อรรถกถาเล่มที่ ๑๖ หน้าที่ ๑๒๙.

ปริกฺขีณภวสํโยชโนติ ขีณภวพนฺธโน. สมฺมทญฺญา วิมุตฺโตติ สมฺมา เหตุนา การเณน ชานิตฺวา วิมุตฺโต. ตสฺส น เอวํ โหติ อตฺถิ เม เสยฺโยติ วาติอาทีหิปิ เสยฺยสฺส เสยฺโยหมสฺมีติ มานาทโย ตโย มานา ปฏิกฺขิตฺตา. น หิ ขีณาสวสฺส "อตฺถิ มยฺหํ เสยฺโย, อตฺถิ สทิโส, อตฺถิ หีโน"ติ มาโน โหติ. นตฺถิ เม เสยฺโยติอาทีหิปิ เตเยว ปฏิกฺขิตฺตา. น หิ ขีณาสวสฺส "อหเมว เสยฺโย, อหํ สทิโส, อหํ หีโน, อญฺเญ เสยฺยาทโย อตฺถี"ติ เอวํ มาโน โหติ. อจิรปกฺกนฺเตสูติ อรหตฺตํ พฺยากริตฺวา อจิรสฺเสว ^๑- ปกฺกนฺเตสุ. อญฺญํ พฺยากโรนฺตีติ อรหตฺตํ กเถนฺติ. หสมานกา มญฺเญ อญฺญํ พฺยากโรนฺตีติ หสมานา วิย กเถนฺติ. วิฆาตํ อาปชฺชนฺตีติ ทุกฺขํ อาปชฺชนฺติ. น อุสฺเสสุ น โอเมสุ, สมตฺเต โนปนิยฺยเรติ เอตฺถ อุสฺสาติ อุสฺสิตตา เสยฺยปุคฺคลา. โอมาติ หีนา. สมตฺโตติ สทิโส. อิติ อิเมสุ ตีสุปิ เสยฺยหีนสทิเสสุ ขีณาสวา มาเนน น อุปนิยฺยเร น อุปเนนฺติ, น อุปคจฺฉนฺตีติ อตฺโถ. ขีณา สญฺชาตีติ ^๒- ขีณา เตสํ ชาติ. วุสิตํ พฺรหฺมจริยนฺติ วุฏฺฐํ มคฺคพฺรหฺมจริยํ. จรนฺติ สญฺโญชนวิปฺปมุตฺตาติ สพฺพสํโยชเนหิ วิมุตฺตา หุตฺวา จรนฺติ. สุตฺเตปิ คาถายปิ ขีณาสโวว กถิโต. ๘. อินฺทฺริยสํวรสุตฺตวณฺณนา [๕๐] อฏฺฐเม หตูปนิสํ โหตีติ หตูปนิสฺสยํ โหติ. สีลวิปนฺนสฺสาติ วิปนฺนสีลสฺส. ยถาภูตญาณทสฺสนนฺติ ตรุณวิปสฺสนาญาณํ. นิพฺพิทา วิราโคติ เอตฺถ นิพฺพิทา พลววิปสฺสนา, วิราโค อริยมคฺโค. วิมุตฺติญาณทสฺสนนฺติ เอตฺถ วิมุตฺตีติ อรหตฺตผลํ, ญาณทสฺสนนฺติ ปจฺจเวกฺขณญาณํ. อุปนิสฺสยสมฺปนฺนํ โหตีติ สมฺปนฺนอุปนิสฺสยํ โหติ. อิมสฺมึ สุตฺเต สีลานุรกฺขนอินฺทฺริยสํวโร กถิโต. @เชิงอรรถ: ^๑ ฉ.ม. อจิรํเยว ^๒ ฉ.ม. ขีณา ชาตีติ

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๑๖ หน้าที่ ๑๒๙. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=16&page=129&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=16&A=2908&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=16&A=2908&modeTY=2&pagebreak=1#p129