![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
Kosambiyajatakam
puthusaddoti idam sattha kosambim nissaya ghositarame
viharanto kosambiyam bhandanakarake arabbha kathesi. Vatthum
kosambikkhandhake agatameva. Ayam panettha sankhepo.
Tada kira dve bhikkhu ekasmim avase vasimsu vinayadharo ca
suttantiko ca. Tesu suttantiko ekadivasam sariravalanjam katva
udakakotthake acamanaudakavasesam bhajane thapetva nikkhami. Paccha
vinayadharo tattha pavittho tam udakam disva nikkhamitva itaram pucchi
avuso taya udakam thapitanti. Ama avusoti. Kim panettha
apattibhavam na janasiti. Ama na janamiti. Avuso
etthapattiti. Tenahi patikarissami nanti. Sace pana te avuso
asancicca asatiya katam natthi apattiti. So tassa apattiya
anapattiditthi ahosi. Vinayadharopi attano nissittakanam ayam
suttantiko apattim apajjamanopi na janatiti arocesi. Te
Tassa nissittake disva tumhakam upajjhayo apattim apajjitva
apattibhavam na janatiti ahamsu. Te gantva attano upajjhayassa
arocesum. So evamaha ayam vinayadharo pubbe anapattiti
vatva idani apattiti vadati musavadi esoti. Te gantva
tumhakam upajjhayo musavaditi evampi annamannam kalaham karimsu.
Tato vinayadharo okasam labhitva tassa apattiya adassane
ukkhepaniyakammam akasi. Tato patthaya tesam paccayadayaka
upasikapi dve kotthasa ahesum ovadapatiggahaka bhikkhuniyopi
arakkhadevatapi tasam sanditthasambhatta akasatthakadevatapi yava
brahmaloka sabbe puthujjana dve pakkha ahesum yava akanitthabhavana
pana idam kolahalam agamasi. Atheko bhikkhu tathagatam upasankamitva
ukkhepakanam dhammikeneva kammenayam ukkhittoti ukkhittanuvattakanam
adhammikena kammena ukkhittoti laddhim ukkhepakehi variyamananampi tesam
tam anuparivaretva vicaranabhavam ca satthu arocesi. Bhagava samaggo
kira hotuti dve vare pesetva na icchanti bhante samagga
bhavitunti sutva tatiyavare bhinno bhikkhusangho bhinno bhikkhusanghoti
tesam santikam gantva ukkhepakanam ukkhepane itaresanca apattiya
adassane adinavam vatva pakkami. Puna tesam tattheva ekasimayam
uposathadini karitva bhattaggadisu bhandanajatanam asanantarikaya
nisiditabbanti bhattagge vattam pannapetva idani bhandanajata
viharantiti sutva sattha gantva alam bhikkhave ma bhandananti adini
Vatva annatarena bhikkhuna adhammavadina bhagavato vihesam anicchantena
agametu bhante bhagava dhammasami appossukko bhante bhagava
ditthadhammasukhaviharam anuyutto viharatu mayametena bhandanena kalahena
viggahena vivadena pannayissamati vutte bhutapubbam bhikkhave
baranasiyam brahmadatto nama kasikaraja ahositi brahmadattena
dighitissa kosalaranno rajjam acchinditva annatakavesena vasantassa
maritabhavanceva dighavukumarena attano jivite dinne tato patthaya
tesam samaggabhavanca kathetva tesam hi nama bhikkhave rajunam
adinnadandanam adinnasatthanam evarupam khantisoraccam bhavissati idha
kho tam bhikkhave sobhetha yam tumhe evam svakkhate dhammavinaye
pabbajita samana khama ca bhaveyyatha sorata cati ovaditva
dutiyampi tatiyampi alam bhikkhave ma bhandananti varetva
anoramantepi disva pariyadinnarupa kho imete moghapurisa
nayime sukara sannapetunti pakkamitva punadivase pindapata-
patikkanto gandhakutiya thokam visamitva senasanam samsametva attano
pattacivaramadaya sanghamajjhe akase thatva ima gatha abhasi
puthusaddo samajano na balo koci mannatha
sanghasmim bhijjamanasmim nannam bhiyyo amannarum.
Parimuttha panditabhasa vacagocara bhanino
yavicchanti mukhayamam yena nita na tam vidu.
Akkocchi mam avadhi mam ajini mam ahasi me
ye ca tam upanayhanti veram tesam na sammati.
Akkocchi mam avadhi mam ajini mam ahasi me
ye ca tam nupanayhanti veram tesupasammati.
Na hi verena verani sammantidha kudacanam
averena ca sammanti esa dhammo sanantano.
Pare ca na vijananti mayamettha yamamase
ye ca tattha vijananti tato sammanti medhaga.
Atthicchinna panahara gavassadhanaharino
rattham vilumpamananam tesampi hoti sangati
kasma tumhaka no siya.
