อรรถกถาเล่มที่ ๕๓ ภาษาบาลีอักษรไทย
 สงฺคณี.อ. (อฏฺฐสาลินี)

     ยสฺมา ปน จตสฺโสเปตา ภาเวตุกาเมน ปฐมํ หิตาการปฺปวตฺติวเสน
สตฺเตสุ ปฏิปชฺชิตพฺพํ, หิตาการปฺปวตฺติลกฺขณา จ เมตฺตา, ตโต เอวํ
ปตฺถิตหิตานํ สตฺตานํ ทุกฺขาภิภวํ ทิสฺวา วา สุตฺวา วา สมฺภาเวตฺวา วา
ทุกฺขาปนยนาการปฺปวตฺติวเสน, ทุกฺขาปนยนาการปฺปวตฺติลกฺขณา จ กรุณา. อเถวํ
ปตฺถิตหิตานํ ปตฺถิตทุกฺขาปคมานญฺจ เตสํ สมฺปตฺตึ ทิสฺวา สมฺปตฺติปโมทนวเสน,
ปโมทนลกฺขณา จ มุทิตา. ตโต ปรํ ปน ๑- กตฺตพฺพาภาวโต อชฺฌุเปกฺขกตาสงฺขาเตน
มชฺฌตฺตากาเรน ปฏิปชฺชิตพฺพํ, มชฺฌตฺตาการปฺปวตฺติลกฺขณา จ
อุเปกฺขา. ตสฺมา อิโต หิตาทิอาการวสา ปนาสํ ปฐมํ เมตฺตา วุตฺตา, อถ
"กรุณา มุทิตา อุเปกฺขา"ติ อยํ กโม เวทิตพฺโพ.
     ยสฺมา ปน สพฺพาเปตา อปฺปมาเณ โคจเร ปวตฺตนฺติ, ตสฺมา "อปฺปมญฺญา"ติ
วุจฺจนฺติ. อปฺปมาณา หิ สตฺตา เอตาสํ โคจรภูตา, เอกสตฺตสฺสาปิ จ เอตฺตเก
ปเทเส เมตฺตาทโย ภาเวตพฺพาติ เอวํ ปมาณํ อคฺคเหตฺวา สกลผรณวเสเนว
ปวตฺตาติ. เตน วุตฺตํ:-
                 "วิสุทฺธิมคฺคาทิวสา จตสฺโส
                  หิตาทิอาการวสา ปนาสํ
                  กโม ปวตฺตนฺติ จ อปฺปมาเณ
                  ตา โคจเร เยน ตทปฺปมญฺญา"ติ.
     เอวํ อปฺปมาณโคจรตาย เอกลกฺขณาสุ จาปิ เอตาสุ ปุริมา ติสฺโส
ติกจตุกฺกชฺฌานิกาว โหนฺติ. กสฺมา? โสมนสฺสาวิปฺปโยคโต. กสฺมา ปนาสํ
โสมนสฺเสน อวิปฺปโยโคติ? โทมนสฺสสมุฏฺฐิตานํ พฺยาปาทาทีนํ นิสฺสรณตฺตา.
ปจฺฉิมา ปน อวเสสเอกชฺฌานิกาว. กสฺมา? อุเปกฺขาเวทนาสมฺปโยคโต.
น หิ สตฺเตสุ มชฺฌตฺตาการปฺปวตฺตา พฺรหฺมวิหารุเปกฺขา อุเปกฺขาเวทนํ วินา
ปวตฺตตีติ. ๒-
                        พฺรหฺมวิหารกถา นิฏฺฐิตา.
                          -------------
@เชิงอรรถ: ๑ ม. ปุน       ๒   ฉ.ม. วตฺตตีติ

             อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๕๓ หน้า ๒๕๑.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=53&A=6283&modeTY=2
             The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=53&A=6283&modeTY=2
             อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=34&i=190
             เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=34&A=1921
             พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=34&A=1496
             The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=34&A=1496
             สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๓๔
http://84000.org/tipitaka/read/?index_34