อรรถกถาเล่มที่ ๑๗ หน้าที่ ๑๑๓.

อเหตุ อปจฺจยา สิตํ ปาตุํ กโรนฺตี"ติ สิตการณํ ปุจฺฉิ. ภควา อาห "เอโส อานนฺท มาลากาโร อิมิสฺสา ปูชาย อานุภาเวน สตสหสฺสกปฺเป เทเวสุ จ มนุสฺเสสุ จ สํสริตฺวา ปริโยสาเน สุมนิสฺสโร นาม ปจฺเจกสมฺพุทฺโธ ภวิสฺสตี"ติ. วจนปริโยสาเน ธมฺมเทสนตฺถํ อิมํ คาถํ อภาสิ:- "ตญฺจ กมฺมํ กตํ สาธุ, ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ ยสฺส ปตีโต ^๑- สุมโน, วิปากํ ปฏิเสวตี"ติ. ^๒- คาถาวสาเน จตุราสีติยา ปาณสหสฺสานํ ธมฺมาภิสมโย อโหสิ. เอวํ อปฺปกาปิ เตสํ ปูชา ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขาย โหตีติ เวทิตพฺพา. สา จ อามิสปูชาว, โก ปน วาโท ปฏิปตฺติปูชาย. ยโต เย กุลปุตฺตา สรณคมนสิกฺขาปทปฏิคฺคหเณน อุโปสถงฺคสมาทาเนน จ จตุปาริสุทฺธิสีลาทีหิ จ อตฺตโน คุเณหิ ภควนฺตํ ปูเชนฺติ, โก เตสํ ปูชาย ผลํ วณฺณยิสฺสติ. เต หิ ตถาคตํ ปรมาย ปูชาย ปูเชนฺตีติ วุตฺตา. ยถาห:- "โย โข อานนฺท ภิกฺขุ วา ภิกฺขุนี วา อุปาสโก วา อุปาสิกา วา ธมฺมานุธมฺมปฏิปนฺโน วิหรติ สามีจิปฏิปนฺโน อนุธมฺมจารี, โส ตถาคตํ สกฺกโรติ ครุกโรติ มาเนติ ปูเชติ ปรมาย ปูชายา"ติ. ^๓- เอเตนานุสาเรน ปจฺเจกพุทฺธอริยสาวกานมฺปิ ปูชาย หิตสุขาวหตา เวทิตพฺพา. อปิจ คหฏฺฐานํ กนิฏฺฐสฺส เชฏฺฐภาตาปิ ภคินีปิ ปูชเนยฺยา, ปุตฺตสฺส มาตาปิตโร, กุลวธูนํ สามิกสสฺสุสสุราติ เอวเมตฺถ ปูชเนยฺยา เวทิตพฺพา. เอเตสมฺปิ หิ ปูชา กุสลธมฺมสงฺขาตตฺตา อายุอาทิวุฑฺฒิเหตุตฺตา จ มงฺคลเมว. วุตฺตญฺเหตํ:- "เต เมตฺเตยฺยา ภวิสฺสนฺติ เปตฺเตยฺยา สามญฺญา พฺรหฺมญฺญา กุเล เชฏฺฐาปจายิโน, อิทํ กุสลํ ธมฺมํ สมาทาย วตฺติสฺสนฺติ, เต กุสลานํ ธมฺมานํ สมาทานเหตุ อายุนาปิ วฑฺฬิสฺสนฺติ, วณฺเณนปิ วฑฺฒิสฺสนฺตี"ติ อาทิ. ^๔- อิทานิ ยสฺมา "ยํ ยตฺถ มงฺคลํ. ววตฺถเปตฺวา ตนฺตสฺส, มงฺคลตฺตํ วิภาวเย"ติ อิติ มาติกา นิกฺขิตฺตา, ตสฺมา อิทํ วุจฺจติ:- เอวเมติสฺสา คาถาย @เชิงอรรถ: ^๑ ก. ปีติโต ^๒ ขุ.ธ. ๒๕/๖๘/๒๙ สุมนมาลาการวตฺถุ @^๓ ที. มหา. ๑๐/๙๙/๑๒๑ มหาปรินิพฺพานสุตฺต ^๔ ที. ปาฏิ. ๑๑/๑๐๕/๖๓ จกฺกวตฺติสุตฺต

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๑๗ หน้าที่ ๑๑๓. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=17&page=113&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=17&A=2968&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=17&A=2968&modeTY=2&pagebreak=1#p113