อรรถกถาเล่มที่ ๔ หน้าที่ ๗.

อายสฺมา อานนฺโทปิ ยถา ปุพฺเพ อปรินิพฺพุตสฺส, เอวํ ปรินิพฺพุตสฺสาปิ ภควโต สยเมว ปตฺตจีวรมาทาย ปญฺจหิ ภิกฺขุสเตหิ สทฺธึ, เยน สาวตฺถี, เตน จาริกํ ปกฺกามิ. คจฺฉโต คจฺฉโต ปนสฺส ปริวารา ภิกฺขู คณนปถํ วีติวตฺตา. เตนายสฺมตา คตคตฏฺฐาเน มหาปริเทโว อโหสิ. อนุปุพฺเพน ปน สาวตฺถึ อนุปฺปตฺเต เถเร สาวตฺถิวาสิโน มนุสฺสา "เถโร กิร อาคโต"ติ สุตฺวา คนฺธมาลา- ทิหตฺถา ปจฺจุคฺคนฺตฺวา "นนุ ^๑- ภนฺเต อานนฺท ปุพฺเพ ภวคตา สทฺธึ อาคจฺฉถ, อชฺช กุหึ ภควนฺตํ ฐเปตฺวา อาคตตฺถา"ติ อาทีนิ วทมานา ปโรทึสุ. พุทฺธสฺส ภควโต ปรินิพฺพานทิวเส วิย มหาปริเทโว อโหสิ. ตตฺร สุทํ อายสฺมา อานนฺโท อนิจฺจตาทิปฏิสํยุตฺตาย ธมฺมิยา กถาย ตํ มหาชนํ สญฺญาเปตฺวา เชตวนํ ปวิสิตฺวา ทสพเลน วสิตคนฺธกุฏึ ^๒- วนฺทิตฺวา ทฺวารํ วิวริตฺวา มญฺจปีฐํ นีหริตฺวา ปปฺโผเฏตฺวา คนฺธกุฏึ สมฺมชฺชิตฺวา มิลาตมาลากจวรํ ฉฑฺเฑตฺวา มญฺจปีฐํ อติหริตฺวา ปุน ยถาฏฺฐาเน ฐเปตฺวา ภควโต ฐิตกาเล กรณียวตฺตํ สพฺพมกาสิ, กุรุมาโน จ นฺหานโกฏฺฐกสมฺมชฺชนอุทกูปฏฺฐาปนา- ทิกาเลสุ คนฺธกุฏึ วนฺทิตฺวา "นนุ ภควา อยํ ตุมฺหากํ นฺหานกาโล, อยํ ธมฺมเทสนากาโล, อยํ ภิกฺขูนํ โอวาททานกาโล, อยํ สีหเสยฺยากปฺปนกาโล, ^๓- อยํ มุขโธวนกาโล"ติ อาทินา นเยน ปริเทวมาโนว อกาสิ, ^๔- ยถาตํ ภควโต คุณคณามตรสญฺญุตาย ปติฏฺฐิตเปโม เจว อขีณาสโว จ อเนเกสุ จ ชาติสตสหสฺเสสุ อญฺญมญฺญสฺส อุปการสญฺชนิตจิตฺตมทฺทโว. ตเมนํ อญฺญตรา เทวตา "ภนฺเต อานนฺท ตุเมฺห เอวํ ปริเทวมานา กถํ อญฺเญ อสฺสาเสสฺสถา"ติ สํเวเชสิ. โส ตสฺสา วจเนน สํวิคฺคหทโย สนฺถมฺภิตฺวา ตถาคตสฺส ปรินิพฺพานโต ปภูติ ฐานนิสชฺชนพหุลตฺตา อุสฺสนฺนธาตุกํ กายํ สมสฺสาเสตุํ ทุติยทิวเส ขีรวิเรจนํ ปิวิตฺวา วิหาเรเยว นิสีทิ, ยํ สนฺธาย สุเภน มาณเวน ปหิตํ มาณวกํ เอตทโวจ:- "อกาโล โข มาณวก, อตฺถิ เม อชฺช เภสชฺชมตฺตา ปีตา, อปฺเปว นาม เสฺวปิ อุปสงฺกเมยฺยามา"ติ. ^๕- ทุติยทิวเส เจตกตฺเถเรน ปจฺฉาสมเณน คนฺตฺวา สุเภน มาณเวน ปุฏฺโฐ อิมสฺมึ ทีฆนิกาเย สุภสุตฺตํ นาม ทสมํ สุตฺตมภาสิ. @เชิงอรรถ: ^๑ ฉ.ม. สี.อิ. นนุสทฺโท น ทิสฺสติ ^๒ ก. วสิตคนฺธกุฏิยํ ^๓ ฉ.ม. สีหเสยฺย- @กปฺปนกาโล, สี. สีหเสยฺยํ กปฺปนกาโล ^๔ ก. อโหสิ ^๕ สุตฺตนฺต. ๑/๔๔๗ สุภสุตฺต

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๔ หน้าที่ ๗. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=4&page=7&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=4&A=161&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=4&A=161&modeTY=2&pagebreak=1#p7