Brahmanimantanikasuttaṃ
[551] Evamme sutaṃ ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme . tatra kho bhagavā bhikkhū
āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ.
[552] Bhagavā etadavoca ekamidāhaṃ bhikkhave samayaṃ ukkaṭṭhāyaṃ
viharāmi subhagavane sālarājamūle . tena kho pana bhikkhave samayena
bakassa brahmuno evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ hoti idaṃ
niccaṃ idaṃ dhuvaṃ idaṃ sassataṃ idaṃ kevalaṃ idaṃ acavanadhammaṃ idaṃ
hi na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati ito
ca panaññaṃ uttariṃ nissaraṇaṃ natthīti . atha khvāhaṃ bhikkhave
bakassa brahmuno cetasā ceto parivitakkamaññāya seyyathāpi
nāma balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā
bāhaṃ sammiñjeyya evameva ukkaṭṭhāyaṃ subhagavane sālarājamūle
antarahito tasmiṃ brahmaloke pāturahosi.
{552.1} Addasā kho maṃ bhikkhave bako brahmā dūratova
āgacchantaṃ disvāna maṃ etadavoca ehi kho mārisa svāgataṃ mārisa
cirassaṃ kho mārisa imaṃ pariyāyamakāsi yadidaṃ adhāgamanāya idaṃ hi
mārisa niccaṃ idaṃ dhuvaṃ idaṃ sassataṃ idaṃ kevalaṃ idaṃ acavanadhammaṃ idaṃ
hi na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjati ito ca panaññaṃ
uttariṃ nissaraṇaṃ natthīti . evaṃ vutte ahaṃ bhikkhave bakaṃ brahmānaṃ
Etadavocaṃ avijjāgato vata bho bako brahmā avijjāgato
vata bho bako brahmā yatra hi nāma aniccaṃyeva samānaṃ
niccanti vakkhati adhuvaṃyeva samānaṃ dhuvanti vakkhati assassataṃyeva
samānaṃ sassatanti vakkhati akevalaṃyeva samānaṃ kevalanti vakkhati
cavanadhammaṃyeva samānaṃ acavanadhammanti vakkhati yattha ca pana jāyati
ca 1- jīyati ca mīyati ca cavati ca upapajjati ca taṃ tathā 2- vakkhati idaṃ
hi na jāyati na jīyati na mīyati na cavati na upapajjatīti santañca
panaññaṃ uttariṃ nissaraṇaṃ natthaññaṃ uttariṃ nissaraṇanti vakkhatīti.
[553] Atha kho bhikkhave māro pāpimā aññataraṃ brahmapārisajjaṃ
anvāvisitvā maṃ etadavoca bhikkhu bhikkhu metamāsado metamāsado eso
hi bhikkhu brahmā mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthu daso
vasavattī issaro kattā nimmitā 3- seṭṭho sajjitā 4- vasī pitā
bhūta bhabyānaṃ . ahesuṃ kho [5]- bhikkhu tayā pubbe samaṇabrāhmaṇā
lokasmiṃ paṭhavīgarahakā paṭhavījigucchakā āpagarahakā āpajigucchakā
tejagarahakā tejajigucchakā vāyagarahakā vāyajigucchakā bhūtagarahakā
bhūtajigucchakā devagarahakā devajigucchakā pajāpatigarahakā
pajāpatijigucchakā brahmagarahakā brahmajigucchakā te kāyassa
bhedā pāṇupacchedā hīne kāye patiṭṭhitā.
{553.1} Ahesuṃ kho pana bhikkhu tayā pubbe samaṇabrāhmaṇā
lokasmiṃ paṭhavīpasaṃsakā paṭhavābhinandino āpapasaṃsakā
āpābhinandino tejapasaṃsakā tejābhinandino vāyapasaṃsakā
@Footnote: 1 Ma. ime casamuccayasaddā natthi. 2 Po. Ma. tañca vakkhati. 3 Ma. Yu. nimmātā.
@4 Ma. sajitā. Yu. sañjitā. 5 Ma. ye.
