อรรถกถาเล่มที่ ๔ หน้าที่ ๕๑.

เตสํ ปุจฺฉาวสิโก นิกฺเขโป. ยานิ จ ^๑- ตานิ อุปฺปนฺนการณํ ปฏิจฺจ กถิตานิ. เสยฺยถีทํ? ธมฺมทายาทํ จูฬสีหนาทํ จนฺทูปมํ ปุตฺตมํสูปมํ ทารุกฺขนฺธูปมํ อคฺคิกฺขนฺธูปมํ เผณปิณฺฑูปมํ ปาริจฺฉตฺตกูปมนฺติ เอวมาทีนิ. เตสํ อตฺถุปฺปตฺติโก นิกฺเขโป. เอวมิเมสุ จตูสุ นิกฺเขเปสุ อิมสฺส สุตฺตสฺส อตฺถุปฺปตฺติโก นิกฺเขโป. อตฺถุปฺปตฺติยา ^๒- หิ อิทํ ภควตา นิกฺขิตฺตํ. กตราย อตฺถุปฺปตฺติยา? วณฺณาวณฺเณ. อาจริโย รตนตฺตยสฺส อวณฺณํ อภาสิ, อนฺเตวาสี วณฺณํ. อิติ อิมํ วณฺณาวณฺณํ อตฺถุปฺปตฺตึ กตฺวา เทสนากุสโล ภควา "มมํ วา ภิกฺขเว ปเร อวณฺณํ ภาเสยฺยุนฺ"ติ เทสนํ อารภิ. ตตฺถ มมนฺติ สามิวจนํ, มมาติ อตฺโถ. วาสทฺโท วิกปฺปตฺโถ. ปเรติ ปฏิวิรุทฺธา สตฺตา. ตตฺราติ เย อวณฺณํ วทนฺติ, เตสุ. "น อาฆาโต"ติ อาทีหิ กิญฺจาปิ เตสํ ภิกฺขูนํ อาฆาโตเยว นตฺถิ, อถโข อายตึ กุลปุตฺตานํ อีทิเสสุปิ ฐาเนสุ อกุสลุปฺปตฺตึ ปฏิเสเธนฺโต ธมฺมเนตฺตึ ฐเปติ. ตตฺถ อาหนติ เอตฺถ จิตฺตนฺติ อาฆาโต, โกปสฺเสตํ อธิวจนํ. อปฺปตีตา โหนฺติ เตน อตุฏฺฐา อโสมนสฺสิกาติ อปฺปจฺจโย, โทมนสฺเสตํ อธิวจนํ. เนว อตฺตโน น ปเรสํ หิตํ อภิราธยตีติ อนภิรทฺธิ, โกปสฺเสตํ อธิวจนํ. เอวเมตฺถ ทฺวีหิ ปเทหิ สงฺขารกฺขนฺโธ, เอเกน เวทนากฺขนฺโธติ เทฺว ขนฺธา วุตฺตา. เตสํ วเสน เสสานํปิ สมฺปยุตฺตธมฺมานํ กรณํ ปฏิกฺขิตฺตเมว. เอวํ ปฐเมน นเยน มโนปโทสํ นิวาเรตฺวา ทุติเยน นเยน ตตฺราทีนวํ ^๓- ทสฺเสนฺโต อาห "ตตฺร เจ ตุเมฺห อสฺสถ กุปิตา วา อนตฺตมนา วา, ตุมฺหญฺเญวสฺส เตน อนฺตราโย"ติ. ตตฺถ ตตฺร เจ ตุเมฺห อสฺสถาติ เตสุ อวณฺณภาสเกสุ, ตสฺมึ วา อวณฺเณ ตุเมฺห ภเวยฺยาถ เจ, ยทิ ภเวยฺยาถาติ อตฺโถ. กุปิตา โกเปน, อนตฺตมนา โทมนสฺเสน. ตุมฺหญฺเญวสฺส เตน อนฺตราโยติ ตุมฺหากํเยว เตน โกเปน, ตาย จ อนตฺตมนตาย ปฐมชฺฌานาทีนํ อนฺตราโย ภเวยฺย. @เชิงอรรถ: ^๑ ฉ.ม., อิ. ปน ^๒ สี.ม. อตฺถุปฺปตฺติยํ ^๓ ฉ.ม. ตตฺถาทีนวํ

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๔ หน้าที่ ๕๑. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=4&page=51&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=4&A=1344&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=4&A=1344&modeTY=2&pagebreak=1#p51