"ยตฺถ อาโป จ ปฐวี เตโช วาโย น คาธติ
อโต สรา นิวตฺตนฺติ เอตฺถ วชฺชํ น วตฺตติ
เอตฺถ นามญฺจ รูปญฺจ อเสสํ อุปรุชฺฌตี"ติ ๑-
เอตฺถ ปน สงฺขารปฏิกฺเขเปน นิพฺพานํ ทสฺสิตํ.
"กตฺถ อาโป จ ปฐวี จ เตโช วาโย น คาธติ
กตฺถ ทีฆญฺจ รสฺสญฺจ อณุํ ถูลํ สุภาสุภํ
กตฺถ นามญฺจ รูปญฺจ อเสสํ อุปรุชฺฌตีติ ๒-
ตตฺถ เวยฺยากรณํ ภวติ:-
วิญฺญาณํ อนิทสฺสนํ อนนฺตํ สพฺพโตปภนฺ"ติ.
เอตฺถ สงฺขารปฏิกฺเขเปน นิพฺพานํ ทสฺสิตํ. อิมสฺมึ ปน สุตฺเต
ฉอายตนปฏิกฺเขเปน ทสฺสิตํ. อญฺญตฺถ จ อนุปาทาวิโมกฺโขติ นิพฺพานเมว
ทสฺสิตํ, อิธ ปน อรหตฺตผลสมาปตฺติ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.
ปปญฺจสูทนิยา มชฺฌิมนิกายฏฺฐกถาย
ปญฺจตฺตยสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
-------------
๓. กินฺติสุตฺตวณฺณนา
[๓๔] เอวมฺเม สุตนฺติ กินฺติสุตฺตํ. ตตฺถ กุสินารายนฺติ ๓- เอวํนามเก
มณฺฑลปฺปเทเส. พลิหรเณติ ตสฺมึ วนสณฺเฑ ภูตานํ พลึ อาหรนฺติ, ตสฺมา โส
พลิหรณนฺติ วุตฺโต. จีวรเหตูติ จีวรการณา, จีวรํ ปจฺจาสึสมาโนติ อตฺโถ. อิติ
ภวาภวเหตูติ เอวํ อิมํ เทสนามยํ ปุญฺญกิริยาวตฺถุํ นิสฺสาย ตสฺมึ ตสฺมึ ภเว
สุขํ เวทิสฺสามีติ ธมฺมํ เทเสตีติ กึ ตุมฺหากํ เอวํ โหตีติ อตฺโถ.
[๓๕] จตฺตาโร สติปฏฺฐานาติอาทโย สตฺตตึส โพธิปกฺขิยธมฺมา
โลกิยโลกุตฺตราว กถิตา. ตตฺถาติ เตสุ สตฺตตึสาย ธมฺเมสุ. สิยุนฺติ ๔- ภเวยฺยุํ.
@เชิงอรรถ: ๑ สํ. ส. ๑๕/๒๗/๑๘ ๒ ที.สี. ๙/๔๙๘/๒๒๓ ๓ ฉ.ม. ปิสินารายนฺติ
@๔ ฉ.ม. สิยํสูติ, ก. สตฺต
อภิธมฺเมติ อภิวิสิฏฺเฐ ธมฺเม, อิเมสุ สตฺตตึสโพธิปกฺขิยธมฺเมสูติ อตฺโถ. ตตฺร
เจติ อิทมฺปิ โพธิปกฺขิยธมฺเมเสฺวว ภุมฺมํ. อตฺถโต เจว นานํ พฺยญฺชนโต จ
นานนฺติ เอตฺถ "กาโยว สติปฏฺฐานํ เวทนาว สติปฏฺฐานนฺ"ติ วุตฺเต อตฺถโต
นานํ โหติ, "สติปฏฺฐานา"ติ วุตฺเต ปน พฺยญฺชนโต นานํ นาม โหติ.
ตทิมินาปีติ ตํ ตุเมฺห อิมินาปิ การเณน ชานาถาติ. อตฺถญฺจ พฺยญฺชนญฺจ
สมาเนตฺวา อตฺถสฺส จ อญฺญถา คหิตภาโว พฺยญฺชนสฺส จ มิจฺฉา โรปิตภาโว
ทสฺเสตพฺโพ. โย ธมฺโม โย วินโยติ เอตฺถ อตฺโถ จ พฺยญฺชนญฺจ
วิญฺญาปนการณเมว ธมฺโม จ วินโย จ.
[๓๗] อตฺถโต หิ โข สเมตีติ สติเยว สติปฏฺฐานนฺติ คหิตา.
พฺยญฺชนโต นานนฺติ เกวลํ พฺยญฺชนเมว สติปฏฺฐาโนติ วา สติปฏฺฐานาติ วา
มิจฺฉา โรปิตํ. ๑- อปฺปมตฺตกํ โขติ สุตฺตนฺตํ ปตฺวา พฺยญฺชนํ อปฺปมตฺตกํ นาม
โหติ. ปริตฺตมตฺตกํ ๒- ธนิตํ กตฺวา อาโรปิเตปิ หิ นิพฺพุตึ ปตฺตุํ สกฺกา โหติ.
ตตฺริทํ วตฺถุ:- วิชยารามวิหารวาสี กิเรโก ขีณาสวตฺเถโร ทฺวินฺนํ ภิกฺขูนํ
สุตฺตํ อาหริตฺวา กมฺมฏฺฐานํ กเถนฺโต "สมุทฺโธ สมุทฺโธติ ภิกฺขเว อสฺสุตวา
ปุถุชฺชโน ภาสตี"ติ ธนิตํ กตฺวา อาห. เอโก ภิกฺขุ "โก ๓- สมุทฺโธ นาม
ภนฺเต"ติ อาห. อาวุโส สมุทฺโธติ วุตฺเตปิ สมุทฺโทติ วุตฺเตปิ มยํ โลณสาครเมว
ชานาม, ตุเมฺห ปน โน อตฺถคเวสกา, พฺยญฺชนคเวสกา, คจฺฉถ มหาวิหาเร
ปคุณพฺยญฺชนานํ ภิกฺขูนํ สนฺติเก พฺยญฺชนํ โสธาเปถาติ กมฺมฏฺฐานํ อกเถตฺวาว
อุฏฺฐาเปสิ. โส อปรภาเค มหาวิหาเร เภรึ ปหราเปตฺวา ภิกฺขุสํฆสฺส จตูสุ
มคฺเคสุ ปญฺหํ กเถตฺวาว ปรินิพฺพุโต. เอวํ สุตนฺตํ ปตฺวา พฺยญฺชนํ อปฺปมตฺตกํ
นาม โหติ.
วินยํ ปน ปตฺวา โน อปฺปมตฺตกํ นาม. สามเณรปพฺพชฺชาปิ หิ อุภโต
สุทฺธิกโต วฏฺฏติ, อุปสมฺปทาทิกมฺมานิปิ สิถิลาทีนํ ธนิตาทิกรณมตฺเตเนว
กุปฺปนฺติ. อิธ ปน สุตฺตนฺตพฺยญฺชนํ สนฺธาเยตํ วุตฺตํ.
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. โรเปถ ๒ ฉ.ม. ปริตฺตมตฺตํ ๓ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ
เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๑๐ หน้าที่ ๑๘-๑๙.
http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=10&page=18&pages=2&modeTY=2&edition=pali
ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=10&A=444&modeTY=2&pagebreak=1
http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=10&A=444&modeTY=2&pagebreak=1#p18
