![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
10. Mahavanijajatakam.
Vanija samitim katvati idam sattha jetavane viharanto savatthivasino
vanije arabbha kathesi.
Te kira voharatthaya gacchanta satthu mahadanam datva
saranesu ca silesu ca patitthaya bhante sace aroga agamissama
puna tumhakam pade vandissamati vatva pancasatehi sakatehi
nikkhamitva kantaram patva maggam asallakkhetva maggamulha
nirudake nirahare aranne vicaranta ekam nagapariggahitam nigrodharukkham
disva sakatani mocetva rukkhamule nisidimsu. Te tassa
udakatinaniviya nilani siniddhani pattani udakapunnaniviya ca
sakhani disva cintayimsu imasmim rukkhe udakam sancaranamviya pannayati
imassa purimasakham chindama paniyam yo dassatiti. Atheko rukkham
abhiruhitva sakham chindi. Talakhandhappamana udakadhara pavatti.
Te tattha nhatva pivitva ca dakkhinasakham chindimsu. Tato
nanaggarasabhojanam nikkhami. Tam bhunjitva pacchimasakham chindimsu.
Tato alankataitthiyo nikkhamimsu. Tahi saddhim abhiramitva uttarasakham
chindimsu. Tato satta ratanani nikkhamimsu. Tani gahetva panca
sakatastani puretva savatthim paccagantva dhanam sangopetva
gandhamaladihattha jetavanam gantva sattharam vanditva pujetva
ekamantam nisinna dhammakatham sutva nimantetva punadivase mahadanam
Datva bhante imasmim dane amhakam dhanadayikaya rukkhadevataya
pattim demati pattim adamsu. Sattha nitthitabhattakicco katararukkhadevataya
pattim dethati pucchi. Vanija nigrodharukkhe dhanassa laddhakaranam
tathagatassa arocesum. Sattha tumhe tava mattannutaya
tanhavasika ahutva dhanam labhittha pubbe pana amattannutaya
tanhavasika dhananca jivitanca jahimsuti vatva tehi yacito atitam ahari
atite baranasinagaram tadeva kantaram sveva nigrodho. Vanija
maggamulha tameva nigrodham passimsu.
Tamattham sattha abhisambuddho hutva kathento gatha aha
vanija samitim katva nanaratthato agata
dhanahara pakkamimsu ekam katvana gamanim.
Te tam kantaramagamma appabhakkham anudakam
mahanigrodhamaddakkhum sitacchayam manoramam.
Tepi tattha nisiditva tassa rukkhassa chadiya
vanija samacintesum bala mohena paruta.
Allayate ayam rukkho api variva sandati
inghassa purimam sakham mayam chindama vanija.
Sa ca chinnava pagghari vari accham anavilam
te tattha nhatva pivitva ca yava icchimsu vanija.
Dutiyam samacintesum bala mohena paruta
inghassa dakkhinam sakham mayam chindama vanija.
Sa ca chinnava pagghari salimamsodanam bahum
appodakavanne kummase singividalasupiyo
te tattha bhutva khaditva yava icchimsu vanija.
Tatiyam samacintesum bala mohena paruta
inghassa pacchimam sakham mayam chindama vanija.
Sa ca chinnava pagghari nariyo samalankata
vicittavatthabharana amuttamanikundala.
Apisu vanija eka nariyo pancavisati
samanta parikarimsu tassa rukkhassa chadiya
te tahi parivaretva yava icchimsu vanija.
Catuttham samacintesum bala mohena paruta
inghassa uttaram sakham mayam chindama vanija.
Sa ca chinnava pagghari muttaveluriya bahu
ratanam jatarupanca kuttiyo patiyani ca
kasikani ca vatthani uttiyaneva kambala
te tattha bhare bandhitva yava icchimsu vanija.
Pancamam samacintesum bala mohena paruta
inghassa mulam chindama api bhiyyo labhamhase.
Samutthahi satthavaho yacamano katanjali
nigrodhe kim aparajjhatha vanija bhaddamatthu te.
Varihari purima sakha annapananca dakkhina
narida pacchima sakha sabbakame ca uttara
nigrodhe kim aparajjhatha vanija bhaddamatthu te.
Yassa rukkhassa chaya nisideyya sayeyya va
na tassa sakham bhanjeyya mittadubbho hi papako.
Te ca tassa anaditva ekassa vacanam bahu
nissita hi kutharihi mulato nam upakkamunti.
