บาลีอรรถกถาเล่มที่ ๓๘

ชมฺพูขาทกชาตกํ โกยํ วินฺทุสฺสโร วคฺคูติ อิทํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต เทวทตฺตโกกาลิเก อารพฺภ กเถสิ ฯ ตทา หิ เทวทตฺเต ปริหีนลาภสกฺกาเร โกกาลิโก กุลานิ อุปสงฺกมิตฺวา เทวทตฺตตฺเถโร นาม มหาสมฺมตปเวณิยา โอกฺกากราชวํเส ชาโต อสมฺภินฺเน ขตฺติยวํเส สํวุฑฺโฒ ติปิฏโก ฌานลาภี มธุรกโถ ธมฺมกถิโก เทถ กโรถ เถรสฺสาติ เทวทตฺตสฺส วณฺณํ ภาสติ ฯ เทวทตฺโตปิ โกกาลิโก อุทิจฺจพฺราหฺมณกุลา นิกฺขมิตฺวา ปพฺพชิโต พหุสฺสุโต ธมฺมกถิโก เทถ กโรถ โกกาลิกสฺสาติ โกกาลิกสฺส วณฺณํ ภาสติ ฯ อิติ เต อญฺญมญฺญสฺส วณฺณํ ภาสิตฺวา กุลฆเรสุ ภุญฺชนฺตา วิจรนฺติ ฯ อเถกทิวสํ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส เทวทตฺตโกกาลิกา อญฺญมญฺญสฺส อภูตคุณกถํ กเถตฺวา ภุญฺชนฺตา วิจรนฺตีติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว เต อภูตคุณกถํ กเถตฺวา ภุญฺชนฺติ ปุพฺเพเปเต ภุญฺชึสุเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต

--------------------------------------------------------------------------------------------- หน้าที่ ๒๐๘.

อญฺญตรสฺมึ ชมฺพูวนสณฺเฑ รุกฺขเทวตา หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ตเตฺรโก กาโก ชมฺพูสาขาย นิสินฺโน ชมฺพูปกฺกานิ ขาทติ ฯ อเถโก สิคาโล อาคนฺตฺวา อุทฺธํ โอโลเกนฺโต กากํ ทิสฺวา ยนฺนูนาหํ อิมสฺส อภูตคุณกถํ กเถตฺวา ชมฺพูปกฺกานิ ขาเทยฺยนฺติ ตสฺส วณฺณํ กเถนฺโต อิมํ คาถมาห โกยํ วินฺทุสฺสโร วคฺคู สรวนฺตานมุตฺตโม อจฺจุโต ชมฺพุสาขาย โมรจฺฉาโปว กุชฺชตีติ ฯ ตตฺถ วินฺทุสฺสโรติ วินฺทุนา อภิสณฺเฑน ^๑- ปิณฺฑิเตน สเรน สมนฺนาคโต ฯ วคฺคูติ มุทุมธุรสทฺโท ฯ อจฺจุโตติ น จุโต สนฺนิสินฺโน ฯ โมรจฺฉาโปว กุชฺชตีติ ตรุณโมโรว มนาเปน สเรน โก นาเมโส กุชฺชตีติ วทติ ฯ อถ นํ กาโก ปฏิปสํสนฺโต ทุติยํ คาถมาห กุลปุตฺโต ปชานาติ กุลปุตฺตํ ปสํสิตุํ พฺยคฺฆจฺฉาปสทิสวณฺณ ภุญฺช สมฺม ททามิ เตติ ฯ ตตฺถ พฺยคฺฆจฺฉาปสทิสวณฺณาติ ตฺวํ มยฺหํ พฺยคฺฆโปตกสมานวณฺโณว ขายติ เตน ตํ วทามิ อมฺโภ พฺยคฺฆจฺฉาปสทิสวณฺณ ฯ ภุญฺช สมฺม ททามิ เตติ วยสฺส ยาวทตฺถํ ชมฺพูปกฺกานิ ขาท อหนฺเต ททามีติ ฯ เอวญฺจปน วตฺวา ชมฺพูสาขํ จาเลตฺวา ผลานิ ปาเตสิ ฯ อถ ตสฺมึ ชมฺพูรุกฺเข นิพฺพตฺตเทวตา เต อุโภปิ อญฺญมญฺญสฺส @เชิงอรรถ: ^๑ อวิสเฏน ฯ อวิสเรน ฯ

--------------------------------------------------------------------------------------------- หน้าที่ ๒๐๙.

อภูตคุณํ กเถตฺวา ชมฺพูปกฺกานิ ขาทนฺเต ทิสฺวา ตติยํ คาถมาห จิรสฺสํ วต ปสฺสามิ มุสาวาที สมาคเต วนฺตาทํ กุณปาทญฺจ อญฺญมญฺญํ ปสํสเกติ ฯ ตตฺถ วนฺตาทนฺติ ปเรสํ วนฺตภตฺตขาทกํ กากํ ฯ กุณปาทญฺจาติ กุณปขาทนกํ สิคาลญฺจ ฯ อิมญฺจปน คาถํ วตฺวา สา เทวตา เภรวรูปารมฺมณํ ทสฺเสตฺวา เต ตโต ปลาเปสีติ ฯ สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา สิคาโล เทวทตฺโต อโหสิ กาโก โกกาลิโก รุกฺขเทวตา ปน อหเมวาติ ฯ ชมฺพูขาทกชาตกํ จตุตฺถํ -------

อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๓๘ หน้า ๒๐๗-๒๐๙. http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=38&A=4308&modeTY=2&pagebreak=1 The Pali Atthakatha in Roman :- http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=38&A=4308&modeTY=2&pagebreak=1 อ่านอรรถกถาแปลไทย :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=27&i=481 เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :- http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=27&A=2515 พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :- http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=27&A=2478 The Pali Tipitaka in Roman Character :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=27&A=2478 สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๗ http://84000.org/tipitaka/read/?index_27