![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
272. 5. Sabbamittattheragāthāvaṇṇanā
jano janasmiṃ sambaddhoti āyasmato sabbamittattherassa gāthā. Kā uppatti?
ayampi purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave puññāni upacinanto
ito dvānavute kappe tissassa bhagavato kāle nesādakule nibbattitvā vanacāriko 1-
hutvā vane mige vadhitvā maṃsaṃ khādanto jīvati. Athassa bhagavā anuggaṇhanatthaṃ
vasanaṭṭhānasamīpe tīṇi padacetiyāni dassetvā pakkāmi. So atītakāle sammā-
sambuddhesu kataparicayattā cakkaṅkitāni 2- disvā pasannamānaso koraṇḍapupphehi pūjaṃ
katvā tena puññakammena tāvatiṃsabhavane nibbattitvā aparāparaṃ sugatīsuyeva saṃsaranto
imasmiṃ buddhuppāde sāvatthinagare brāhmaṇakule nibbatti, sabbamittotissa nāmaṃ
ahosi. So viññutaṃ patto jetavanapaṭiggahaṇe buddhānubhāvaṃ disvā paṭiladdhasaddho
pabbajitvā kammaṭṭhānaṃ gahetvā araññe viharanto vassaṃ upagantvā vuṭṭhavasso
@Footnote: 1 Sī.,i. vanacarako 2 Sī. cakkaratanāni
Bhagavantaṃ vandituṃ sāvatthiṃ gacchanto antarāmagge māgavikehi oḍḍite pāse
migapotakaṃ baddhaṃ addasa. 1- Mātā panassa migī pāsaṃ appaviṭṭhāpi puttasinehena
dūraṃ na gacchati, maraṇabhayena pāsasamīpampi na upagacchati, migapotako ca bhīto
ito cito ca parivattento karuṇaṃ vilapati, taṃ disvā thero "aho sattānaṃ
snehahetukaṃ dukkhan"ti gacchanto tato paraṃ sambahule core ekaṃ purisaṃ jīvagāhaṃ
gahetvā palālaveṇiyā sarīraṃ 2- veṭhetvā jhāpente, tañca mahāviravaṃ viravantaṃ disvā
tadubhayaṃ nissāya sañjātasaṃvego tesaṃ corānaṃ suṇantānaṃyeva:-
[149] "jano janasmiṃ 3- sambaddho 4- janamevassito jano
jano janena heṭhīyati heṭheti ca jano janaṃ.
[150] Ko hi tassa janenattho janena janitena vā
janaṃ ohāya gacchaṃ taṃ 5- heṭhayitvā bahuṃ janan"ti
gāthādvayaṃ abhāsi.
Tattha janoti andhabālajano. Janasminti aññe jane. 6- Sambaddhoti taṇhābandhanena
baddho. "ayaṃ me putto, mātā"tiādinā 7- paṭibaddho. Ayameva vā pāṭho, "ime maṃ
posenti, ahaṃ ime nissāya jīvāmī"ti paṭibaddhacittoti attho. Janamevassito
janoti "ayaṃ me putto, dhītā"tiādinā aññameva janaṃ añño jano assito 8-
taṇhāya allīno pariggayha ṭhito. Jano janena heṭhīyati, heṭheti ca jano
jananti kammassakatāya yathābhūtāvabodhassa ca 9- abhāvato ajjhupekkhanaṃ akatvā lobha-
vasena yathā jano janaṃ assito, evaṃ dosavasena jano janena heṭhīyati vibādhīyati.
"tayidaṃ mayhaṃva upariheṭhanaphalavasena paripatissatī"ti ajānanto heṭheti ca jano janaṃ.
@Footnote: 1 Ma. migapotako baddho ahosi 2 Sī. sakalasarīraṃ 3 cha.Ma. janamhi 4 pāli. sambandho
@5 pāli. gaccheyya 6 Sī.,i. aññena janena 7 Sī. ayaṃ me puttoti mātāpituādinā
@8 Ma. āsito 9 Sī. yathābhūtathetabhāvato bodhassa ca
Ko hi tassa janenatthoti tassa aññajanassa aññena janena taṇhāvasena
assitena dosavasena heṭhitena vā ko attho. Janena janitena vāti mātāpitā
hutvā tena aññena janena 1- janitena vā ko attho. Janaṃ ohāya gacchaṃ taṃ,
heṭhayitvā bahuṃ jananti yasmā saṃsāre carato janassa ayamevānurūpā 2- paṭipatti,
tasmā taṃ janaṃ, tassa ca bādhikā yā sā taṇhā ca, yo ca so dosoeva
bahuṃ janaṃ bādhayitvā ṭhito, 3- tañca ohāya sabbaso pahāya pariccajitvā gacchaṃ,
tehi 4- anupaddutaṃ ṭhānaṃ gaccheyyaṃ pāpuṇeyyanti attho. Evaṃ pana vatvā thero
tāvadeva vipassanaṃ ussukkāpetvā arahattamapāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 5- :-
"vanakammiko pure āsiṃ pitumātumatenahaṃ
pasumārena 6- jīvāmi kusalaṃ me na vijjati.
Mama āsayasāmantā tisso lokagganāyako
padāni tīṇi dassesi anukampāya cakkhumā.
Akkante ca pade disvā tissanāmassa satthuno
haṭṭho haṭṭhena cittena pade cittaṃ pasādayiṃ.
Koraṇḍaṃ pupphitaṃ disvā pādapaṃ dharaṇīruhaṃ
sakosakaṃ 7- gahetvāna padaseṭṭhamapūjayiṃ.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṃ dehaṃ tāvatiṃsamagacchahaṃ.
Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi devattaṃ atha mānusaṃ
koraṇḍavaṇṇakoyeva 8- suppabhāso bhavāmahaṃ.
Dvenavute ito kappe yaṃ kammamakariṃ tadā
@Footnote: 1 Ma. janakena 2 Sī. ayameva evarūpā, i. ayamevarūpā 3 Ma. ṭhitaṃ 4 i. gacchatehi,
@ Ma. gacchantehi 5 khu.apa. 33/15/31 koraṇḍapupphiyattherāpadāna (syā)
@6 Sī. pararuhirena 7 Sī. sakoṭakaṃ, pāli. sakoṭikaṃ 8 cha.Ma. koraṇḍakachavi homi
Duggatiṃ nābhijānāmi padapūjāyidaṃ phalaṃ.
Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.
Te pana corā therassa santike dhammaṃ sutvā saṃvegajātā pabbajitvā
dhammānudhammaṃ paṭipajjiṃsūti.
Sabbamittattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.
----------------
The Pali Atthakatha in Roman Book 32 page 414-417.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=32&A=9243
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=32&A=9243
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=26&i=272
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=26&A=5777
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=26&A=5930
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=26&A=5930
Contents of The Tipitaka Volume 26
http://84000.org/tipitaka/read/?index_26
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]