บาลีอรรถกถาเล่มที่ ๑๖

๕. กสิณสุตฺตวณฺณนา
[๒๕] ปญฺจเม สกลฏฺเน กสิณานิ, ตทารมฺมณานํ ธมฺมานํ เขตฺตฏฺเน
อธิฏฺานฏฺเน วา อายตนานีติ ^๓- กสิณายตนานิ. อุทฺธนฺติ อุปริคคนตลาภิมุขํ.
อโธติ เหฏฺา ภูมิตลาภิมุขํ. ติริยนฺติ เขตฺตมณฺฑลํ วิย สมนฺตา ปริจฺฉินฺทิตฺวา.
เอกจฺโจ หิ อุทฺธเมว กสิณํ วฑฺเฒติ, ^๔- เอกจฺโจ อโธ, เอกจฺโจ สมนฺตโต. เตน
เตเนวากาเรน ^๕- เอวํ สมฺปสาเรติ อาโลกมิว รูปทสฺสนกาโม. เตน วุตฺตํ "ปวีกสิณเมโก
สญฺชานาติ อุทฺธํ อโธ ติริยนฺ"ติ. อทฺวยนฺติ อิทมฺปน เอกสฺส อญฺภาวานุปคมนตฺถํ
วุตฺตํ. ยถา หิ อุทกํ ปวิฏฺสฺส สพฺพทิสาสุ อุทกเมว โหติ น อญฺ, เอวเมว
ปวีกสิณํ ปวีกสิณเมว โหติ. นตฺถิ ตสฺส ^๖- อญฺโ กสิณสมฺเภโทติ. เอเสว นโย
สพฺพตฺถ. อปฺปมาณนฺติ อิทํ ตสฺส ตสฺส ผรณอปฺปมาณวเสน วุตฺตํ. ตญฺหิ เจตสา ผรนฺโต
สกลเมว ผรติ, น "อยมสฺส อาทิ, อิทมฺมชฺฌนฺ"ติ ปมาณํ คณฺหาติ. วิญฺาณกสิณนฺติ
เจตฺถ กสิณุคฺฆาฏิมากาเสว ^๗- ปวตฺตํ วิญฺาณํ. ตตฺถ กสิณวเสน กสิณุคฺฆาฏิมากาเส,
กสิณุคฺฆาฏิมากาสวเสน ตตฺถ ปวตฺตวิญฺาเณ อุทฺธํอโธติริยตา เวทิตพฺพา. อยเมตฺถ
สงฺเขโป, กมฺมฏฺานภาวนานเยน ปเนตานิ ปวีกสิณาทีนิ วิตฺถารโต วิสุทฺธิมคฺเค ^๘-
วุตฺตาเนว.
@เชิงอรรถ: ^๑ ฉ.ม. าณวาทสฺส วทนากาโร ^๒ สี. ภาวิตสฺส, ฉ.ม. ภาวนาวาทสฺส
@^๓ สี.,ม. อายตนานิ ^๔ สี. อุทฺธเมว ปสาเรติ, ม. อุทฺธเมว ชานาติ ^๕ ฉ.ม. เตน เตน
@วา การเณน ^๖ สี. อิทํ ตสฺส ^๗ ฉ.ม. กสิณุคฺฆาฏิมากาเส
@^๘ วิสุทฺธิ. ๑/๑๔๘ ปวีกสิณนิทฺเทส, วิสุทฺธิ. ๑/๒๑๗ เสสกสิณนิทฺเทส:
@อาโปกสิณกถา (สฺยา)

อรรถกถาภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๑๖ หน้า ๓๓๓.
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=16&A=7487&modeTY=1
The Pali Atthakatha in Roman :-
http://84000.org/tipitaka/atthapali/read_rm.php?B=16&A=7487&modeTY=1
อ่านอรรถกถาแปลไทย :-
http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=24&i=25
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับหลวง :-
http://84000.org/tipitaka/read/r.php?B=24&A=1158
พระไตรปิฎกฉบับบาลีอักษรไทย :-
http://84000.org/tipitaka/read/pali_read.php?B=24&A=1005
The Pali Tipitaka in Roman Character :-
http://84000.org/tipitaka/read/roman_read.php?B=24&A=1005
สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๒๒
http://84000.org/tipitaka/read/?index_24