อรรถกถาเล่มที่ ๑ ภาษาบาลีอักษรไทย
 วินย.อ. (สมนฺต.๑)

                 ปมปฺปญฺตฺติกถา นิฏฺิตา ฯ
     {๔๐} อิทานิ ยนฺตํ  อญฺ วตฺถุ อุปฺปนฺนํ ตํ ทสฺเสตุํ เตน
โข ปน สมเยนาติอาทิมาห ฯ ตตฺรายํ อนุตฺตานปทวณฺณนา ฯ
มกฺกฏึ อามิเสนาติ มหาวเน ภิกฺขูนํ ขนฺติเมตฺตาทิคุณานุภาเวน
นิราสงฺกจิตฺตา พหู มิคโมรกุกฺกุฏมกฺกฏาทโย ติรจฺฉานา
ปธานาคารฏฺาเนสุ วิจรนฺติ ฯ ตตฺถ เอกํ มกฺกฏึ อามิเสน
ยาคุภตฺตขชฺชกาทินา อุปลาเปตฺวา สงฺคณฺหิตฺวาติ วุตฺตํ โหติ ฯ
ตสฺสาติ ภุมฺมวจนํ ฯ ปฏิเสวตีติ ปจุรปฏิเสวโน โหติ ฯ ปจุรตฺเถ
วตฺตมานวจนํ ฯ โส ภิกฺขูติ โส เมถุนธมฺมปฏิเสวนโก ภิกฺขุ ฯ
เสนาสนจาริกํ อาหิณฺฑนฺตาติ เต ภิกฺขู อาคนฺตุกา พุทฺธทสฺสนาย
อาคตา ปาโตว อาคนฺตุกภตฺตานิ ลภิตฺวา กตภตฺตกิจฺจา ภิกฺขูนํ
นิวาสนฏฺานานิ ปสฺสิสฺสามาติ วิจรึสุ ฯ เตน วุตฺตํ เสนาสนจาริกํ
อาหิณฺฑนฺตาติ ฯ เยน เต ภิกฺขู เตนูปสงฺกมีติ ติรจฺฉานคตา นาม
เอกภิกฺขุนา สทฺธึ วิสฺสาสํ กตฺวา อญฺเสุปิ ตาทิสญฺเว จิตฺตํ
อุปฺปาเทนฺติ ฯ ตสฺมา สา มกฺกฏี เยน เต ภิกฺขู เตนูปสงฺกมิ
อุปาสงฺกมิตฺวา อตฺตโน วิสฺสาสิกภิกฺขุสฺเสว เตสมฺปิ ตํ วิการํ
ทสฺเสสิ ฯ เฉปฺปนฺติ นงฺคุฏฺ ฯ โอทฺทิสีติ ๑- อภิมุขํ เปสิ ฯ
นิมิตฺตมฺปิ อกาสีติ เยน นิยาเมน ยาย กิริยาย เมถุนาธิปฺปายํ เต
ชานนฺติ ตํ อกาสีติ อตฺโถ ฯ โส ภิกฺขูติ ยสฺสายํ วิหาโร ฯ เอกมนฺตํ
นิลียึสูติ เอกสฺมึ โอกาเส ปฏิจฺฉนฺนา อจฺฉึสุ ฯ {๔๑} สจฺจํ อาวุโสติ
สโหฒคหิโต โจโร วิย ปจฺจกฺขํ ทิสฺวา โจทิตตฺตา กึ วา
มยา กตนฺติอาทีนิ วตฺตุํ อสกฺโกนฺโต สจฺจํ อาวุโสติ อาห ฯ
นนุ อาวุโส ตเถว ตํ โหตีติ อาวุโส ยถา มนุสฺสิตฺถิยา นนุ
ติรจฺฉานคติตฺถิยาปิ ตํ สิกฺขาปทํ ตเถว โหติ ฯ มนุสฺสิตฺถิยาปิ หิ
ทสฺสนมฺปิ คหณมฺปิ อามสนมฺปิ ผุสนมฺปิ ฆฏฺฏนมฺปิ ทุฏฺุลฺลเมว
ติรจฺฉานคติตฺถิยาปิ ตํ สพฺพํ ทุฏฺุลฺลเมว โก เอตฺถ วิเสโส
อเลสฏฺาเน ตฺวํ เลสํ โอฑฺเฑสีติ ฯ {๔๒} อนฺตมโส ติรจฺฉานคตายปิ
ปาราชิโก โหติ อสํวาโสติ ติรจฺฉานคตายปิ เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวิตฺวา
ปาราชิโกเอว โหตีติ ทฬฺหตรํ สิกฺขาปทมกาสิ ฯ
     ทุวิธํ หิ สิกฺขาปทํ โลกวชฺชํ ปณฺณตฺติวชฺชญฺจ ฯ ตตฺถ
ยสฺส สจิตฺตกปกฺเข จิตฺตํ อกุสลเมว โหติ ตํ โลกวชฺชนฺนาม ฯ
เสสํ ปณฺณตฺติวชฺชํ ฯ ตตฺถ โลกวชฺเช อนุปฺปญฺตฺติ อุปฺปชฺชมานา
รุนฺธนฺตี ทฺวารํ ปิทหนฺตี โสตํ ปจฺฉินฺทมานา คาฬฺหตรํ กโรนฺตี
@เชิงอรรถ: ๑. ปาลิยมฺปน โอฑฺฑีติ ทิสฺสติ ฯ
อุปฺปชฺชติ ฯ อญฺตฺร อธิมานา อญฺตฺร สุปินนฺตาติ อยํ ปน
วีติกฺกมาภาวา อพฺโพหาริกตฺตา จ วุตฺตา ฯ ปณฺณตฺติวชฺเช อกเต
วีติกฺกมา อุปฺปชฺชมานา สิถิลํ กโรนฺตี โมเจนฺตี ทฺวารํ ททมานา
อปราปรํ อนาปตฺตึ กุรุมานา อุปฺปชฺชติ คณโภชนปรมฺปรโภชนาทีสุ
อนุปฺปญฺตฺติโย วิย ฯ อนฺตมโส ตํขณิกายปีติ เอวรูปา ปน
กเต วีติกฺกเม อุปฺปนฺนตฺตา ปญฺตฺติคติกาว โหติ ฯ อิทํ ปน
ปมสิกฺขาปทํ ยสฺมา โลกวชฺชํ น ปณฺณตฺติวชฺชํ ตสฺมา
อยมนุปฺปญฺตฺติ รุนฺธนฺตี ทฺวารํ ปิทหนฺตี โสตํ ปจฺฉินฺทมานา คาฬฺหตรํ
กโรนฺตี อุปฺปชฺชติ ฯ เอวํ เทฺวปิ วตฺถูนิ สมฺปิณฺเฑตฺวา
มูลจฺเฉชฺชวเสน ทฬฺหตรํ กตฺวา ปมปาราชิเก ปญฺตฺเต อปรมฺปิ
อนุปญฺตฺตตฺถาย วชฺชิปุตฺตกวตฺถุ อุทปาทิ ฯ ตสฺสุปฺปตฺติทสฺสนตฺถเมตํ
วุตฺตํ เอวญฺจิทํ ภควตา ภิกฺขูนํ สิกฺขาปทํ ปญฺตฺตํ โหตีติ ฯ
ตสฺสตฺโถ ภควตา ภิกฺขูนํ อิทํ สิกฺขาปทํ เอวํ ปญฺตฺตํ โหติ จ
อิทญฺจ อญฺมฺปิ วตฺถุ อุทปาทีติ ฯ

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๑ หน้า ๒๖๖-๒๖๘.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=1&A=5600&modeTY=1
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=1&A=5600&modeTY=1
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=1&i=21
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=1&A=671
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=1&A=709
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=1&A=709
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๑
http://84000.org/tipitaka/read/?index_1