasaññaṃ
katvā paridevati saṃvejetvā naṃ satiṃ paṭilabhāpessāmīti tassa
assamapadaṃ āgantvā ākāse ṭhitova tatiyaṃ gāthamāha
anāgāriyupetassa vippamuttassa te sato
samaṇassa na taṃ sādhu yaṃ petamanusocasīti.
Tassa vacanaṃ sutvā tāpaso catutthaṃ gāthamāha
saṃvāsena have sakka manussassa migassa vā
hadaye jāyatī pemaṃ na taṃ sakkā asocitunti.
---------------------------------------------------------------------------------------------
page216.
Tattha migassa vāti imasmiṃ ṭhāne sabbe tiracchānā migāti
vuttā. Tanti piyāyitaṃ sattaṃ.
Atha naṃ ovadanto sakko dve gāthā abhāsi
mataṃ marissaṃ rodanti ye rudanti lapanti ca
tasmā tvaṃ isi mā rodi roditaṃ moghamāhu santo.
Kanditena have brahme mato peto samuṭṭhahe
sabbe saṅgamma rodāma aññamaññassa ñātaketi.
Tattha ye rudanti lapanti cāti brāhmaṇa ye sattā rodanti
paridevanti ca sabbe te mataṃva yo ca marissati taṃ rodanti
tesaṃ evaṃ rodantānaṃ assusukkhanakālo natthi tasmā tvaṃ isi
mā rodi. Kiṃkāraṇā. Roditaṃ moghamāhu santoti paṇḍitā hi
roditaṃ nipphalanti vadanti. Mato petoti yadi esa petoti saṅkhyaṃ
gato mato roditena samuṭṭhaheyya. Evaṃ sante sabbepi mayaṃ
samāgantvā aññamaññassa ñātake rodāma kiṃ nikkhamā acchāmāti.
Tāpaso sakkassa vacanaṃ sutvā satiṃ paṭilabhitvā vigatasoko
assūni puñchitvā sakkassa thutivasena sesagāthā abhāsi
ādittaṃ vata maṃ santaṃ ghaṭasittaṃva pāvakaṃ
vārinā viya osiñci sabbaṃ nibbāpaye daraṃ.
Abbūḷhaṃ vata me sallaṃ sokaṃ hadayanissitaṃ
yo me sokaparetassa puttasokaṃ apānudi.
---------------------------------------------------------------------------------------------
page217.
Sohaṃ abbūḷhasallosmi vītasoko anāvilo
na socāmi na rodāmi tava sutvāna vāsavāti.
Tā heṭṭhā vuttatthāyeva.
Evaṃ tāpasaṃ sakko ovaditvā sakaṭṭhānameva gato.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā
jātakaṃ samodhānesi tadā hatthipotako sāmaṇero ahosi tāpaso
mahallako sakko pana ahamevāti.
Somadattajātakaṃ pañcamaṃ.
The Pali Atthakatha in Roman Book 39 page 213-217.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=39&A=4285&pagebreak=1
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=39&A=4285&pagebreak=1
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=1072
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=4618
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=4647
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=4647
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]