Tattha samitim katvati baranasiyam samagamam katva bahu ekato
hutvati attho. Pakkamimsuti pancahi sakatasatehi baranaseyyakam bhandam
adaya pakkamimsu. Gamaninti ekam pannavantataram satthavaham
katva. Chadiyati chayaya. Allayateti udakabharitoviya
hutva pannayati. Chinnava pagghariti eko rukkharohanakusalo
abhiruhitva tam chindi sa chinnamatta pagghariti dasseti.
Paratopi eseva nayo. Appodakavanne kummaseti
appodakapayasasadise kummase. Singiti singaveradikam uttaribhangam.
Vidalasupiyoti muggasupadayo. Vanija ekati ekekassa vanijassa
yattaka vanija tesu ekekassa ekekava satthavahassa pana
santike pancavisati thitati attho. Parikarimsuti parivaresum tahi
pana saddhimyeva nagarajanubhavena tani vitanasayanadini paggharimsu.
Kuttiyoti hatthattharanadayo. Patiyani cati unnamayapaccattharanadini.
Setakambalanitipi vadantiyeva. Uttiyaneva kambalati
Uttiyanannama kambala atthi. Te tattha bhare bandhitvati yavattakam
icchimsu tavattakam tattha gahetva panca sakatasatani puretvati
attho. Vanija bhaddamatthu teti ekekam vanijam alapanto
bhaddam te atthuti aha. Annapanancati anna pananca adasi.
Sabbakame cati sabbakame ca adasi. Mittadubbhoti mittanam dubbho
mittanam dubbhanapuriso hi papako lamakonama. Anaditvati
anadayitva tassa vacanam agahetva. Upakkamunti moha upakkamum
chinditum arabhimsu.
Atha ne chindanatthaya rukkham upagate disva nagaraja cintesi
aham etesam pipasitanam paniyam dapesim tato dibbabhojanam athassa
sayananiceva paricarikanariyo ca tato pancasakatasatapuram ratanam
idani panime rukkham mulato chindissamati vadanti ativiya luddha
thapetva satthavaham sese maretum vattatiti. So ettaka
sannaddhayodha nikkhamantu ettaka dhanuggaha ettaka camminoti
senam vicaresi.
Tamattham pakasento sattha aha
tato ca naga nikkhamimsu sannaddha pancavisati
dhanuggahanam tisata chasahassa ca camminoti.
Tattha sannaddhati suvannaratanadicammikavacchita. Dhanuggahanam
tisatati mendavisanadhanuggahanam tini satani. Camminoti yodha
cammikaphalakahattha chasahassati.
Ete hanatha bandhatha ma vo muncittha jivitam
thapetva satthavahanca sabbe tasmim karotha teti.
Ayam nagarajena vuttagatha.
Tattha ma vo muncittha jivitanti kassaci ekassapi jivitam
ma vo muncittha.
Naga tatha katva uttarattharanadini pancasu sakatasatesu
aropetva satthavaham gahetva sayam tani sakatani pajetva
baranasim gantva sabbam dhanam tassa gehe patisametva tam apucchitva
attano nagabhavanameva gata.
Tamattham viditva sattha osanagathamaha
tasma hi pandito poso sampassam atthamattano
lobhassa na vasam gacche haneyya disakam manam
evamadinavam natva tanha dukkhassa sambhavam
vitatanho anadano sato bhikkhu paribbajeti.
Tattha tasmati yasma lobhavasikava mahavinasam patta
satthavaho uttamasampattim tasma. Haneyya disakam mananti attano
uppajjamanam nanavidhanam lobhasattanam santakam manam lobhasampayuttam
cittam haneyyati attho. Evamadinavanti evam lobhe adinavam
janitva. Tanha dukkhassa sambhavanti jatiadidukkhassa sa ca
tanha sambhavo tato evam tam dukkham nibbatti evam tanhava
Dukkhassa sambhavam natva vitatanho anadano maggenagataya satiya
sato hutva bhikkhu. Paribbajeti iriyetha vattethati. Arahattena
desanaya kutam ganhi.
Imanca pana dhammadesanam aharitva evam upasaka pubbe
lobhavasika vanija mahavinasam patta tasma lobhavasikehi na
bhavitabbanti vatva saccani pakasetva jatakam samodhanesi
(saccapariyosane te vanija sotapattiphale patitthita) tada
nagaraja sariputto ahosi satthavaho pana ahamevati.
Mahavanijajatakam dasamam.
-------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 40 page 348-354.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=40&A=7093&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=40&A=7093&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=1990
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=7711
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=8097
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=8097
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]