Vāyābhinandino bhūtapasaṃsakā bhūtābhinandino devapasaṃsakā
devābhinandino pajāpatipasaṃsakā pajāpatābhinandino
brahmapasaṃsakā brahmābhinandino te kāyassa bhedā pāṇupacchedā
paṇīte kāye patiṭṭhitā . kintāhaṃ 1- bhikkhu evaṃ vadāmi iṅgha
tvaṃ mārisa yadeva te brahmā āha tadeva tvaṃ karohi mā tvaṃ
brahmuno vacanaṃ upātivattittho sace kho tvaṃ bhikkhu brahmuno
vacanaṃ upātivattissasi . seyyathāpi nāma puriso siriṃ āgacchantiṃ
daṇḍena paṭippanāmeyya seyyathāpi vā pana bhikkhu puriso
narakappapāte papatanto hatthehi ca pādehi ca paṭhaviṃ virājeyya
evaṃ sampadamidaṃ bhikkhu tuyhaṃ bhavissati.
{553.2} Iṅgha tvaṃ mārisa yadeva te brahmā āha tadeva tvaṃ
karohi mā tvaṃ brahmuno vacanaṃ upātivattittho nanu tvaṃ bhikkhu passasi
brahmaparisaṃ 2- sannisinnanti 3- . iti kho maṃ bhikkhave māro pāpimā
brahmaparisaṃ upanesi . evaṃ vutte ahaṃ bhikkhave māraṃ pāpimantaṃ
etadavocaṃ jānāmi kho tāhaṃ pāpima mā tvaṃ maññittho na maṃ jānātīti
māro tvamasi pāpima yo ceva pāpima brahmā yā ca brahmaparisā
ye ca brahmapārisajjā sabbeva tava hatthagatā sabbe 4- tava
vasaṅgatā tuyhaṃ hi pāpima evaṃ hoti esopi me assa hatthagato
esopi me assa vasaṅgatoti ahaṃ kho pana pāpima neva tava
hatthagato neva tava vasaṅgatoti.
@Footnote: 1 Ma. Yu. taṃ tāhaṃ. 2 Yu. brahmaṇiṃ parisaṃ. 3 Ma. sannipatitanti.
@4 Ma. Yu. sabbeva.
[554] Evaṃ vutte bhikkhave bako brahmā maṃ etadavoca ahaṃ
hi mārisa niccaṃyeva samānaṃ niccanti vadāmi dhuvaṃyeva samānaṃ
dhuvanti vadāmi sassataṃyeva samānaṃ sassatanti vadāmi kevalaṃyeva
samānaṃ kevalanti vadāmi acavanadhammaṃyeva samānaṃ acavanadhammanti
vadāmi . yattha ca pana na jāyati na jīyati na mīyati na cavati
na upapajjati tadevāhaṃ vadāmi idaṃ hi na jāyati na jīyati
na mīyati na cavati na upapajjati asantañca panaññaṃ uttariṃ
nissaraṇaṃ natthaññaṃ uttariṃ nissaraṇanti vadāmi . ahesuṃ kho
bhikkhu tayā pubbe samaṇabrāhmaṇā lokasmiṃ yāvatakaṃ tuyhaṃ
kasiṇaṃ āyuṃ tāvatakaṃ te 1- tapokammameva ahosi.
{554.1} Te kho evaṃ jāneyyuṃ santaṃ 2- vā aññaṃ uttariṃ
nissaraṇaṃ atthaññaṃ uttariṃ nissaraṇanti asantaṃ vā aññaṃ uttariṃ
nissaraṇaṃ natthaññaṃ uttariṃ nissaraṇanti . kintāhaṃ 3- bhikkhu evaṃ
vadāmi na cevaññaṃ uttariṃ nissaraṇaṃ dakkhissasi yāvadeva ca pana
kilamathassa vighātassa bhāgī bhavissasi . sace kho tvaṃ bhikkhu paṭhaviṃ
ajjhosissasi opasāyiko me bhavissasi vatthusāyiko yathākāmakaraṇīyo
bāhiteyyo . sace pana 4- āpaṃ tejaṃ vāyaṃ bhūte deve pajāpatiṃ brahmaṃ
ajjhosissasi opasāyiko me bhavissasi vatthusāyiko yathākāmakaraṇīyo
bāhiteyyoti.
