![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
259. 2. Pindolabharadvajattheragathavannana
nayadam anayenatiadika ayasmato pindolabharadvarajattherassa gatha. Ka
uppatti?
ayam kira padumuttarassa bhagavato kale sihayoniyam nibbattitva pabbataguhayam
viharati. Bhagava tassa anuggaham katum gocaraya pakkantakale sayanaguham pavisitva
nirodham samapajjitva nisidi. Siho gocaram gahetva nivatto guhadvare bhagavantam
disva hatthatuttho jalajathalajapupphehi pujam katva cittam pasadento bhagavato
arakkhatthaya aranne valamige apanetum tisu velasu sihanadam nadanto buddhagataya
satiya atthasi. Yatha pathamadivasam, evam sattaham pujesi. Bhagava sattahaccayena
nirodha vutthahitva "vattissati imassa ettako upanissayo"ti tassa passantasseva
akasam pakkhanditva viharameva gato. Siho palileyyakahatthi viya buddhaviyogadukkham
adhivasetum asakkonto kalam katva hamsavatinagare mahabhogakule nibbattitva
vayappatto nagaravasihi saddhim viharam gato dhammadesanam sutva sattaham mahadanam
pavattetva yavajivam punnani katva aparaparam devamanussesu samsaranto amhakam bhagavato
kale kosambiyam ranno 1- udenassa 2- purohitaputto hutva nibbatti bharadvajo
nama namena. 3- So vayappatto tayo vede uggahetva panca manavakasatani
mante vacento mahagghasabhavena ananurupacaratta 4- tehi pariccajjanto rajagaham
gantva bhagavato bhikkhusamghassa ca labhasakkaram disva sasane pabbajitva bhojane
amattannu hutva vicaranto satthara upayena mattannutaya patitthapito vipassanam
patthapetva na cirasseva chalabhinno ahosi. Tena vuttam apadane 5- :-
@Footnote: 1 Si. kosambiyaranno 2 cha.Ma. utenassa 3 Si.,i. nibbatti, tassa bharadvajoti
@namam ahosi 4 Si. durupacaratta 5 khu.apa. 33/90/137 piyalaphaladayakattherapadan(sya)
"migaluddo 1- pure asim vivane 2- vicaram tada
addasam virajam buddham sabbadhammana paragum.
Piyalaphalamadaya buddhasetthassadasaham
punnakkhettassa virassa pasanno sehi panibhi.
Ekatimse ito kappe yam phalam adadim tada
duggatim nabhijanami phaladanassidam phalam.
Kilesa jhapita mayham .pe. katam buddhassa sasanan"ti.
Chalabhinno pana hutva "bhagavato sammukha yam savakehi pattabbam, tam maya
pattan"ti, bhikkhusamghe ca "yassa magge va phale va kankha atthi, so mam
pucchatu"ti sihanadam nadi. Tena tam bhagava "etadaggam bhikkhave mama savakanam
bhikkhunam sihanadikanam yadidam pindolabharadvajo"ti 3- etadagge thapesi. So ekadivasam
attano santikam upagatam gihikale sahayabhutam maccharim micchaditthibrahmanam
anukampamano tassa danakatham kathetva tena ca "ayam mama dhanam vinasetukamo"ti bhakutim
katvapi "tuyham ekabhattam demi"ti vutte "tam samghassa dehi ma mayhan"ti samghassa
parinamesi. Puna brahmanena "ayam mam bahunam dapetukamo"ti appaccaye pakasite
dutiyadivasam dhammasenapatina samghagataya dakkhinaya mahapphalabhavappakasanena tam
pasadetva "ayam brahmano `aharagedhena mam dane niyojesi'ti mannati,
aharassa maya sabbaso parinnatabhavam na janati, handa nam janapemi"ti
[123] "nayidam anayena jivitam naharo hadayassa santiko
aharatthitiko samussayo iti disvana carami esanam.
@Footnote: 1 pali. migaluddho 2 cha.Ma. vipine, Si. pavane 3 an.ekaka. 20/195/23
@ etadaggavagga: pathamavagga
[124] "pankoti hi nam avedayum 1- yayam vandanapujana kulesu
sukhumam sallam durubbaham sakkaro kapurisena dujjaho"ti
gathadvayam abhasi.
Tattha nayidam anayena jivitanti idam mama jivitam 2- anayena annayena
veludanapupphadanadianesanaya na hoti jivitanikantiya abhavato. Naharo hadayassa
santikoti aharo ca ahariyamano maggaphalananam viya hadayassa cittassa santikaro
na hoti, kevalam pana sajjukam khudapatighatamattam karotiti adhippayo. Athava naharo
hadayassa santikoti aharo rasatanhavatthu me hadayassa santiko asatto na
hoti rasatanhayaeva abhavato. "santike"tipi pathanti. So hi 3- aharagiddho
labhasakkarappasuto vicarati, tassa aharo hadayassa santike nama 4- abhinham
manasikatabbato. Yo pana parinnataharo, so tattha pahinacchandarago, na tassaharo
hadayassa santike nama "katham nu kho labheyyan"tiadimanasikaranasseva abhavato.
Yadi hi jivitanikanti ahararasatanha ca natthi, atha kasma pindaya carasiti
anuyogam manasi katva aha "aharatthitiko samussayo, iti disvana carami
esanan"ti. Aharo bhojanam thiti thanam paccayo etassati aharatthitiko. "ahara-
patibaddhavuttiko samussayo kayo"iti disvana evam natva imamattham buddhiyam
thapetva carami esanam, bhikkhapariyesanam karomiti attho.
Paccayanimittam kulani upasankamanto tattha vandanapujanahi labhasakkarehi ca
bajjhatiti evam madisesu na cintetabbanti dassento "panko"ti gatham abhasi.
Tassattho:- ya ayam paccayanimittam upagatanam pabbajitanam kulesu gehavasisu
pavattissati gunasambhavana pujana ca, yasma tam abhavitattanam osidapanatthena
malinabhavakaranena ca panko kaddamoti buddhadayo avedayum abbhannasum pavedesum
@Footnote: 1 pali. pavedayum (mahacula.) 2 Si.,i. jivitam jivika 3 Si.,i. gihi, cha.Ma. yohi
@4 Si. santiko nama
Va, tasma sa sappurisanam bandhaya na hoti 1- sakkarasaya pageva pahinatta.
Asappurisassa pana sakkarasa duvinneyyasabhavataya pilajananato anto tudanato
uddharitum asakkuneyyato ca sukhumam sallam durubbaham. Tatoeva tena sakkaro kapurisena
dujjaho durubbaheyyo tassa pahanapatipattiya 2- appatipajjanato, sakkarasapahanena
pahino 3- hotiti. 2- Tam sutva brahmano there abhippasanno ahosi.
Pindolabharadvajattheragathavannana nitthita.
-------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 378-381.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=32&A=8414&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=32&A=8414&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=259
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5682
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5852
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5852
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]