อรรถกถาเล่มที่ ๑๑ หน้าที่ ๑๖๒.

สมฺมาวายามสติสมาธโย, ปญฺญาย สมฺมาทิฏฺฐิสงฺกปฺปา. มคฺคํ โพธาย ภาวยนฺติ อิมํ อฏฺฐงฺคิกํ อริยมคฺคํ โพธตฺถาย ภาเวนฺโต. เอตฺถ จ โพธายาติ มคฺคตฺถาย. ยถา หิ ยาคุตฺถาย ยาคุเมว ปจนฺติ, ปูวตฺถาย ปูวเมว ปจนฺติ, น อญฺญํ กิญฺจิ กโรนฺติ, เอวํ มคฺคเมว มคฺคตฺถาย ภาเวติ. เตนาห "มคฺคํ โพธาย ภาวยนฺ"ติ. ปรมํ สุทฺธินฺติ อรหตฺตํ. นีหโตติ ตฺวํ มยา นีหโต ปราชิโต. ปฐมํ. ๒. นาคสุตฺตวณฺณนา ^*- [๑๓๘] ทุติเย รตฺตนฺธการติมิสายนฺติ รตฺตึ ^๑- อนฺธภาวกรเณ ^๒- มหาตเม จตุรงฺคตมสิ. อชฺโฌกาเส นิสินฺโน โหตีติ คนฺธกุฏิโต นิกฺขมิตฺวา จงฺกมโกฏิยํ ปาสาณผลเก มหาจีวรํ สีเส ฐเปตฺวา ปธานํ ปริคฺคณฺหมาโน นิสินฺโน โหติ. นนุ จ ตถาคตสฺส อภาวิโต วา มคฺโค อปฺปหีนา วา กิเลสา อปฺปฏิวิทฺธํ วา อกุปฺปํ อสจฺฉิกโต วา นิโรโธ นตฺถิ, กสฺมา เอวมกาสีติ? อนาคเต กุลปุตฺตานํ องฺกุสตฺถํ. "อนาคเต ^๓- กุลปุตฺตา มยา คตมคฺคํ อาวชฺชิตฺวา อชฺโฌกาเส วาสํ วสิตพฺพํ มญฺญมานา ปธานกมฺมํ กริสฺสนฺตี"ติ สมฺปสฺสมาโน สตฺถา เอวมกาสิ. มหาติ มหนฺโต. อริฏฺฐโกติ กาฬโก. มณีติ ปาสาโณ. เอวมสฺส สีสํ โหตีติ เอวํ ^๔- ตสฺส กาฬวณฺณกูฏาคารปฺปมาณมหาปาสาณสทิสํ สีสํ โหติ. สุภาสุภนฺติ ทีฆมทฺธานํ สํสรนฺโต สุนฺทราสุนฺทรํ วณฺณํ กตฺวา อาคโตสีติ วทติ. อถวา สํสรนฺติ สํสรนฺโต อาคจฺฉนฺโต. ทีฆมทฺธานนฺติ วสวตฺติฏฺฐานโต ยาว อุรุเวลาย ^๕- ทีฆมคฺคํ, ปุเร โพธิยา จ ^๖- ฉพฺพสฺสานิ ทุกฺกรการิกสมยสงฺขาตํ ทีฆกาลํ. วณฺณํ กตฺวา สุภาสุภนฺติ สุนฺทรญฺจ อสุนฺทรญฺจ นานปฺปการํ วณฺณํ กตฺวา อเนกวารํ มม สนฺติกํ อาคโตสีติ อตฺโถ. โส กิร วณฺโณ นาม นตฺถิ, เยน วณฺเณน มาโร วิภึสกตฺถาย ^๗- ภควโต สนฺติกํ น อาคตปุพฺโพ. เตน นํ ภควา เอวมาห. อลนฺเต เตนาติ อลํ ตุยฺหํ เอเตน มารวิภึสกทสฺสนพฺยาปาเรน. ทุติยํ. @เชิงอรรถ: ^๑ สี., อิ. รตฺติ ^๒ ฉ.ม. อนฺธภาวการเก ^๓ ฉ.ม. อนาคเตหิ @^๔ ฉ.ม., อิ. เอวรูปํ ^๕ ม. อุรุเวลา ^๖ ฉ.ม., อิ. วา @^๗ อิ. วิหึสกตฺถาย ^* ฉ.ม. หตฺถิราชวณฺณสุตฺตวณฺณนา

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๑๑ หน้าที่ ๑๖๒. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=11&page=162&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=11&A=4225&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=11&A=4225&modeTY=2&pagebreak=1#p162