Kathaṃ vuṭṭhānanti? anāgāmissa anāgāmiphalasamāpattiyā arahato
arahattaphalasamāpattiyāti evaṃ dvedhā vuṭṭhānaṃ hoti.
Vuṭṭhitassa kinninnaṃ cittaṃ hotīti? nibbānaninnaṃ. Vuttañhetaṃ "saññā-
vedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhitassa kho āvuso visākha bhikkhuno vivekaninnaṃ cittaṃ
hoti vivekapoṇaṃ vivekapabbhāran"ti. 1-
Matassa ca samāpannassa ca ko visesoti? ayampi attho sutte
vuttoyeva. Yathāha "yvāyaṃ āvuso mato kālaṅkato, tassa kāyasaṅkhārā niruddhā
paṭippassaddhā, vacīsaṅkhārā, cittasaṅkhārā niruddhā paṭippassaddhā, āyu
parikkhīṇo, usmā vūpasantā indriyāni paribhinnāni. Yvāyaṃ bhikkhu
saññāvedayitanirodhasamāpanno, tassapi kāyasaṅkhārā niruddhā paṭippassaddhā,
vacīsaṅkhārā, cittasaṅkhārā niruddhā paṭippassaddhā, āyu aparikkhīṇo, usmā
avūpasantā indriyāni aparibhinnānī"ti. 2-
Kiṃ nirodhasamāpatti saṅkhatā asaṅkhatātiādipucchāyaṃ pana "saṅkhatā"tipi
"asaṅkhatā"tipi "lokuttarā"tipi na vattabbā. Kasmā? sabhāvato natthitāya. Yasmā
pana samāpajjantassa vasena samāpanno nāma hoti, tasmā nipphannāti vattuṃ
vaṭṭati, na anipphannāti.
Iti santā samāpatti ayaṃ ariyanisevitā.
Diṭṭheva dhamme nibbāna- miti saṅkhamupāgatāti.
Nirodhasamāpattiñāṇaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā.
-------------
@Footnote: 1 Ma.mū. 123/464/414 2 vippasannāni, Ma.mū. 12/457/406
The Pali Atthakatha in Roman Character Volume 47 Page 336.
http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=47&page=336&pages=1&edition=roman
ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_rm.php?B=47&A=7504&pagebreak=1
http://84000.org/tipitaka/atthapali/rm_line.php?B=47&A=7504&pagebreak=1#p336
