อรรถกถาเล่มที่ ๓๕ ภาษาบาลี อักษรไทย
ชา.อ.๑ เอกนิปาต(๑)
หน้าที่ ๘๘-๘๙.

ภวิสฺสติ ตฺวํ เอตํ ทฏฺฐุํ ลภิสฺสสิ อชฺเชว ปพฺพชาหีติ ฯ สตฺตาสีติ-
โกฏิธเน กุเล นิพฺพตฺตทารโก น มํ มาตุโล อนตฺเถ นิโยเชสฺสตีติ
จินฺเตตฺวา ตาวเทว อนฺตราปณโต กาสายานิ เจว มตฺติกาปตฺตํ จ
อาหราเปตฺวา เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ อจฺฉาเทตฺวา
โย โลเก อุตฺตมปุคฺคโล ตํ อุทฺทิสฺส มยฺหํ ปพฺพชฺชาติ โพธิสตฺตาภิมุขํ
อญฺชลึ ปคฺคยฺห ปญฺจปติฏฺฐิเตน วนฺทิตฺวา ปตฺตํ ถวิกายํ ปกฺขิปิตฺวา
อํสกูเฏ ลคฺเคตฺวา หิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา สมณธมฺมํ อกาสิ ฯ โส
ปฐมาภิสมฺโพธิปฺปตฺตํ ตถาคตํ อุปสงฺกมิตฺวา นาลกปฏิปทํ
กถาเปตฺวา ปุน หิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา อรหตฺตํ ปตฺวา อุกฺกฏฺฐปฏิปทํ
ปฏิปนฺโน สตฺต มาเส อายุํ ปาเลตฺวา เอกํ สุวณฺณปพฺพตํ
นิสฺสาย ฐิตโกว อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพายิ ฯ
     โพธิสตฺตํปิ ปญฺจมทิวเส สีสํ นฺหาเปตฺวา นามคหณํปสฺส
คณฺหิสฺสามาติ ราชภวนํ จตุชฺชาติคนฺเธติ วิลิมฺปิตฺวา ลาชปญฺจมกานิ
ปุปฺผานิ วิกิริตฺวา อสมฺภินฺนปายาสํ ปจาเปตฺวา ติณฺณํ เวทานํ
ปารคเต อฏฺฐสตพฺราหฺมเณ นิมนฺเตตฺวา ราชภวเน นิสีทาเปตฺวา
สุโภชนํ โภเชตฺวา มหาสกฺการํ กตฺวา กินฺนุ โข ภวิสฺสตีติ
ลกฺขณานิ ปฏิคฺคณฺหาเปสุํ ฯ เตสุ
             ราโม ธโช ลกฺขโณ สุชาติมนฺตี
             โภโช สุยาโม โกณฺฑญฺโญ สุทตฺโต
             เอเต ตทา อฏฺฐ อเหสุ พฺราหฺมณา
             ฉฬงฺควา มนฺต พฺยากรึสูติ
อิเม อฏฺฐ พฺราหฺมณา ลกฺขณปฏิคฺคาหกา อเหสุํ ฯ ปฏิสนฺธิคหณทิวเส
สุปิโนปิ เอเตเหว ปฏิคฺคหิโต ฯ เตสุ สตฺต ชนา เทฺว องฺคุลิโย
อุกฺขิปิตฺวา เทฺวธา พฺยากรึสุ อิเมหิ ลกฺขเณหิ สมนฺนาคโต อคารํ
อชฺฌาวสมาโน ราชา โหติ จกฺกวตฺติ ปพฺพชมาโน พุทฺโธติ สพฺพํ
จกฺกวตฺติรญฺเญ สิริวิภวํ อาจิกฺขึสุ ฯ เตสํ ปน สพฺพทหโร โคตฺเตน
โกณฺฑญฺโญ นาม มาณโว โพธิสตฺตสฺส ลกฺขณานํ นิปฺผตฺตึ
โอโลเกตฺวา เอตสฺส อคารมชฺเฌ ฐานการณํ นตฺถิ เอกนฺเตเนว
วิวฏจฺฉโท พุทฺโธ ภวิสฺสตีติ เอกเมว องฺคุลึ อุกฺขิปิตฺวา เอกํ พฺยากรณํ
อกาสิ ฯ อยํ หิ กตาธิกาโร ปจฺฉิมภวิกสตฺโต ปญฺญาย อิตเร สตฺต
ชเน อภิภวิตฺวา อิเมหิ ลกฺขเณหิ สมนฺนาคตสฺส อคารมชฺเฌ ฐานํ
นาม นตฺถิ อสํสยํ พุทฺโธ ภวิสฺสตีติ เอกเมว คตึ อทฺทส ตสฺมา
เอกํ องฺคุลึ อุกฺขิปิตฺวา เอกํ พฺยากาสิ ฯ อถ เต พฺราหฺมณา
อตฺตโน ฆรานิ คนฺตฺวา ปุตฺเต อามนฺตยึสุ ตาตา อมฺเห มหลฺลกา
สุทฺโธทนมหาราชสฺส ปุตฺตํ สพฺพญฺญุตปฺปตฺตํ มยํ ลเภยฺยาม วา
โน วา ตุมฺเห ตสฺมึ กุมาเร สพฺพญฺญุตํ สมฺปตฺเต ตสฺส สาสเน
ปพฺพเชยฺยาถาติ ฯ เต สตฺตปิ ชนา ยาวตายุกํ ฐตฺวา ยถากมฺมํ
คตา ฯ โกณฺฑญฺญมาณโว อโรโค อโหสิ ฯ โส มหาสตฺเต
วุฑฺฒิมนฺวาย มหาภินิกฺขมนํ อภินิกฺขมิตฺวา อนุกฺกเมน อุรุเวลํ
คนฺตฺวา รมณีโย วต อยํ ภูมิภาโค อลํ วติทํ กุลปุตฺตสฺส
ปธานตฺถิกสฺส ปธานายาติ จิตฺตํ อุปฺปาเทตฺวา ตตฺถ วาสํ อุปคเต


เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓๕ หน้าที่ ๘๘-๘๙.
http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=35&page=88&pages=2&modeTY=2&edition=pali
ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ  :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=35&A=1889&modeTY=2&pagebreak=1
http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=35&A=1889&modeTY=2&pagebreak=1#p88