![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
Mahadhammapalajatakam
kinte vatanti idam sattha pathamagamanena kapilavatthunagaram
gantva nigrodharame viharanto pitu nivesane ranno asaddahanam
arabbha kathesi.
Tada hi suddhodanamaharaja visatisahassabhikkhuparivarassa bhagavato
attano nivesane yagukhajjakam datva antarabhatte ca sammodaniyam
karonto bhante tumhakam padhanakale devata agantva akase
thatva putto te siddhatthakumaro appaharataya matoti mayham
arocayimsuti aha satthara ca saddahasi maharajati vutte na
saddahami bhante akase thatva kathentiyapi devataya mama
puttassa bodhitale buddhattam apatva parinibbanam nama natthiti
patikkhipinti aha. Kim maharaja idaneva saddahasi pubbepi
tvam mahadhammapalakale putto te mato imanissa atthiniti
elakassa atthini dassetva vadantassapi disapamokkhacariyassa
amhakam kule tarunakale kalakiriya nama natthiti na saddahi idani
pana kasma saddahissasiti vatva tena yacito atitam ahari
atite baranasiyam brahmadatte rajjam karente kasikaratthe
dhammapalagamo nama ahosi. So dhammapalakulassa vasanataya evam
namam labhi. Tattha dasannam kusalakammapathadhammanam palanato dhammapalo
Tveva pannato brahmano pativasati. Tassa kule antamaso
dasakammakarapi danam denti silam rakkhanti uposathakammam karonti.
Tada bodhisatto tasmim kule nibbatti. Dhammapalakumaro tvevassa
namam karimsu. Atha nam vayappattam pita sahassam datva sippug-
gahanatthaya takkasilam pesesi. So dhammapalo tattha gantva
disapamokkhacariyassa santike sippam ugganhi. Pancannam manavakasatanam
jetthantevasiko ahosi. Tada acariyassa jetthaputto
kalamakasi. Acariyo manavakaparivuto natiganena saddhim rodanto
kandanto susane tassa sarirakiccam karesi. Tattha acariyo ca
nativaggo ca tassa antevasiko ca rodanti paridevanti.
Dhammapaloyeveko na rodati na paridevati apica kho pana tesu
pancasatesu manavesu susana agamma acariyassa santike nasiditva
aho evarupo nama acarasampanno tarunamanavo tarunakaleyeva
matapituhi vippayutto maranam pattoti vadantesu samma tumhe
tarunoti bhanatha atha kasma tarunakaleyeva maranti nanu ayuttam
tarunakale maritunti aha. Atha nam te ahamsu kim pana samma
tvam imesam sattanam maranabhavam na janasiti. Janami tarunakale
pana na maranti mahallakakaleyeva marantiti. Nanu anicca sabbe
sankhara hutva abhavinoti. Saccam anicca daharakale pana
satta na maranti mahallakakale maranti aniccatam papunantiti.
Kim samma dhammapala tumhakam gehe na keci marantiti. Daharakale
Pana satta na maranti mahallakakaleyeva marantiti. Kim panesa
tumhakam kulappaveniti. Ama kulappaveniti. Manava tam tassa
katham sutva acariyassa arocesum. Atha nam so pakkosapetva
pucchi saccam kira tata dhammapala tumhakam kule daharakale
na miyyantiti. Saccam acariyati. So tassa vacanam sutva cintesi
ayam ativiya acchariyam vadati imassa pitu santikam gantva pucchitva
sace etam saccam ahampi tameva dhammam paripuressamiti. So puttassa
kattabbakiccam katva sattatthadivasaccayena dhammapalam pakkosapetva
tata aham vippavasissami tvam yava mamagamana ime manave
sippam vacehiti vatva ekassa elakassa atthini gahetva dhovitva
pasibbake katva ekam cullupatthakam adaya takkasilato nikkhamitva
anupubbena tam gamam patva kataram mahadhammapalassa gehanti pucchitva
gantva dvare atthasi. Brahmanassa dasamanussesu yo yo
pathamam addasa so so acariyassa hatthato chattam ganhi upahanam
ganhi upatthakassapi hatthato pasibbakam ganhi puttassa te
dhammapalakumarassa acariyo dvare thitoti kumarassa pitu arocethati
vutte te sadhuti vatva arocayimsu. So vegena dvaramulam
gantva ito ethati tam gharam anetva pallanke nisidapetva
sabbam padadhovanadikiccam akasi. Acariyo bhuttabhojano sukhakathaya
nisinnakale brahmana putto te dhammapalakumaro pannava tinnam
vedanam attharasannanca sippanam nipphattim patto apica kho
Panekena aphasukena jivitakkhayam patto sabbe sankhara anicca ma
socitthati aha. Brahmano panim paharitva mahahasitam hasi.
Kinnu kho brahmana hasiti ca vutte mayham putto na marati
anno koci mato bhavissatiti aha. Brahmana puttasseva te
atthini disva saddahati atthini niharitva imani te puttassa
atthiniti aha. Etani elakassa va sunakhassa va bhavissanti mayham
pana putto na marati amhakam hi kule yava sattama kulaparivatta
tarunakale matapubbo nama natthi tvam musa bhanasiti. Tasmim
khane sabbepi panim paharitva mahahasitam hasimsu. Acariyo tam
acchariyam disva somanassappatto hutva brahmana tumhakam
kulappaveniyam daharanam amaranena na sakka ahetukena bhavitum kena
karanena dahara na miyyantiti pucchanto pathamam gathamaha
kinte vatam kim pana brahmacariyam
kissa sucinnassa ayam vipako
akkhahi me brahmana etamattham
kasma nu tumham dahara na miyyareti.
Tattha vatanti vattasamadanam. Brahmacariyanti setthacariyam.
