อรรถกถาเล่มที่ ๔๕ หน้าที่ ๒๘๐.

วตฺถุกาเม ปริชานิตฺวาติ เตภูมเก วตฺถุกาเม ญาตตีรณปริญฺญาหิ สมาปนวเสน ชานิตฺวา. กิเลสกาเม ปหายาติ ฉนฺทาทโย กิเลสกาเม ปหานปริญฺญาย ชหิตฺวา. พฺยนฺตีกริตฺวาติ วิคตนฺตํ วิคตโกฏึ กริตฺวา. กาโมฆํ ติณฺณสฺสาติ อนาคามิมคฺเคน อาวฏฺฏนสงฺขาตํ ^๑- กาโมฆํ ตริตฺวา ฐิตสฺส. ภโวฆนฺติ อรหตฺตมคฺเคน. ทิฏฺโฐฆนฺติ โสตาปตฺติมคฺเคน. อวิชฺโชฆนฺติ อรหตฺตมคฺเคน. สพฺพสงฺขารปถนฺติ ^๒- สพฺพขนฺธธาตุอายตนปฏิปาฏิสงฺขาตํ ปถํ อรหตฺตมคฺเคเนว ตริตฺวา ฐิตสฺส. โสตาปตฺติมคฺเคน อุตฺติณฺณสฺส. สกทาคามิมคฺเคน นิตฺติณฺณสฺส. อนาคามิมคฺเคน กามธาตุํ อติกฺกนฺตสฺส. อรหตฺตมคฺเคน สพฺพภวํ สมติกฺกนฺตสฺส. ผลสมาปตฺติวเสน วีติวตฺตสฺส. ปารํ คตสฺสาติอาทีนิ นิพฺพานวเสน วุตฺตานิ. ยถา อิณายิกา อานณฺยนฺติ สํวฑฺฒิกอิณํ ^๓- อาทาย วิจรนฺตา อานณฺยํ. ปตฺเถนฺตีติ ปตฺถนํ อุปฺปาเทนฺติ. อาพาธิกา อาโรคฺยนฺติ ปิตฺตาทิโรคาตุรา ^๔- เภสชฺชกิริยาย โรควูปสมนํ ^๕- อาโรคฺยํ. ยถา พนฺธนพนฺธาติ นกฺขตฺตทิวเส พนฺธนาคาเร พนฺธปุริสา. ^๖- ยถา ทาสา ภุชิสฺสนฺติ ยสฺมา ภุชิสฺสา ปุริสา ยํ อิจฺฉนฺติ, ตํ กโรนฺติ, น นํ โกจิ พลกฺกาเรน ตโต นิวตฺเตติ, ตสฺมา ทาสา ภุชิสฺสภาวํ ปตฺเถนฺติ. ยถา กนฺตารทฺธานํ ปกฺขนฺนาติ ^๗- ยสฺมา พลวนฺโต ปุริสา หตฺถภารํ คเหตฺวา สชฺชิตาวุธา ^๘- สปริวารา กนฺตารํ ปฏิปชฺชนฺติ, เต โจรา ทูรโตว ทิสฺวา ปลายนฺติ. เต โสตฺถินา กนฺตารํ นิตฺถริตฺวา เขมนฺตํ ปตฺวา หฏฺฐตุฏฺฐา โหนฺติ. ตสฺมา ^๙- กนฺตารปกฺขนฺนา ปุริสา ^๙- เขมนฺตภูมึ ปตฺเถนฺติ. เทสนาปริโยสาเน ติสฺโส โสตาปตฺติผลํ ปตฺวา ปจฺฉา ปพฺพชิตฺวา อรหตฺตํ สจฺฉากาสีติ. ^๑๐- สทฺธมฺมปชฺโชติกาย มหานิทฺเทสฏฺฐกถาย ติสฺสเมตฺเตยฺยสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา นิฏฺฐิตา. สตฺตมํ. @เชิงอรรถ: ^๑ ฉ.ม. อวสานสงฺขาตํ ^๒ ฉ.ม. สพฺพํ สํสารปถนฺติ ^๓ ฉ.ม. สํวฑฺฒิกอิณํ @^๔ ฉ.ม. ปิตฺตาทิโรคาตุโร ^๕ ฉ.ม. ตํ โรควูปสมนตฺถํ ^๖ ฉ.ม. พทฺธปุริสา @^๗ ฉ.ม. ปกฺขนฺทาติ ^๘ ฉ.ม. สชฺชาวุธา ^๙-๙ ฉ.ม. กนฺตารปกฺขนฺทา @^๑๐ ฉ.ม. อิติสทฺโท น ทิสฺสติ

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๔๕ หน้าที่ ๒๘๐. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=45&page=280&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=45&A=6492&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=45&A=6492&modeTY=2&pagebreak=1#p280