อรรถกถาเล่มที่ ๓๗ ภาษาบาลีอักษรไทย
 ชา.อ.๓ ทุกนิปาตวณฺณนา

                     ๑๐ กนฺทคลกชาตกํ
     อมฺโภ โก นามยํ รุกฺโขติ อิทํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต
สุคตาลยํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
     ตทา หิ สตฺถา เทวทตฺโต สุคตาลยํ อกาสีติ สุตฺวา น
ภิกฺขเว อิทาเนว เทวทตฺโต มยฺหํ อนุกโรนฺโต วินาสํ ปตฺโต
ปุพฺเพปิ ปาปุณิ เยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
     อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต
หิมวนฺตปฺปเทเส รุกฺขโกฏฺฏกสกุณโยนิยํ นิพฺพตฺติ ฯ ขทิรวเน โคจรํ
คณฺหิ ฯ ขทิรวนิโยติสฺส นามํ อโหสิ ฯ ตสฺเสโก กนฺทคลโก
นาม สหาโย อโหสิ ฯ โส ปาตลิภทฺทกวเน โคจรํ คณฺหติ ฯ
โส เอกทิวสํ ขทิรวนิยสฺส สนฺติกํ อคมาสิ ฯ ขทิรวนิโย สหาโย
เม อาคโตติ กนฺทคลกํ คเหตฺวา ขทิรวนํ ปวิสิตฺวา ขทิรขนฺธํ
ตุณฺเฑน ปหริตฺวา รุกฺขโต ปาณเก นีหริตฺวา อทาสิ ฯ กนฺทคลโก
ทินฺนทินฺเน มธุรปูเว วิย ฉินฺทิตฺวา ขาทิ ฯ ตสฺส ขาทนฺตสฺเสว
มาโน อุปฺปชฺชิ อยมฺปิ รุกฺขโกฏฺฏกโยนิยํ นิพฺพตฺโต อหมฺปิ, กึ
เม เอเตน ทินฺนโคจเรน, สยเมว ขทิรวเน โคจรํ คณฺหิสฺสามีติ ฯ
โส ขทิรวนิยํ อาห สมฺม มา ตฺวํ ทุกฺขํ อนุภวิ, อหเมว ขทิรวเน
โคจรํ คณฺหิสฺสามีติ ฯ อถ นํ โส อาห ตฺวํ สมฺม สิมฺพลิปาตลิ-
ภทฺทกาทิวเน นิสฺสาเร โคจรคหเณน สํวฑฺฒิโต, ขทิรา นาม
ชาตสารา ถทฺธา, มา เต เอตํ รุจฺจตีติ ฯ กนฺทคลโก กินฺทานาหํ น
รุกฺขโกฏฺฏกโยนิยํ นิพฺพตฺโตติ ตสฺเสว วจนํ อนาทยิตฺวา เวเคน
คนฺตฺวา ขทิรรุกฺขํ ตุณฺเฑน ปหริ ฯ ตาวเทวสฺส ตุณฺฑํ ภิชฺชิ,
อกฺขีนิ นิกฺขมนาการปฺปตฺตานิ ชาตานิ, สีสํ ผลิตํ ฯ โส รุกฺขคฺเค
ปติฏฺาตุํ อสกฺโกนฺโต ภูมิยํ ปติตฺวา ปมํ คาถมาห
         อมฺโภ โก นามยํ รุกฺโข    สินฺนปตฺโต สกณฺฏโก,
         ยตฺถ เอกปฺปหาเรน       อุตฺตมงฺคํ วิสาฏิตนฺติ ฯ
     ตตฺถ อมฺโภ โก นามยํ รุกฺโขติ โภ ขทิรวนิย โก นาม
อยํ รุกฺโขติ ฯ โก นาม โสติปิ ปาโ ฯ สินฺนปตฺโตติ สุขุมปตฺโต ฯ
ยตฺถ เอกปฺปหาเรนาติ ยสฺมึ รุกฺเข เอเกเนว ปหาเรน ฯ อุตฺตมงฺคํ
วิสาฏิตนฺติ สีสํ ภินฺนํ, น เกวลญฺจ สีสํ, ตุณฺฑมฺปิ ภินฺนํ ฯ โส
เวทนาปฺปตฺตตาย ขทิรรุกฺขํ กินฺนุ โข นาเมโสติ ชานิตุํ อสกฺโกนฺโต
เวทนาปฺปตฺโต หุตฺวา อิมาย คาถาย วิปฺปลปิ ฯ
     ตสฺส ตํ วจนํ สุตฺวา ขทิรวนิโย ทุติยํ คาถมาห
                อจาริ วตายํ วิตุทํ วนานิ
                กฏฺงฺครุกฺเขสุ อสารเกสุ,
                อถาสทา ขทิรํ ชาตสารํ
                ยตฺถพฺภิทา ครุโฬ อุตฺตมงฺคนฺติ ฯ
     ตตฺถ อจาริ วตายนฺติ อจาริ วต อยํ ฯ วิตุทํ วนานีติ
นิสฺสารานิ สิมฺพลิปาตลิภทฺทกวนาทีนิ วิตุทนฺโต วิชฺฌนฺโต ฯ กฏฺงฺครุกฺเขสูติ
วนกฏฺโกฏฺาเสสุ ฯ อสารเกสูติ นิสฺสาเรสุ ปาตลิภทฺทกสิมฺพลิอาทีสุ ฯ
อถาสทา ขทิรํ ชาตสารนฺติ อถ โข โปตกกาลโต
ปฏฺาย ชาตสารํ ขทิรํ อาสทํ สมฺปาปุณิ ฯ ยตฺถพฺภิทา ครุโฬ
อุตฺตมงฺคนฺติ ยตฺถพฺภิทาติ ยสฺมึ ขทิเร อภินฺทิ ปทาลยิ ฯ ครุโฬติ
สกุโณ, ๑-  สพฺพสกุณานํ เหตํ สคารวสมฺปติสฺสวจนํ ๒- ฯ
     อิติ นํ ขทิรวนิโย โภ กนฺทคลก ยตฺถ ตฺวํ อุตฺตมงฺคํ
อภินฺทิ, ขทิโร นาเมส สารรุกฺโขติ อาห ฯ โส ตตฺเถว ชีวิตกฺขยํ
ปาปุณิ ฯ
     สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ฯ ตทา
กนฺทคลโก เทวทตฺโต อโหสิ, ขทิรวนิโย ปน อหเมวาติ ฯ
                  กนฺทคลกชาตกํ ทสมํ ฯ
                  นตํทฬฺหวคฺโค ฉฏฺโ ฯ
@เชิงอรรถ: ๑ สกุเณสูติปิ ฯ  ๒ สคารวสปฺปติสฺสวจนนฺติปิ ฯ
@เชิงอรรถ:
@*** หน้านี้ไม่มีข้อมูล ***

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๗ หน้า ๒๑๕-๒๑๘.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=37&A=4257&modeTY=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=37&A=4257&modeTY=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=269
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=1572
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=1558
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=1558
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗
http://84000.org/tipitaka/read/?index_27