![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
Dhumakarijatakam
raja apucchi vidhuranti idam sattha jetavane viharanto kosalaranno
agantukasangaham arabbha kakesi.
So kira ekasmim samaye paveniagatanam poranakayodhanam
sangaham akatva abhinavagatanam agantukananceva sakkarasammanam
akasi. Athassa paccante kuppite yujjhanatthaya gatassa agantuka
laddhasakkara yujjhissantiti poranakayodha na yujjhimsu. Poranaka
yujjhissantiti agantuka na yujjhimsu. Cora rajanam jinimsu.
Raja parajito agantukasangahadosena attano parajitabhavam natva
savatthiyam paccagantva kinnu kho ahameva evam karonto parajito
udahu annepi rajano parajitapubbati dasabalam pucchissamiti
bhuttapataraso jetavanam gantva sattharam vanditva tamattham pucchi.
Sattha na kho maharaja tvanceveko poranakarajanopi agantuka-
sangaham katva parajitati vatva tena yacito atitam ahari
atite kururatthe indapatthanagare yuddhitthilagotto dhananjayo
nama korabyaraja rajjam karesi. Tada bodhisatto tassa purohitakule
nibbattitva vayappatto takkasilayam sabbasippani ugganhitva
Indapattham agantva pitu accayena purohitatthanam labhitva ranno
atthadhammanusasako ahosi. Vidhurapanditotissa namam akamsu.
Tada dhananjayaraja poranakayodhe aganetva agantukananneva
sangaham akasi. Tassa paccante kuppite yujjhanatthaya gatassa
agantuka janissantiti poranaka janissantiti neva poranaka
nagantuka yujjhimsu. Raja parajito indapatthanagarameva paccagantva
agantukasangahassa katabhavena parajitomhiti cintesi. So ekadivasam
kim nu kho ahameva agantukasangaham katva parajito udahu annepi
rajano parajitapubba atthiti vidhuram panditam pucchissamiti cintetva
tam rajupatthanam agantva nisinnam tamattham pucchi. Athassa
pucchanakaram avikaronto sattha upaddhagathamaha
raja apucchi vidhuram dhammakamo yudhitthiloti.
Tattha dhammakamoti sucaritadhammappiyo.
Api brahmana janasi ko eko bahu socatiti.
Sesaupaddhagathaya pana ayamattho api nama brahmana
janasi ko imasmim loke eko bahum socatiti nanakarena
socatiti.
Tam sutva bodhisatto maharaja kim soko nama tumhakam
soko pubbe dhumakari nameko ajapalabrahmano mahantam ajayutham
gahetvava aranne vajam katva tattha aje thapetva agginca
dhumanca katva ajayutham patijagganto khiradini bhunjanto vasi.
So tattha agate suvannavanne sarabhe disva tesu sineham
katva aje aganetva ajanam sakkaram sarabhanam katva saradakale
sarabhesu palayitva himavantam gatesu ajasu vinatthasu sarabhe apassanto
sokena pandurogi hutva jivitakkhayam patto ayam agantukasangaham
katva tumhehi satagunena sahassagunena socitva kilamitva vinasam
pattoti idam udaharanam aharitva dassento ima gatha aha
brahmano ajayuthena bahutendo vane vasam
dhumam akasi vasettho rattindivamatandito.
Tassa tamdhumagandhena sarabha makasaddita
vassavasam upagacchum dhumakarissa santike.
Sarabhesu manam katva aja yo navabujjhatha
agacchanti vajanti va tassa ta vinassum aja.
Sarabha ca sarade kale pahinamakase vane
pavimsu giriduggani nadinam pabhavani ca.
Sarabhe ca gate disva aja ca vibhavam gata
kiso ca vivanno asi pandurogi ca brahmano.
Evam yo sanniramkatva agantu kurute piyam
so eko bahu socati dhumakariva brahmanoti.
Tattha bahutendoti bahutaindano. Dhumam akasiti makkhikapari-
panthaharanatthaya agginca dhumanca akasi. Vasetthoti tassa
gottam. Atanditoti analaso hutva. Tamdhumagandhenati tena
Dhumagandhena. Sarabhati sarabhamiga. Makasadditati makasehi upadduta
pilita. Sesamakkhikapi makasaggahaneneva gahita. Vassavasanti
tassa santike vassarattavasam vasimsu. Manam katvati sineham
uppadetva. Navabujjhathati arannato caritva vajam agacchantiti
ca vajato arannam gacchantiti ca ettaka agata ettaka
na agatati na janati. Tassa ta vinassunti tassa ta evam
apaccavekkhantassa sihaparipanthadito arakkhiyamana aja
sihaparipanthadihi vinassimsu sabba va vinattha. Nadinam pabhavani cati
pabbateyyanam nadinam pabhavatthanani ca pavittha. Vibhavanti abhavam.
Aja ca vinasam patta disva janitva. Kiso vivannoti
khiradidayika aja pahaya sarabhe sanganhitva tepi apassanto
ubhato parihino sokabhibhuto kiso ceva dubbanno ca ahosi.
Evam yo sanniramkatvati evameva maharaja yo sakam poranam
ajjhattikajanam niharitva pahaya kisminci aganetva agantukam piyam
karoti so tumhadiso eko bahu socati ayam te maya
dassito dhumakari brahmano viya bahum socatiti.
Evam mahasatto rajanam sannapentopi kathesi. Sopi
sannattim katva tassa pasiditva bahudhanam adasi. Tato patthaya
ajjhattikasangahameva karonto danadini punnani katva saggaparayano
ahosi.
Sattha imam dhammadesanam aharitva jatakam samodhanesi tada
korabyaraja anando ahosi dhumakari pasenadikosalo vidhurapandito
pana ahamevati.
Dhumakarijatakam atthamam.
The Pali Atthakatha in Roman Book 39 page 229-233.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=39&A=4603&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=39&A=4603&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=1093
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=4689
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=4723
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=4723
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]