|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
brahmadattajātakaṃ
dvayaṃ yācanako rājāti idaṃ satthā āḷaviṃ nissāya
aggāḷavacetiye viharanto kuṭikārasikkhāpadaṃ ārabbha kathesi.
Vatthu heṭṭhā maṇikkhandhajātake 1- āgatameva. Idha pana satthā
saccaṃ kira tumhe bhikkhave yācanabahulā viññattibahulā viharathāti
vatvā āma bhanteti vutte te bhikkhū vigarahitvā bhikkhave
porāṇakapaṇḍitā paṭhavissarena raññā pavāritāpi paṇṇacchattañca
ekaṃ ca ekapaṭalikaṃ upāhanayugaṃ yācitukāmā hirottapparodabhayena 2-
mahājanamajjhe akathetvā raho kathayiṃsūti vatvā atītaṃ
āhari.
Atīte kapilaraṭṭhe uttarapañcālanagare pañcālarāje rajjaṃ
kārente bodhisatto ekasmiṃ nigamagāme brāhmaṇakule nibbattitvā
vayappatto takkasilaṃ gantvā sabbasippāni uggaṇhitvā
aparabhāge tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā himavante uñchācariyāya
@Footnote: 1 maṇikaṇṭhajātake . 2 hirottappabhedabhayena.
---------------------------------------------------------------------------------------------
page326.
Vanamūlaphalāphalena yāpento ciraṃ vasitvā loṇambilasevanatthāya manussapathaṃ
caranto uttarapañcālanagaraṃ gantvā rājuyyāne vasitvā punadivase
bhikkhaṃ pariyesamāno nagaraṃ pavisitvā rājadvāraṃ sampāpuṇi. Rājā
tassācāre pasīditvā mahātale nisīdāpetvā rājārahaṃ bhojanaṃ
bhojetvā paṭiññaṃ gahetvā uyyāneyeva vasāpesi. So nibaddhaṃ
rājageheyeva bhuñjanto vassānassaccayena himavantameva gantukāmo
hutvā cintesi mayhaṃ maggaṃ gacchantassa ekapaṭalikā upāhanā
ceva paṇṇacchattañca laddhuṃ vaṭṭati rājānaṃ yācissāmīti. So
ekadivasaṃ rājānaṃ uyyānaṃ āgantvā vanditvā nisinnaṃ disvā
upāhanañca chattañca yācissāmīti cintetvā puna cintesi paraṃ
imaṃ nāma dehīti yācanto rodati nāma paropi natthīti vadanto
paṭirodati nāma mā kho pana maṃ rodantaṃ mahājano addasa
mā rājānanti raho paṭicchannaṭṭhāne ubhopi roditvā tuṇhī
bhavissāmāti. Atha naṃ mahārāja raho paccāsiṃsāmīti āha.
Rājā taṃ sutvā rājapurise apasakki. Bodhisatto sace mayi
yācante rājā na dassati metti no bhijjissati tasmā
na yācissāmīti taṃdivasaṃ nāmaṃ gahetuṃ asakkonto gaccha tāva
mahārāja punekadivasaṃ jānissāmīti āha. Puna ekadivasaṃ rañño
uyyānaṃ āgatakāle tatheva puna tathevāti evaṃ yācituṃ
asakkontassevassa dvādasa vassāni atikkantāni. Tato rājā cintesi
mayhaṃ ayyo raho paccāsiṃsāmīti vatvā parisāya apagatāya kiñci
---------------------------------------------------------------------------------------------
page327.
Vattuṃ na visahati vattukāmassevassa dvādasa vassāni atikkantāni
ciraṃ kho panassa brahmacariyaṃ carantassa ukkaṇṭhitvā bhoge
bhuñjitukāmo rajjaṃ paccāsiṃsati maññe rajjassa pana nāmaṃ gahetuṃ
asakkonto tuṇhī hoti ajja jānissāmihaṃ 1- rajjaṃ ādiṃ katvā
yaṃ icchati taṃ dassāmīti. So uyyānaṃ gantvā vanditvā
nisinno bodhisattena raho paccāsiṃsāmīti vutte parisāya
apagatāya taṃ kiñci vattuṃ asakkontaṃ āha tumhe dvādasa vassāni
raho paccāsiṃsāmīti vatvā raho laddhāpi kiñci vattuṃ na sakkotha
ahaṃ vo rajjaṃ ādiṃ vatvā sabbaṃ pavāremi nibbhayā hutvā yaṃ
vo ruccati taṃ yācathāti. Mahārāja yamahaṃ yācāmi taṃ dassasīti.
