อรรถกถาเล่มที่ ๓๒ หน้าที่ ๓๑๔.

กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ ฯเปฯ กตํ พุทฺธสฺส สาสนนฺ"ติ. อรหตฺตํ ปน ปตฺวา อตฺตโน กิเลสุปฺปตฺตินิทสฺสเนน "กิเลเส อนุวตฺเตนฺตสฺส วฏฺฏทุกฺขโต นตฺเถว สีสุกฺขิปนํ. อหํ ปน เต นานุวตฺตินฺ"ติ ทสฺเสนฺโต:- [๙๘] "รูปํ ทิสฺวา สติ มุฏฺฐา ปิยํ นิมิตฺตํ มนสิกโรโต สารตฺตจิตฺโต เวเทติ ตญฺจ อชฺโฌส ติฏฺฐติ ตสฺส วฑฺฒนฺติ อาสวา ภวมูโลปคามิโน"ติ ^๑- คาถํ อภาสิ. ตตฺถ รูปนฺติ รชฺชนียํ รูปายตนํ, ตํ ปเนตฺถ อิตฺถิรูปํ อธิปฺเปตํ. ทิสฺวาติ จกฺขุนา ทิสฺวา, จกฺขุทฺวารานุสาเรน นิมิตฺตานุพฺยญฺชนสลฺลกฺขณวเสน ^๒- ตํ คเหตฺวา, ตสฺส ^๓- ตถาคหณเหตูติ อตฺโถ. สติ มุฏฺฐาติ อสุภสภาเว กาเย "อสุภนฺ"เตฺวว ปวตฺตนสติ ^๔- นฏฺฐา. ยถา ปน รูปํ ทิสฺวา สติ นฏฺฐา, ตํ ทสฺเสนฺโต อาห "ปิย นิมิตฺตํ มนสิกโรโต"ติ. ยถาอุปฏฺฐิตํ อารมฺมณํ "สุภํ สุขนฺ"ติอาทินา ปิยนิมิตฺตํ กตฺวา อโยนิโสมนสิกาเรน มนสิกโรโต สติ มุฏฺฐาติ โยชนา. ตโตว ^๕- สารตฺตจิตฺโต เวเทตีติ สุฏฺฐุ รตฺตจิตฺโต หุตฺวา ตํ รูปารมฺมณํ อนุภวติ อภินนฺทติ, ^๖- อภินนฺทนฺโต ปน ตญฺจ อชฺโฌส ติฏฺฐติ อชฺโฌสาย ตํ อารมฺมณํ คิลิตฺวา ปรินิฏฺฐเปตฺวา วตฺตติ เจว, เอวํภูตสฺส จ ตสฺส วฑฺฒนฺติ ^๗- อาสวา ภวมูโลป- คามิโนติ ภวสฺส สํสารสฺส มูลภาวํ การณภาวํ อุปคมนสภาวา กามาสวาทโย จตฺตาโรปิ อาสวา ตสฺส ปุคฺคลสฺส อุปรูปริ วฑฺฒนฺติเยว, น หายนฺติ. มยฺหํ ปน ปฏิสงฺขาเน ^๘- ฐตฺวา วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา สจฺจานิ ปฏิวิชฺฌนฺตสฺส มคฺคปฏิปาฏิยา เต จตฺตาโรปิ อาสวา อนวเสสโต ปหีนา ปริกฺขีณาติ อธิปฺปาโย. อภยตฺเถรคาถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา. @เชิงอรรถ: ^๑ สี. ภวมูลาภวคามิโนติ ^๒ สี.,ม. นิมิตฺตานุพฺยญฺชนุปลกฺขณวเสน ^๓ สี. ตสฺส วา @^๔ สี. ปวตฺตนกา สติ ^๕ ฉ.ม. ตถา ภูโตว ^๖ สี. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ @^๗ ม. เอวํภูตสฺส วฑฺฒนฺติ ^๘ สี.,ม. ปฏิสงฺขาเร

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓๒ หน้าที่ ๓๑๔. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=32&page=314&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=32&A=6990&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=32&A=6990&modeTY=2&pagebreak=1#p314