Sace labhetha nipakam sahayam
saddhincaram sadhuvihari dhiram
abhibhuyya sabbani parissayani
careyya tenattamano satima.
No ce labhetha nipakam sahayam
saddhincaram sadhuvihari dhiram
rajava rattham vijitam pahaya
eko care matangaranneva nago.
Ekassa caritam seyyo natthi bale sahayata
Eko care na ca papani kayira
appossukko matangaranneva nagoti.
Tattha puthu maha saddo assati puthusaddo. Samajanoti
samano ekasadiso jano sabbovayam bhandanakarakajano samantato
saddaniccharanena puthusaddo ceva sadiso cati vuttam hoti. Na
balo koci mannathati tattha koci ekopi aham baloti na mannetha
sabbe panditamanino sabbovayam bhandanakarako janoyeva.
Nannam bhiyyo amannarunti koci ekopi aham baloti na mannittha
bhiyyo ca sanghasmim bhijjamane annopi eko mayham karanena
sangho bhijjatiti idam karanam na mannitthati attho. Parimutthati
mutthassatino. Panditabhasati attano panditamanena panditasadisa
vacagocara bhaninoti rakarassa rassadeso kato vaca-
gocara na satipatthanadiariyadhammagocara bhanino ca kathabhanino.
Yavicchanti mukhayamanti yava mukham ayamitum icchanti tava
pasaretva aggapadehi thatva bhanino. Ekopi sanghagaravena
mukhasankopanam na karotiti attho. Yena nitati yena bhandanena
imam nillajjibhavam nita. Na tam viduti evam adinavam idanti na
tam jananti. Ye ca tam upanayhantiti tam akkocchi manti adikam
akaram ye upanayhanti. Sanantanoti porano. Pareti pandite
thapetva tato anne bhandanakaraka pare nama te ettha
sanghamajjhe kolahalam karonta mayam yamamase uparamama mayam nassama
Mayam satatam samipam maccusantikam gacchamati na jananti. Ye ca tattha
vijanantiti ye tattha pandita mayam maccusamipam gacchamati
vijananti. Tato sammanti medhagati bhikkhave evam hi te jananta
yonisomanasikaram uppadetva medhaganam kalahanam vupasamaya
patipajjanti. Atthicchinnati ayam gatha brahmadattanca dighavukumaranca
sandhaya vutta. Tesampi hoti sangati kasma tumhakam na
hoti yesam vo neva matapitunam atthini chinnani na pana hata
na gavassadhanani gahitani. Idam vuttam hoti bhikkhave tesam
hi nama adinnadandanam rajunam evarupa sangati samagamo avaha-
vivahasambandham katva ekato panabhojanam hoti tumhe evarupe
sasane pabbajitva attano veramattampi nissajjitum na sakkotha
ko tumhakam bhikkhubhavoti. Sace labhethati adigathayo pandita-
sahayassa ca balasahayassa ca vannavannadipanattham vutta.
Abhibhuyya sabbani parissayaniti sabbe pakataparissaye ca paticchanna-
parissaye ca abhibhavitva tena saddhim attamano satima careyya.
Rajava rattham vijitanti yatha attano vijitam rattham mahajanakaraja
ca arindamaraja ca pahaya ekakova carimsu evancareyyati attho.
Matangaranneva nagoti matangoti hatthi vuccati nagoti mahantadhi-
vacanametam. Yatha hi matuposako matanganago aranne ekako
cari na ca papani akasi yatha ca silavahatthi nago yatha ca
parileyyako evam eko care na ca papani kayirati vuttam hoti.
Sattha evam kathetvapi te bhikkhu samagge katum asakkonto
balakalonakaramagamam gantva bhagguttherassa ekibhave anisamsam
kathetva tato tinnam kulaputtanam vasanatthanam gantva tesam samaggirase
anisamsam kathetva tato parileyyakavanasanadam gantva tattha temasam
vasitva puna kosambiyam anagantva savatthiyameva agamasi.
Kosambivasinopi upasaka ime kho ayya kosambika bhikkhu
bahuno amhakam anatthassa karaka imehi ubbalho bhagava
pakkanto mayam imesam neva abhivadanadini karissama na upagatanam
pindapatam dassama evam ime pakkamissanti va vibbhamissanti
va bhagavantam va pasadessantiti samantayitva tatha akamsu. Te
tena dandakammena pilita savatthim gantva bhagavantam khamapesum.
Sattha imam dhammadesanam aharitva jatakam samodhanesi pita
suddhodanamaharaja ahosi matava mahamaya dighavukumaro
ahamevati.
Kosambiyajatakam dutiyam.
The Pali Atthakatha in Roman Book 39 page 343-349.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=39&A=6917&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=39&A=6917&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=1216
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=5127
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=5172
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=5172
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]