Kissa sucinnassati tumhakam kule daharanam amaranam nama katarasucaritassa
vipakoti.
Tam sutva brahmano yesam gunanam anubhavena tasmim kule
dahara na miyyanti te vannayanto
Dhammam carama na musa bhanama
papani kammani parivajjayama
anariyam parivajjema sabbam
tasma hi amham dahara na miyyare.
Sunoma dhammam asatam satanca
na capi dhammam asatam rocayama
hitva asante na jahama sante
tasma hi amham dahara na miyyare.
Pubbe padhana sumana bhavama
dadampi ve attamana bhavama
datvapi ve nanutappama paccha
tasma hi amham dahara na miyyare.
Samane mayam brahmane addhike ca
vanibbake yacanake dalidde
annena panena abhitappayama
tasma hi amham dahara na miyyare.
Mayanca bhariyam natikkamama
amhe ca bhariya natikkamanti
annatra tahi brahmacariyam carama
tasma hi amham dahara na miyyare.
Panatipata viramama sabbe
loke adinnam parivajjayama
amajjapanepi musa bhanama
tasma hi amham dahara na miyyare.
Etasu ve jayare suttamasu
medhavino honti bahuttapanna
bahussuta vedaguna ca honti
tasma hi amham dahara na miyyare.
Mata pita bhagini bhataro ca
putta ca dara ca mayanca sabbe
dhammam carama paralokahetu
tasma hi amham dahara na miyyare.
Dasa ca dasi anujivino ca
paricarika kammakara ca sabbe
dhammam caranti paralokahetu
tasma hi amham dahara na miyyareti
ima gatha aha.
Tattha dhammancaramati dasakusalakammapathadhammam carama. Attano
jivitahetu antamaso kunthakipillikampi jivita na voropema parabhandanca
lobhacittena na olokemati sabbam vittharetabbam. Musavado
cettha musavadissa akaranam papam nama natthiti ussannavasena pana
Vutto. Te kira hassadhippayenapi musa na bhananti. Papaniti
sabbanipi nirayagamini lamakakammani. Anariyanti ariyavirahitam sabbam
asundaram aparisuddham kammam parivajjayama. Tasma hi amhanti ettha
hikaro nipatamatto. Imina karanena amhakam dahara na miyyanti
antara ca akalamaranam nama no natthiti attho. Tasma hi
amhantipi patho. Sunomati mayam kira yatha nama sappurisanam
kusaladipanampi asappurisanam akusaladipanam dhammam sunoma. So pana
no sutamattakova hoti tam na rocayama tehi pana no saddhim
viggaho va vivado va ma hotu dhammam sunoma sutvapi
labhitva sante vattama ekampi khanam na jahama asante
papamitte pahaya kalyanamittasevinova homati. Samane mayam
brahmaneti brahmana mayam samitapapabahitapape paccekabuddhasamana-
brahmanepi avasesadhammikasamanabrahmanepi addhikadayo sesajanepi
annena panena abhitappemati attho. Paliyam pana ayam gatha
pubbeva danati gathaya pacchato agacchati. Natikkamamati attano
bhariyam atikkamitva bahi annamicchacaram na karoma. Annatra
tahiti attano bhariyam thapetva sesaitthisu brahmacariyanca carama.
Amhakam bhariyapi sesapurisesu evameva pavattanti. Jayareti
jayanti. Suttamasuti susilasu uttamitthisu. Idam vuttam hoti
ye etasu sampannasilasu puttamitthisu amhakam putta jayanti
te medhavinoti evampakara honti kuto tesam antara maranam
Tasmapi amhakam kule dahara na miyyantiti. Dhammancaramati
paralokatthaya tividham sucaritadhammam carama. Dasiti dasiyo.
Avasane
dhammo have rakkhati dhammacarim
dhammo sucinno sukhamavahati
esanisamso dhamme sucinne
na duggatim gacchati dhammacari.
Dhammo have rakkhati dhammacarim
chattam mahantam viya vassakale
dhammena gutto mama dhammapalo
annassa atthini sukhi kumaroti
imahi dvihi gathahi dhammacarinam gunam kathesi.
Tattha rakkhatiti dhammo namesa rakkhito attano rakkhitam patirakkhati.
Sukhamavahatiti devamanussesu sukhanceva nibbanasukhanca avahati.
Na duggatinti nirayadibhedam duggatim na gacchati. Evam brahmana
mayam dhammam rakkhama dhammopi amhe rakkhatiti dasseti. Dhammena
guttoti mahachattasadisena attana gopitadhammena gutto. Annassa
atthiniti taya anitani pana atthini annassa elakassa va sunakhassa
va atthini bhavissanti chaddehi tani mama putto sukhi kumaroti.
Tam sutva acariyo aha mayham agamanam suagamanam saphalam
no nipphalanti sanjatasomanasso dhammapalassa pitaram khamapetva
Maya agacchantena tumhakam vimamsanatthaya imani elakatthini abhatani
putto te arogoyeva tumhakam rakkhitadhamme mayhampi dethati panne
likhitva katipaham tattha vasitva takkasilam gantva dhammapalassa
sabbasippani sikkhapetva mahantena parivarena pesesi.
Sattha suddhodanamaharajassa imam dhammadesanam aharitva saccani
pakasetva jatakam samodhanesi. Saccapariyosane raja anagamiphale
patitthahi. Tada matapitaro maharajakulani ahesum acariyo
sariputto parisa buddhaparisa ahesum dhammapalakumaro pana
ahamevati.
Mahadhammapalajatakam navamam.
The Pali Atthakatha in Roman Book 39 page 486-494.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=39&A=9819&modeTY=2
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=39&A=9819&modeTY=2
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=1410
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=5748
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=5866
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=5866
Contents of The Tipitaka Volume 27
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]