{554.2} Ahampi kho etaṃ 5- brahme jānāmi. Sace paṭhaviṃ
ajjhosissāmi opasāyiko te bhavissāmi vatthusāyiko
@Footnote: 1 Ma. Yu. tesaṃ. 2 Ma. santañca panaññaṃ. 3 Ma. Yu. taṃ tāhaṃ.
@4 Ma. Yu. panasaddo natthi. 5 Ma. evaṃ.
Yathākāmakaraṇīyo bāhiteyyo . sace pana āpaṃ tejaṃ vāyaṃ bhūte
deve pajāpatiṃ brahmaṃ ajjhosissāmi opasāyiko te bhavissāmi
vatthusāyiko yathākāmakaraṇīyo bāhiteyyo 1- . apica te ahaṃ
brahme gatiñca pajānāmi jutiñca pajānāmi evaṃ mahiddhiko
bako brahmā evaṃ mahānubhāvo bako brahmā evaṃ mahesakkho
bako brahmāti.
{554.3} Yathākathaṃ pana me tvaṃ mārisa gatiñca pajānāsi
jutiñca pajānāsi evaṃ mahiddhiko bako brahmā evaṃ
mahānubhāvo bako brahmā evaṃ mahesakkho bako brahmāti.
Yāvatā candimasuriyā pariharanti disā bhanti virocanā
tāva sahassadhā loko ettha te vattatī 2- vaso
paroparañca jānāsi atho rāga virāginaṃ
itthabhāvaññathābhāvaṃ sattānaṃ āgatiṃ gatinti.
Evaṃ kho te ahaṃ brahme gatiñca pajānāmi jutiñca pajānāmi
evaṃ mahiddhiko bako brahmā evaṃ mahānubhāvo bako brahmā
evaṃ mahesakkho bako brahmāti.
{554.4} Atthi kho brahme aññe tayo kāyā tattha 3-
tvaṃ na jānāsi na passasi tyāhaṃ jānāmi passāmi . atthi kho
brahme ābhassarā nāma kāyo . yato tvaṃ cuto idhūpapanno
tassa te aticiranivāsena sā sati muṭṭhā tena taṃ tvaṃ na jānāsi
na passasi tamahaṃ jānāmi passāmi . evampi kho ahaṃ
brahme neva te samasamo abhiññāya kuto nīceyyaṃ
@Footnote: 1 Ma. bāhiteyyoti. 2 Ma. vattate. 3 Po. Ma. taṃ.
Atha kho ahameva tayā bhiyyo . atthi kho brahme subhakiṇhā nāma
kāyo vehapphalā nāma kāyo [1]- taṃ tvaṃ na jānāsi na passasi
tamahaṃ jānāmi passāmi . evampi kho ahaṃ brahme neva te
samasamo abhiññāya kuto nīceyyaṃ atha kho ahameva tayā bhiyyo .
Paṭhavī kho ahaṃ brahme paṭhavito abhiññāya yāvatā paṭhaviyā
paṭhavittena 2- ananubhūtaṃ tadabhiññāya paṭhavī 3- nāhosiṃ paṭhaviyā
nāhosiṃ paṭhavito nāhosiṃ paṭhavī meti nāhosiṃ paṭhaviṃ nābhivadiṃ.
