อรรถกถาเล่มที่ ๑๖ หน้าที่ ๓๕๙.

๓-๔. อิฏฺฐธมฺมสุตฺตาทิวณฺณนา [๗๓-๗๔] ตติเย วณฺโณติ สรีรวณฺโณ. ธมฺมาติ นวโลกุตฺตรธมฺมา. จตุตฺเถ อริยายาติ อโปถุชฺชนิกาย, สีลาทีหิ ^๑- มิสฺสกตฺตา เอตํ วุตฺตํ. สาราทายี จ โหติ วราทายีติ สารสฺส จ วรสฺส จ อาทายโก โหติ. โย กายสฺส สาโร, ยญฺจสฺส วรํ, ตํ คณฺหาตีติ อตฺโถ. ๕. มิคสาลาสุตฺตวณฺณนา [๗๕] ปญฺจมสฺส อาทิมฺหิ ตาว ยํ วตฺตพฺพํ, ตํ ฉกฺกนิปาเต วุตฺตเมว. ทุสฺสีโล โหตีติอาทีสุ ปน ทุสฺสีโลติ นิสฺสีโล. เจโตวิมุตฺตินฺติ ผลสมาธึ. ปญฺญาวิมุตฺตินฺติ ผลญาณํ. นปฺปชานาตีติ อุคฺคหปริปุจฺฉาวเสน น ชานาติ. ทุสฺสีลฺยํ อปริเสสํ นิรุชฺฌตีติ เอตฺถ ปญฺจ ทุสฺสีลฺยานิ ตาว โสตาปตฺติมคฺเคน ปหียนฺติ, ทส อรหตฺตมคฺเคน. ผลกฺขเณ ตานิ ปหีนานิ นาม โหนฺติ. ผลกฺขณํ สนฺธาย อิธ "นิรุชฺฌตี"ติ วุตฺตํ. ปุถุชฺชนสฺส ปน สีลํ ปญฺจหิ การเณหิ ภิชฺชติ ปาราชิกา- ปชฺชเนน สิกฺขาปจฺจกฺขาเนน ติตฺถิยปกฺกมเนน ^๒- อรหตฺเตน มรเณนาติ. ตตฺถ ปุริมา ตโย ภาวนาปริหานาย สํวตฺตนฺติ, จตุตฺโถ วฑฺฒิยา, ปญฺจโม เนว หานาย น วฑฺฒิยา. กถํ ปเนตํ อรหตฺเตน สีลํ ภิชฺชตีติ? ปุถุชฺชนสฺส หิ สีลํ อจฺจนฺต- กุสลเมว โหติ, อรหตฺตมคฺโค จ กุสลากุสลกมฺมกฺขยาย สํวตฺตตีติ เอวํ เตน ตํ ภิชฺชติ. สวเนนปิ อกตํ โหตีติ โสตพฺพยุตฺตกํ อสฺสุตํ โหติ. พาหุสจฺเจนปิ อกตํ โหตีติ เอตฺถ พาหุสจฺจนฺติ วิริยํ. วิริเยน กตฺตพฺพยุตฺตกํ อกตํ โหติ, ตสฺส อกตตฺตา สคฺคโตปิ มคฺคโตปิ หายติ. ^๓- ทิฏฺฐิยาปิ อปฺปฏิวิทฺธํ โหตีติ ทิฏฺฐิยา ปฏิวิชฺฌิตพฺพํ อปฺปฏิวิทฺธํ โหติ อปจฺจกฺขกตํ. สามายิกมฺปิ วิมุตฺตึ น ลภตีติ กาลานุกาลํ ธมฺมสฺสวนํ ปีติปาโมชฺชํ น ลภติ. หานาย ปเรตีติ หานาย คจฺฉติ. ^๔- @เชิงอรรถ: ^๑ สี. อโปถุชฺชนิกสีลาทีหิ ^๒ ฉ.ม. ติตฺถิยปกฺขนฺทเนน @^๓ ฉ.ม. ปริหายติ ^๔ ฉ.ม. ปวตฺตติ

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๑๖ หน้าที่ ๓๕๙. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=16&page=359&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=16&A=8077&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=16&A=8077&modeTY=2&pagebreak=1#p359