Dassāmi bhanteti āha. Mahārāja mayhaṃ maggaṃ gacchantassa
ekapaṭalike upāhanayuge paṇṇacchattañca laddhuṃ vaṭṭatīti. Ettakaṃ
bhante tumhe dvādasa vassāni yācituṃ na sakkothāti. Āma
mahārājāti. Kiṃkāraṇā bhante evamakatthāti. Mahārāja imaṃ
nāma me dehīti yācanto rodati nāma natthīti vadanto paṭirodati
nāma sace tvaṃ mayā yācito na dadeyyāsi taṃ no roditaṃ
paṭiroditaṃ mahājano mā passatūti etadatthaṃ raho paccāsiṃsāmīti
vatvā ādito tisso gāthā abhāsi
dvayaṃ yācanako rāja brahmadatta nigacchati
alābhaṃ dhanalābhaṃ vā evaṃdhammā hi yācanā
@Footnote: 1 dānissāhaṃ.
---------------------------------------------------------------------------------------------
page328.
Yācanaṃ rodanaṃ āhu pañcālānaṃ rathesabha
yo yācanaṃ paccakkhāti tamāhu paṭirodanaṃ
maṃ māddasaṃsu rodantaṃ pañcālā susamāgatā
tuvaṃ vā paṭirodantaṃ tasmā icchāmahaṃ rahoti.
Tattha rāja brahmadattāti dvīhipi rājānaṃ ālapati.
Nigacchatīti paṭilabhati vindati. Evaṃdhammāti evaṃsabhāvā. Āhūti
paṇḍitā kathenti. Pañcālānaṃ rathesabhāti pañcālaraṭṭhassa issara.
Yo yācanaṃ paccakkhātīti yo pana taṃ yācanakaṃ natthīti paṭikkhipati.
Tamāhūti taṃ paṭikkhipanaṃ paṭirodananti āhu kathenti. Maṃ māddasaṃsūti
tava raṭṭhavāsino pañcālā susamāgatā amhaṃ rodantaṃ mā addasaṃsūti.
Rājā bodhisattassa gāravalakkhaṇe pasīditvā varaṃ dadamāno
catutthaṃ gāthamāha
dadāmi te brāhmaṇa rohiṇīnaṃ
gavaṃ sahassaṃ saha puṅgavena
ariyo hi ariyassa kathaṃ na dajje
sutvāna gāthā tava dhammayuttāti.
Tattha rohiṇīnanti rattavaṇṇānaṃ. Ariyoti ācārasampanno.
Ariyassāti ācārasampannassa. Kathaṃ na dajjeti kena kāraṇena na
dadeyya. Dhammayuttāti kāraṇayuttā.
Bodhisatto pana nāhaṃ mahārāja vatthukāmehi atthiko yamahaṃ
yācāmi tadeva dehīti ekapaṭalikaṃ upāhanaṃ paṇṇacchattañca gahetvā
---------------------------------------------------------------------------------------------
page329.
Mahārāja appamatto hohi sīlaṃ rakkhāhi uposathakammaṃ karohīti
rājānaṃ ovaditvā tassa yācantasseva himavantaṃ agamāsi. Tattha
abhiññā ca samāpattiyo ca nibbattetvā brahmalokaparāyano
ahosi.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā
rājā ānando ahosi tāpaso pana ahamevāti.
Brahmadattajātakaṃ tatiyaṃ
-------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 38 page 325-329.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=38&A=6753&pagebreak=1
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=38&A=6753&pagebreak=1
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=590
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=2928
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=2884
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=2884
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]