อรรถกถาเล่มที่ ๓๓ หน้าที่ ๑๙๑.

ปริจาริยตีติ ทีเปติ. เตหีติ ยสฺมึ เทวนิกาเย นิพฺพตฺติ, เตหิ ตุสิตเทวคเณหิ ^๑- เตหิ วา กามคุเณหิ. "สมงฺคิภูตา ปริวาริตา"ติ จ อิตฺถีลิงฺคนิทฺเทโส ปุริมตฺตภาว- สิทฺธํ อิตฺถีภาวํ เทวตาภาวํ วา สนฺธาย กโต, เทวูปปตฺติ ปน ปุริสภาเวเนว ชาตา. เอวํ เถเรน ยาจิโต ภควา ตตฺถ คมเน พหูนํ วิเสสาธิคมํ ทิสฺวา วีสติสหสฺส- ขีณาสวปริวุโต ราชคหโต อตุริตจาริกาวเสน กปิลวตฺถุคามิมคฺคํ ปฏิปชฺชิ. เถโร อิทฺธิยา กปิลวตฺถุํ คนฺตฺวา รญฺโญ ปุรโต อากาเส ฐิโต อทิฏฺฐปุพฺพํ เวสํ ทิสฺวา รญฺญา "โกสิ ตฺวนฺ"ติ ปุจฺฉิโต "สเจ อมจฺจปุตฺตํ ตยา ภควโต สนฺติกํ เปสิตํ มํ น ชานาสิ, เอวํ ปน ชานาหี"ติ ทสฺเสนฺโต:- "พุทฺธสฺส ปุตฺโตมฺหิ อสยฺหสาหิโน องฺคีรสสฺสปฺปฏิมสฺส ตาทิโน ปิตุปิตา มยฺหํ ตุวํสิ สกฺก ธมฺเมน เม โคตม อยฺยโกสี"ติ โอสานคาถมาห. ตตฺถ พุทฺธสฺส ปุตฺโตมฺหีติ สพฺพญฺญุพุทฺธสฺส อุเร ชาตตาย ^๒- โอรสปุตฺโต อมฺหิ. อสยฺหสาหิโนติ อภิสมฺโพธิโต ปุพฺเพ ฐเปตฺวา มหาโพธิสตฺตํ อญฺเญหิ สหิตุํ วหิตุํ อสกฺกุเณยฺยตฺตา อสยฺหสฺส สกลสฺส โพธิสมฺภารสฺส มหาการุณิกาธิการสฺส จ สหนโต วหนโต, ตโต ปรมฺปิ อญฺเญหิ สหตุํ อภิภวิตุํ อสกฺกุเณยฺยตฺตา อสยฺหานํ ปญฺจนฺนํ มารานํ สหนโต อภิภวนโต, อาสยานุสยจริตาธิมุตฺติอาทิ- วิภาคาวโพธเนน ยถารหํ เวเนยฺยานํ ทิฏฺฐธมฺมิกสมฺปรายิกปรมตฺเถหิ อนุสาสนี- สงฺขาตสฺส อญฺเญหิ อสยฺหสฺส พุทฺธกิจฺจสฺส จ สหนโต, ตตฺถ วา สาธุการีภาวโต อสยฺหสาหิโน. องฺคีรสสฺสาติ องฺคีกตสีลาทิสมฺปตฺติกสฺส. "องฺคมงฺเคหิ @เชิงอรรถ: ^๑ สี. ตสฺมึ เทวนิกาเย นิพฺพตฺเตหิ ตุสิตคเณหิ, อิ. ยสฺมึ เทวนิกาเย @นิพฺพตฺตา, เตหิ ตุสิตคุเณหิ ^๒ อิ.,ม. อุโรวายามชนิตาภิชาติตาย

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓๓ หน้าที่ ๑๙๑. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=33&page=191&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=33&A=4381&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=33&A=4381&modeTY=2&pagebreak=1#p191