![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
47. 9. Pitavimanavannana
pitavatthe pitadhajeti pitavimanam. Tassa ka uppatti? bhagavati parinibbute
ranna ajatasattuna attana patiladdha bhagavato sariradhatuyo gahetva thupe
ca mahe ca kate rajagahavasini annatara upasika patova katasarirapatijaggana
"satthu thupam pujessami"ti yathaladdhani cattari kosatakipupphani gahetva
saddhavegena samussahitamanasa maggaparissayam anupadharetvava thupabhimukhi gacchati.
Atha nam tarunavaccha gavi abhidhavanti vegena apatitva singena paharitva jivitakkhayam
papesi. Sa tavadeva kalam katva 1- tavatimsabhavane nibbattanti sakkassa devaranno
uyyanakilaya gacchantassa parivarabhutanam addhatiyanam natakakotinam majjhe attano
sarirapabhaya ta sabba abhibhavanti saha rathena paturahosi. Tam disva sakko
devaraja vimhitacitto acchariyabbhutajato "kidisena nu kho olarikena kammuna
ayam edisim sumahatim deviddhimupagata"ti tam imahi gathahi pucchi:-
[795] "pitavatthe pitadhaje pitalankarabhusite
pitacandanalittange pituppalamadharini. 2-
[796] Pitapasadasayane pitasane pitabhajane
pitachatte pitarathe pitasse pitavijane.
[797] Kim kammamakari 3- bhadde pubbe manusake bhave
devate pucchitacikkha kissa kammassidam phalanti.
Sapissa imahi gathahi byakasi:-
[798] "kosataki nama lata'tthi bhante tittika anabhicchita
tassa cattari pupphani thupam abhiharim aham.
[799] Satthu sariramuddissa vippasannena cetasa
nassa maggam avekkhissam na taggamanasa 4- sati.
[800] Tato mam avadhi gavi thupam apattamanasam
tancaham abhisanceyyam bhiyyo 5- nuna ito siya.
@Footnote: 1 cha.Ma. kalam katvati patha na dissanti 2 cha.Ma. pitauppalamalini,
@i. pituppalamalini 3 ka. kammam akari 4 Si. tadaggamanasa 5 Si. bhiyo
[801] Tena kammena devinda maghava devakunjare
pahaya manusam deham tava sahabyamagata"ti. 1-
#[795-6] Tattha pitacandanalittangeti suvannavannena candanena
anulittasarire. Pitapasadasayaneti sabbasovannamayena pasadena suvannaparikkhittehi
sayanehi ca samannagate. Evam sabbattha hettha upari ca pitasaddena suvannameva
gahitanti datthabbam.
#[798] Lata'tthiti lata atthi. Bhanteti sakkam devarajanam garavena
alapati. Anabhicchitati na abhikankhita.
#[799] Sariranti sarirabhutam dhatum. Avayave cayam samudayavoharo yatha "pato
daddho, samuddo dittho"ti ca. Assati gorupassa. Magganti agamanamaggam. Na
avekkhissanti na olokayim. Kasma? na taggamanasa satiti, 2- tassam gaviyam
gatamana thapitamana na honti, annadatthu bhagavato thupagatamana eva samanati
attho. "tadangamanasa sati"ti ca patho. Tadange tassa bhagavato dhatuya ange
mano etissati tadangamanasa. Evambhuta aham tada tassa maggam navekkhissanti
dasseti.
#[800] Thupam apattamanasanti thupam cetiyam asampattaajjhasayam, manasi bhavoti
hi manaso, ajjhasayo manoratho. "thupam upagantva pupphehi pujessami"ti
uppannamanorathassa asampunnataya evam vuttam. Thupam cetiyam pana pupphehi pujanacittam
siddhameva, yena sa devaloke uppanna. Tancaham abhisanceyyanti tance
aham abhisancineyyam, pupphapujanena 3- hi punnam aham thupam abhigantva yathadhippayam
@Footnote: 1 Si. sahabyatamagatati 2 Si. yasma tadaggamanasa sati 3 Si. tam pupphehi pujanena
Pujanena sammadeva cineyyam upacineyyanti attho. Bhiyyo nuna ito siyati ito
yathaladdhasampattitopi bhiyyo upari uttaritara sampatti siyati manneti attho.
#[801] Maghava devakunjarati alapanam. 1- Tattha devakunjarati
sabbabalaparakkamadivisesehi 2- devesu kunjarasadisa. Sahabyanti sahabhavam.
[802] "idam sutva tidasadhipati maghava devakunjaro
tavatimse pasadento matalim etadabravi"ti 3-
idam dhammasangahakavacanam. Tato sakko matalipamukhassa devaganassa imahi gathahi
dhammam desesi:-
[803] "passa matali accheram cittam kammaphalam idam
appakampi katam deyyam punnam hoti mahapphalam.
[804] Natthi citte pasannamhi appaka nama dakkhina
tathagate va sambuddhe atha va tassa savake.
[805] Ehi matali amhepi bhiyyo bhiyyo mahemase
tathagatassa dhatuyo sukho punnanamuccayo.
[806] Titthante nibbute capi same citte samam phalam
cetopanidhihetu hi satta gacchanti suggatim.
[807] Bahunam vata atthaya uppajjanti tathagata
yattha karam karitvana saggam gacchanti dayaka"ti.
@Footnote: 1 ka. sakkam alapanam 2 Si. sabbabalaparakkamadivasena sesesu 3 Si. etadabruviti
#[802] Tattha pasadentoti pasanne karonto, ratanattaye saddham
uppadentoti attho.
#[803] Cittanti vicittam acinteyyam. Kammaphalanti deyyadhammassa
anularattepi khettasampattiya ca cittasampattiya ca ularassa punnakammassa phalam
passati yojana. Appakampi katam deyyam, punnam hoti mahapphalanti ettha katanti
karanavasena 1- sakkaravasena ayatane viniyuttam. Deyyanti databbavatthum.
Punnanti tathapavattam punnakammam.
#[804] Idani yattha appakampi katam punnam mahapphalam hoti, tam pakatam
katva dassento "natthi citte pasannamhi"ti gathamaha. Tam suvinneyyameva.
#[805-6] Amhepiti mayampi. Mahemaseti mahamase pujamase. Cetopanidhihetu
hiti attano cittassa sammadeva thapananimittam, attasammapanidhanenati attho.
Tenaha bhagava:-
"na tam mata pita kayira anne vapi ca nataka
sammapanihitam cittam seyyaso nam tato kare"ti. 2-
Evanca pana vatva sakko devanamindo uyyanakilaya ussaham
patippassambhetva tatova patinivattitva attano abhinham pujaniyatthanabhute 3-
culamanicetiye sattaham pujam akasi. Atha aparena samayena devacarikam gatassa
ayasmato naradattherassa tam pavattim gathaheva kathesi, thero dhammasangahakanam
arocesi, te tatha nam sangaham aropesunti. 4-
Pitavimanavannana nitthita.
@Footnote: 1 Ma. karanavasena 2 khu.dha. 25/43/24
@3 cha.Ma. attana abhinham pujaneyyatthanabhute 4 ka. arocesunti
The Pali Atthakatha in Roman Book 30 page 229-233.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=30&A=4837&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=30&A=4837&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=47
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=1643
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=1643
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=1643
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]