![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
19-24 Paccaniyanulomapatthanavannana
[1] Idani kusaladisu dhammesu paccayadhammam patikkhipitva paccayuppannassa
akusaladibhavam appatikkhepavasena dhammanam paccaniyanulomataya laddhanamam paccaniyanuloma-
patthanam dassetum nakusalam dhammam paticca akusalo dhammo uppajjati hetupaccayatiadi
araddham. Tattha nakusalam dhammam paticcati kusalassa paccayabhavam vareti,
akusalo dhammo uppajjatiti akusalassa uppattim anujanati. Nakusalanhi akusalam
abyakatam va, tanca sahajatapaccayam katva uppajjamano kusalo nama natthi, tasma
akusalabyakatavasena desana kata. Tattha 1- "cittasamutthananca rupan"ti 1- evam
nakusalam dhammam paticca vissajjanam veditabbam. Abyakato dhammo uppajjati
hetupaccayati ayampana panho "vipakabyakatam kiriyabyakatam ekam khandham paticca tayo
khandha cittasamutthananca rupan"ti vissajjitova. Iti sabbapanhesu avissajjitassa
atthanurupam vissajjanam vissajjitassa ca paliagatameva vissajjanam. Ekekasminca
tikaduke varappabhedapaccayagananavidhanam sabbam hettha vuttanayanusareneva veditabbam.
Ettavata ca:-
tikanca patthanavaram dukuttamam
dukam tikanceva tikam dukanca
@Footnote: 1-1 cha.Ma. akusalam ekam khandham paticca tayo khandhati
---------------------------------------------------------------------------------------------
page573.
Tikam tikanceva dukam dukanca
cha paccaniyanulomamhi naya sugambhirati
atthakathayam vuttagathaya dipita dhammapaccaniyanulomapatthane cha naya niddittha
honti. Paccayavasena panettha ekekasmim patthane anulomadayo cattaro cattaro
nayati ekena pariyayena catuvisatinayapatimanditam paccaniyanulomapatthananneva
veditabbanti.
Paccaniyanulomapatthanavannana nitthita.
--------------
Pariyosanavannana
evam dhammanulomadivasena catusu patthanesu 1- ekekasmim catuvisatiya catuvisatiya
nayanam vasena channavuti naya honti. Tattha paccayanaye aggahetva ekekasmim
patthane tikadukadinamyeva channam channam nayanam vasenetam catuvisatinayapatimanditam
samantapatthanamahapakaranam veditabbam. Keci pana "kusalarammano dhammo akusalarammano
dhammo"tiadina nayena arammanamatikam nama thapetva "kusalarammano dhammo
kusalarammanassa dhammassa hetupaccayena paccayo"tiadina nayena arammanapatthanam
nama dassetva aparampi phassadinam vasenapi phassapatthanam nama uddharitva
dassenti, tampana 2- neva paliyam na atthakathasu sandissatiti idha na vicaritam.
Sangitiarulhapalivaseneva panettha vannana katati veditabba.
Ettavata ca:-
sammulha yattha paja tantakuladibhavamapanna
nekavidhadukkhaggahanam samsaram nativattanti.
@Footnote: 1 cha.Ma. varesu 2 cha.Ma. tam
---------------------------------------------------------------------------------------------
page574.
Paccayabhedakusalo 1- lokagarutampi paccayakaram
atinippunagambhiram javanabbhumim buddhananassa.
Kusaladidhammabhedam nissaya nayehi vividhagananehi
vittharento sattama- mabhidhammappakaranam sattha.
Suvihitasannitthano patthanam nama yam pakasesi
saddhayesa 2- samaraddha ya atthakatha maya tassa.
Acariyanam vadampi 3- avihaya vibhajjavadisihanam 4-
atibahuvidhantaraye lokamhi anantarayena.
Sa esa ajja yatha 5- cuddasamattehi bhanavarehi
attham pakasayanti patthanavarassa sakalassa.
Sannitthanam patta yatheva nittham tatha bahujanassa
sampapunantu sigham kalyana sabbasankappa.
Ettavata:-
sattappakaranam natho abhidhammamadesayi
devatidevo devanam devalokamhi yam pure.
Tassa atthakatha esa sakalassapi nitthita
ciratthitattham dhammassa nitthapentena tam maya.
Yam pattam kusalam tassa anubhavena panino
sabbe saddhammarajassa natva dhammam sukhavaham.
@Footnote: 1 cha.Ma. paccayabhede kusalo 2 cha.Ma. saddhaya 3 cha.Ma. vadam
@4 cha.Ma. vibhajjavadisissanam 5 cha.Ma. sa evam ajja kata
---------------------------------------------------------------------------------------------
page575.
Papunantu visuddhaya sukhaya patipattiya
asokamanupayasam nibbanasukhamuttamam.
Ciram titthatu saddhammo dhamme hontu sagarava
sabbepi satta kalena samma devo pavassatu.
Yatha rakkhimsu porana surajano tathevimam
raja rakkhatu dhammena attanova pajam pajanti.
Patthanappakaranatthakatha nitthita.
Nitthita ca dhatukathadipancapakaranatthakatha.
-------------
---------------------------------------------------------------------------------------------
page576.
Nigamanakatha
paramavisaddhasuddhabuddhiviriyapatimanditena silacarajjavamaddavadigunasamudaya-
samuditena sakasamayasamayantaragahanajjhogahanasamatthena pannaveyyattiyasamannagatena
tipitakapariyattippabhede satthakathe satthusasane appatihatananappabhavena
mahaveyyakaranena karanasampattijanitasukhaviniggatamadhurodaravacanalavannayuttena yuttamutta-
vadina vadivarena mahakavina pabhinnapatisambhidaparivare chalabhinnapatisambhidadip-
pabhedagunapatimandite uttarimanussadhamme suppatitthitabuddhinam theravamsappadipanam
theranam mahaviharavasinam vamsalankarabhutena suvipulavisuddhabuddhina 1- buddhaghosoti
garuhi gahitanamadheyyena therena kata ayam sakalassapi abhidhammapitakassa atthakatha:-
tava titthatu lokasmim lokanittharanesinam
dassenti kulaputtanam nayam pannavisuddhiya.
Yava buddhoti namampi suddhacittassa tadino
lokamhi lokajetthassa pavattati mahesinoti.
Abhidhammapitakatthakatha nitthita.
---------
The Pali Atthakatha in Roman Book 55 page 572-576.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=55&A=12928&modeTY=2&pagebreak=1
อรรถกถาบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=55&A=12928&modeTY=2&pagebreak=1
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=36&i=
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=36&A=
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=36&A=
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=36&A=
Contents of The Tipitaka Volume 36
http://84000.org/tipitaka/read/?index_36
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๑. การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]