{554.5} Evampi kho ahaṃ brahme neva te samasamo abhiññāya
kuto nīceyyaṃ atha kho ahameva tayā bhiyyo . Āpaṃ kho ahaṃ brahme
.pe. tejaṃ kho ahaṃ brahme ... Vāyaṃ kho ahaṃ brahme ... Bhūte kho
ahaṃ brahme ... deve kho ahaṃ brahme ... pajāpatiṃ kho ahaṃ
brahme ... brahmaṃ kho ahaṃ brahme ... ābhassare kho ahaṃ
brahme ... subhakiṇhe kho ahaṃ brahme ... vehapphale kho ahaṃ
brahme ... abhibhuṃ kho ahaṃ brahme ... sabbaṃ kho ahaṃ brahme
sabbato abhiññāya yāvatā sabbassa sabbattena ananubhūtaṃ
tadabhiññāya sabbaṃ nāhosiṃ sabbasmiṃ nāhosiṃ sabbato nāhosiṃ
sabbaṃ meti nāhosiṃ sabbaṃ nābhivadiṃ . evaṃ 4- kho ahaṃ brahme
neva te samasamo abhiññāya kuto nīceyyaṃ atha kho ahameva tayā
bhiyyoti . sace kho te mārisa sabbassa sabbattena ananubhūtaṃ
tadabhiññāya mā heva te rittakameva ahosi tucchakameva
@Footnote: 1 Ma. abhibhū nāma kāyo ... 2 Ma. Yu. paṭhavattena. 3 Ma. paṭhaviṃ nāpahosiṃ
@4 Ma. Yu. evaṃ pi kho.
Ahosi 1- . viññāṇaṃ anidassanaṃ anantaṃ sabbatopabhaṃ paṭhaviyā
paṭhavittena ananubhūtaṃ āpassa āpattena ananubhūtaṃ tejassa
tejattena ananubhūtaṃ vāyassa vāyattena ananubhūtaṃ bhūtānaṃ bhūtattena
ananubhūtaṃ devānaṃ devattena ananubhūtaṃ pajāpatissa pajāpatittena
ananubhūtaṃ brahmuno 2- brahmattena ananubhūtaṃ ābhassarānaṃ
ābhassarattena ananubhūtaṃ subhakiṇhānaṃ subhakiṇhattena ananubhūtaṃ
vehapphalānaṃ vehapphalattena ananubhūtaṃ abhibhussa abhibhuttena ananubhūtaṃ
sabbassa sabbattena ananubhūtaṃ . handa carahi te mārisa
antaradhāyāmīti . handa carahi me tvaṃ brahme antaradhāyassu sace
visahasīti.
{554.6} Atha kho bhikkhave bako brahmā antaradhāyissāmi
samaṇassa gotamassa antaradhāyissāmi samaṇassa gotamassāti nevassu
me sakkoti antaradhāyituṃ . evaṃ vutte ahaṃ bhikkhave bakaṃ
brahmānaṃ etadavocaṃ handa carahi te brahme antaradhāyāmīti .
Handa carahi me tvaṃ mārisa antaradhāyassu sace visahasīti . atha
khvāhaṃ bhikkhave tathārūpaṃ iddhābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkhāresiṃ 3- ettāvatā
brahmā ca brahmaparisā ca brahmapārisajjā ca saddañca me
suyyanti 4- na ca maṃ dakkhantīti 5-. Antarahito imaṃ gāthaṃ abhāsiṃ
bhavevāhaṃ bhayaṃ disvā bhavañca vibhavesinaṃ
bhavaṃ nābhivadiṃ kiñci nandiñca na upādiyanti.
@Footnote: 1 Ma. ahosīti. 2 Po. Ma. brahmānaṃ. 3 Sī. Ma. Yu. abhisaṅkhāsiṃ. 4 Sī. Ma. Yu.
@sossanti. 5 Yu. dakkhinti.
[555] Atha kho bhikkhave brahmā ca brahmaparisā ca
brahmapārisajjā ca acchariyabbhūtacittajātā ahesuṃ acchariyaṃ vata bho
abbhūtaṃ vata bho samaṇassa gotamassa mahiddhikatā mahānubhāvatā
na ca vata no ito pubbe diṭṭho vā suto vā añño samaṇo
vā brāhmaṇo vā evaṃ mahiddhiko evaṃ mahānubhāvo yathā
cāyaṃ samaṇo gotamo [1]- sakyakulā pabbajito bhavarāmāya vata bho
pajāya bhavaratāya bhava