อรรถกถาเล่มที่ ๑๒ หน้าที่ ๑๗๖.

๔. อนมตคฺคสํยุตฺต ๑. ปฐมวคฺค ๑. ติณกฏฺฐสุตฺตวณฺณนา [๑๒๔] อนมตคฺคสํยุตฺตสฺส. ปฐเม อนมตคฺโคติ อนุอมตคฺโค, วสฺสสตํ วสฺสสหสฺสํ ญาเณน อนุคนฺตฺวาปิ อมตคฺโค อวิทิตคฺโค, นาสฺส สกฺกา อิโต วา เอตฺโต วา อคฺคํ ชานิตุํ, อปริจฺฉินฺนปุพฺพาปรโกฏิโกติ อตฺโถ. สํสาโรติ ขนฺธาทีนํ อวิจฺฉินฺนปฺปวตฺตา ปฏิปาฏิ. ปุพฺพา โกฏิ น ปญฺญายตีติ ปุริมมริยาทา น ทิสฺสติ. ยทคฺเคน จสฺส ปุริมา โกฏิ น ปญฺญายติ, ปจฺฉิมาปิ ตทคฺเคเนว น ปญฺญายติ, เวมชฺเฌเยว ปน สตฺตา สํสรนฺติ. ^๑- ปริยาทานํ คจฺเฉยฺยาติ อิทํ อุปมาย ขุทฺทกตฺตา วุตฺตํ. พาหิรสมยสฺมึ หิ อตฺโถ ปริตฺโต โหติ, อุปมา มหตี. "หตฺถี วิย อยํ โคโณ, โคโณ วิย สูกโร, สมุทฺโท วิย ตฬากนฺ"ติ หิ วุตฺเต น เตสํ ตาทิสํ ปมาณํ โหติ. พุทฺธสมเย ปน อุปมา ปริตฺตา, อตฺโถ มหา. ปาลิยํ หิ เอโก ชมฺพูทีโป คหิโต, เอวรูปานํ ปน ชมฺพูทีปานํ สเตปิ สหสฺเสปิ สตสหสฺเสปิ ติณาทีนิ เตน อุปกฺกเมน ปริยาทานํ คจฺเฉยฺยุํ, น เตฺวว ปุริสสฺส มาตุ มาตโรติ. ทุกฺขํ ปจฺจนุภูตนฺติ ตุเมฺหหิ ทุกฺขํ อนุภูตํ. ติพฺพนฺติ ตสฺเสว เววจนํ. พฺยสนนฺติ ญาติพฺยสนาทิอเนกวิธํ. กฏสีติ สุสานํ, ปฐวีเยว วา. สา หิ เตหิ ^๒- ปุนปฺปุนํ มรนฺเตหิ สรีรนิกฺเขเปน วฑฺฒิตา. อลเมวาติ ยุตฺตเมว. ปฐมํ. ๒. ปฐวีสุตฺตวณฺณนา [๑๒๕] ทุติเย มหาปฐวินฺติ จกฺกวาฬปริยนฺตํ มหาปฐวึ. นิกฺขิเปยฺยาติ ตํ ปฐวึ ภินฺทิตฺวา วุตฺตปฺปมาณํ คุฬิกํ กตฺวา เอกมนฺเต ^๓- ฐเปยฺย. ทุติยํ. @เชิงอรรถ: ^๑ สี.สงฺกมนฺติ ^๒ ฉ.ม.,อิ. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ^๓ ฉ.ม.,อิ. กริตฺวา เอกมนฺตํ

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๑๒ หน้าที่ ๑๗๖. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=12&page=176&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=12&A=3923&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=12&A=3923&modeTY=2&pagebreak=1#p176