|
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
Haliddarāgajātakaṃ
sutītikkhanti idaṃ satthā jetavane viharanto thūlakumāripalobhanaṃ
ārabbha kathesi. Vatthu terasanipāte cullanāradajātake āvībhavissati.
Atītavatthumhi pana sā kumārikā tassa tāpasakumārassa sīlaṃ
bhinditvā attano vase ṭhitabhāvaṃ ñatvā imaṃ vañcetvā manussapathaṃ
nessāmīti cintetvā rūpādikāmaguṇavirahite araññe rakkhitasīlaṃ nāma
na mahapphalaṃ hoti manussapathe rūpādīnaṃ paccupaṭṭhāne mahapphalaṃ
hoti ehi mayā saddhiṃ tattha gantvā sīlaṃ rakkhāhi kinte
araññenāti vatvā paṭhamaṃ gāthamāha
sutītikkhaṃ araññamhi pantamhi sayanāsane
ye ca gāme tītikkhanti te uḷāratarā tayāti.
Tattha sutītikkhanti suṭṭhu adhivāsanaṃ. Tītikkhantīti sītādīni
adhivāsenti.
Taṃ sutvā tāpasakumāro pitā me araññaṃ gato tasmiṃ
āgate taṃ āpucchitvā gamissāmīti āha. Sā cintesi pitā
kirassa atthi sace maṃ so passissati kājakoṭiyāva pothetvā
vināsaṃ pāpessati mayā paṭhamameva gantabbanti. Atha naṃ āha
tenahi ahaṃ maggasaññaṃ kurumānā paṭhamataraṃ gacchāmi tvaṃ pacchā
āgacchāhīti. So tassā gatakāle neva dārūni āhari na pānīyaṃ
na paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpesi kevalaṃ pajjhāyantova nisīdi. Pitu
Āgamanakālepi paccuggamanaṃ nākāsi. Atha naṃ pitā itthīnaṃ
vasaṅgato esoti ñatvāpi kasmā tāta neva dārūni āhari na
pānīyaṃ na paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpesi pajjhāyantoyeva pana nisinnosīti
āha. Tāpasakumāro tāta araññe kira rakkhitasīlaṃ na mahapphalaṃ
hoti manussapathe mahapphalaṃ hoti ahaṃ tattha gantvā sīlaṃ
rakkhissāmi sahāyo me pacchā āgaccheyyāsīti vatvā purato
gato ahaṃ teneva saddhiṃ gamissāmi tattha pana vasantena mayā
kathaṃrūpo puriso sevitabboti pucchanto dutiyaṃ gāthamāha
araññā gāmamāgamma kiṃsīlaṃ kiṃvataṃ ahaṃ
purisaṃ tāta seveyyaṃ taṃ me akkhāhi pucchitoti.
Athassa pitā kathento sesagāthā abhāsi
yo te vissāsate tāta vissāsañca khameyya te
sussūsī ca tītikkhī ca taṃ bhajehi ito gato.
Yassa kāyena vācāya manasā natthi dukkaṭaṃ
orasīva patiṭṭhāya taṃ bhajehi ito gato.
Yo ca dhammena carati carantopi na maññati
visuddhakāriṃ sappaññaṃ taṃ bhajehi ito gato.
Haliddarāgaṃ kapicittaṃ purisaṃ rāgavirāginaṃ
tādisaṃ tāta mā sevi nimmanussampi ce siyā.
Āsīvisaṃva kupitaṃ mīḷhalittaṃ mahāpathaṃ
ārakā parivajjehi yānīva visamaṃ pathaṃ.
Anatthā tāta vaḍḍhanti bālaṃ accūpasevato
māssu bālena saṅgacchi amitteneva sabbadā.
Taṃ tāhaṃ tāta yācāmi karassu vacanaṃ mama
māssu bālena saṅgacchi dukkho bālehi saṅgamoti.
Tattha yo te vissāsateti yo tava vissāseyya. Khameyya
teti yo ca attani tayā kataṃ vissāsaṃ khameyya. Sussūsī ca
tītikkhī cāti tava vacanaṃ sussūsāya ceva vacanādhivāsanena ca samannāgato
yo bhaveyyāti attho. Orasīva patiṭṭhāyāti yathā mātu oraso
putto patiṭṭhāti evaṃ patiṭṭhāya patiṭṭhahitvā attano mātaraṃ
viya maññamāno taṃ bhajeyyāsīti vadati. Yo ca dhammena caratīti
yo tividhasucaritadhammeneva iriyati. Na maññatīti tathā carantopi
ca ahaṃ dhammaṃ carāmīti mānaṃ na karoti. Visuddhakārinti visuddhānaṃ
dasannaṃ kusalakammapathānaṃ kārakaṃ. Rāgavirāginanti rāginañca virāginañca
rajjitvā taṃkhaṇameva virajjanasabhāvaṃ. Nimmanussampi ce siyāti
sacepi sakalajambudīpatalaṃ nimmanussaṃ hoti soyeveko manusso tiṭṭhati
tathāpi tādisaṃ mā sevi. Mahāpathanti gūthamakkhitaṃ maggaṃ viya.
Yānīvāti yānena gacchanto viya. Visamanti ninnauṇṇatakhāṇupāsāṇādi-
visamaṃ. Bālaṃ accūpasevatoti bālaṃ apaññaṃ atisevantassa. Sabbadāti
tāta bālena saddhiṃ saṃvāso nāma amittasaṃvāso viya sabbadā
niccakālameva dukkho. Taṃ tāhanti tena kāraṇena taṃ ahaṃ.
So evaṃ pitarā ovadito tāta ahaṃ manussapathaṃ gantvā
Tumhādise paṇḍite na labhissāmi tattha gantuṃ bhāyāmi idheva
tumhākaṃ santike vasissāmīti āha. Athassa pitā bhiyyopi ovādaṃ
datvā kasiṇaparikammaṃ ācikkhi. So na cirasseva abhiññā ca
samāpattiyo ca uppādetvā saddhiṃ pitarā brahmalokaparāyano ahosi.
Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ
samodhānesi. Saccapariyosāne ukkaṇṭhitabhikkhu sotāpattiphale
patiṭṭhahi. Tadā tāpasakumāro ukkaṇṭhitabhikkhu ahosi kumārikā
thūlakumārikāva pitā pana ahamevāti.
Haliddarāgajātakaṃ navamaṃ.
The Pali Atthakatha in Roman Book 39 page 394-397.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=39&A=7955
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=39&A=7955
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=1283
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=5328
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=5383
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=5383
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
        |
|
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]