อรรถกถาเล่มที่ ๑๐ หน้าที่ ๒๐๘.

รุกฺขปาการฏฺฏาลกาทีนิ อารุยฺห เอส อมฺหากํ ราชา คจฺฉตีติ โอโลเกสิ. กุลปุตฺโต "ทูรํ คนฺตพฺพํ, น สกฺกา เอเกน มคฺโค นิตฺถริตุนฺ"ติ เอกํ สตฺถวาหํ อนุพนฺธิ. สุขุมาลสฺส กุลปุตฺตสฺส กฐินตตฺตาย ปฐวิยา คจฺฉนฺตสฺส ปาทตเลสุ โผฏา อุฏฺฐหิตฺวา ภิชฺชนฺติ, ทุกฺขา เวทนา อุปฺปชฺชนฺติ. สตฺถวาเห ขนฺธาวารํ พนฺธิตฺวา นิสินฺเน กุลปุตฺโต มคฺคา โอกฺกมฺม เอกสฺมึ รุกฺขมูเล นิสีทติ. นิสินฺนฏฺฐาเน ปาทปริกมฺมํ วา ปิฏฺฐิปริกมฺมํ วา กตฺตา นาม นตฺถิ, กุลปุตฺโต อานาปานจตุตฺถชฺฌานํ สมาปชฺชิตฺวา มคฺคทรถกิลมถปริฬาหํ วิกฺขมฺภิตฺวา ฌานรติยา วีตินาเมติ. ปุนทิวเส อุฏฺฐิเต อรุเณ สรีรปฏิชคฺคนํ กตฺวา ปุน สตฺถวาหํ อนุพนฺธติ, ปาตราสกาเล กุลปุตฺตสฺส ปตฺตํ คเหตฺวา ขาทนียโภชนียํ ปตฺเต ปกฺขิปิตฺวา เทนฺติ. ตํ อุตฺตณฺฑุลมฺปิ โหติ กิลินฺนมฺปิ สมสกฺขรมฺปิ อโลณาติโลณมฺปิ, กุลปุตฺโต ปวิสนฏฺฐานํ ปจฺจเวกฺขิตฺวา อมตํ วิย ปริภุญฺชิตฺวา เอเตน นิยาเมน อฏฺฐหิ อูนกานิ เทฺวโยชนสตานิ คโต. เชตวนทฺวารโกฏฺฐกสฺส ปน สมีเปน คจฺฉนฺโตปิ "กหํ สตฺถา วสตี"ติ น ปุจฺฉิ, กสฺมา? สตฺถุคารเวน เจว รญฺโญ เปสิตสาสนวเสน จ. รญฺโญ หิ "อิธ ตถาคโต โลเก อุปฺปชฺชตี"ติ สตฺถารํ ราชคเห อุปฺปนฺนํ วิย กตฺวา สาสนํ เปสิตํ, ตสฺมา นํ อปุจฺฉิตฺวา อิมํ ปญฺจจตฺตาลีสโยชนมตฺตํ มคคํ อติกฺกนฺโต. โส สูริยตฺถงฺคมนเวลาย ราชคหํ ปตฺวา สตฺถา กหํ วสตีติ ปุจฺฉิ. กุโต นุ ภนฺเต อาคโตติ. อิโต อุตฺตรโตติ. สตฺถา ตุยฺหํ อาคตมคฺเค อิโต ปญฺจจตฺตาลีสโยชนมตฺเต สาวตฺถิ นาม อตฺถิ, ตตฺถ วสตีติ. กุลปุตฺโต จินฺเตสิ "อิทานิ อกาโล น สกฺกา คนฺตุํ อชฺช อิเธว วสิตฺวา เสฺว สตฺถุ สนฺติกํ คมิสฺสามี"ติ. ตโต "วิกาเล สมฺปตฺตปพฺพชิตา กหํ วสนฺตี"ติ ปุจฺฉิ. อิมาย กุมฺภการสาลาย ภนฺเตติ. อถ โส ตํ กุมฺภการํ ยาจิตฺวา ตตฺถ วาสตฺถาย ปวิสิตฺวา นิสีทิ. ภควาปิ ตํทิวสํ ปจฺจูสกาเล โลกํ โวโลเกนฺโต ปุกฺกุสาตึ ทิสฺวา จินฺเตสิ "อยํ กุลปุตฺโต สหาเยน เปสิตํ สาสนมตฺตกํ วาเจตฺวา อติเรกโยชนสติกํ มหารชฺชํ ปหาย มํ อุทฺทิสฺส ปพฺพชิตฺวา อฏฺฐหิ อูนกานิ ทฺวิโยชนสตานิ

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๑๐ หน้าที่ ๒๐๘. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=10&page=208&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=10&A=5287&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=10&A=5287&modeTY=2&pagebreak=1#p208