อรรถกถาเล่มที่ ๑๑ หน้าที่ ๗๕.

ปญฺจหิ จกฺขูหิ จกฺขุมนฺเตน. สุทนฺตาติ จกฺขุโตปิ ทนฺตา โสตโตปิ ฆานโตปิ ชิวฺหาโตปิ กายโตปิ มนโตปิ ทนฺตา. สุสู นาคาติ ตรุณนาคา. ตตฺรายํ วจนตฺโถ:- ฉนฺทาทีหิ น คจฺฉนฺตีติ นาคา เตน เตน มคฺเคน ปหีเน กิเลเส น อาคจฺฉนฺตีติ นาคา, นานปฺปการํ อาคุํ น กโรนฺตีติ นาคา. อยเมตฺถ สงฺเขโป, วิตฺถาโร ปน มหานิทฺเทเส ^๑- วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ. อปิจ:- "อาคุํ น กโรติ กิญฺจิ โลเก สพฺพสํโยเค วิสชฺช พนฺธนานิ สพฺพตฺถ น สชฺชตี วิมุตฺโต นาโค ตาทิ ปวุจฺจเต ตถตฺตา"ติ ^๒- เอวเมตฺถ อตฺโถ เวทิตพฺโพ. สุสู นาคาติ สุสู นาคา, นาคภาวสมฺปตฺตึ ^๓- ปตฺตาติ อตฺโถ. เต เอวรูเปน ^๔- อนุตฺตเรน โยคาจริเยน ทมิเต ตรุณนาเค ทสฺสนาย อาคตมฺห ภควาติ. โสปิ คนฺตฺวา ยถาฏฺฐาเนเยว อฏฺฐาสิ. อถ จตุตฺโถ วุตฺตนเยเนว อาคนฺตฺวา อภาสิ. ตตฺถ คตาเสติ นิพฺเพมติกสรณคมเนน คตา. โสปิ คนฺตฺวา ยถาฏฺฐาเนเยว อฏฺฐาสีติ. สตฺตมํ. ๘. สกลิกสุตฺตวณฺณนา [๓๘] อฏฺฐเม มทฺทกุจฺฉิสฺมินฺติ เอวํนามเก อุยฺยาเน. ตํ หิ อชาตสตฺตุมฺหิ กุจฺฉิคเต ตสฺส มาตรา "อยํ มยฺหํ กุจฺฉิคโต คพฺโภ รญฺโญ สตฺตุ ภวิสฺสติ, กิมฺเม อิมินา"ติ คพฺภปาตนตฺถํ ตตฺถ ^๕- กุจฺฉิ มทฺทาปิตา. ตสฺมา "มทฺทกุจฺฉี"ติ สงฺขํ คตํ. มิคานํ ปน อภยวาสตฺถาย ทินฺนตฺตา มิคทาโย วุจฺจติ. เตน โข ปน สมเยนาติ เอตฺถ อยํ อนุปุพฺพีกถา:- เทวทตฺโต หิ อชาตสตฺตุํ นิสฺสาย ธนุคฺคเห จ ธนปาลกํ จ ปโยเชตฺวาปิ ตถาคตสฺส ชีวิตนฺตรายํ กาตุํ อสกฺโกนฺโต "สหตฺถาว นํ มาเรสฺสามี"ติ ^๖- คิชฺฌกูฏํ ปพฺพตํ อภิรูหิตฺวา มหนฺตํ กูฏาคารปฺปมาณํ สิลํ อุกฺขิปิตฺวา "สมโณ โคตโม @เชิงอรรถ: ^๑ ขุ. มหา. ๒๙/๓๖๓/๒๔๒ มาคนฺทิยสุตฺตนิทฺเทส (สฺยา) @^๒ ขุ. สุตฺต. ๒๕/๕๒๘/๔๓๗ สภิยสุตฺต ^๓ ฉ.ม., อิ. สุสุนาคภาวสมฺปตฺตึ @^๔ ฉ.ม., อิ. เอวรูเป ^๕ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ. @^๖ ฉ.ม. สหตฺเถเนว มาเรสฺสามิ

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๑๑ หน้าที่ ๗๕. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=11&page=75&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=11&A=1973&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=11&A=1973&modeTY=2&pagebreak=1#p75