อรรถกถาเล่มที่ ๔๗ ภาษาบาลี อักษรไทย
ปฏิสํ.อ.๑ (สทฺธมฺม.๑)
หน้าที่ ๒๙๓.

เปตฺติเก วิสเย"ติอาทีสุ ๑- วิย โคจรสทฺเทน วิสโย. ยํ หิ ยทายตฺตํ,
ตสฺเสโส วิสโยติ วุจฺจติ. ปุถุชฺชนสฺส เทฺวติ สมถวเสน วิปสฺสนาวเสน จ. ตโย
เสกฺขสฺสาติ สมถวิปสฺสนาสมาปตฺติวเสน. ตโย จ วีตราคสฺสาติ อปฺปณิหิต-
สุญฺญตานิมิตฺตผลสมาปตฺติวเสน. "ติสฺโส"ติ วตฺตพฺเพ "ตโย"ติ จ ลิงฺควิปลฺลาโส
กโต. ตโย สงฺขารุเปกฺขา ธมฺมาติ วา โยเชตพฺพํ. เยหิ จิตฺตํ วิวฏฺฏตีติ เยหิ
สงฺขารุเปกฺขาธมฺเมหิ วิตกฺกวิจาราทิโต, อุปฺปาทาทิโต วา จิตฺตํ อปคจฺฉติ.
วีตราคสฺสาปิ หิ สงฺขารุเปกฺขาสภาวโต จ สงฺขารโต จิตฺตํ วิวฏฺฏิตฺวา นิพฺพานํ
ปกฺขนฺทตีติ วุตฺตํ โหติ. อฏฺฐ สมาธิสฺส ปจฺจยาติ สมถวเสน วุตฺตา อฏฺฐ
อปฺปนาสมฺปาปกตฺตา อปฺปนาสมาธิสฺส ปจฺจยา. ทส ญาณสฺส โคจราติ
วิปสฺสนาวเสน วุตฺตา ทส มคฺคญาณสฺส ผลญาณสฺส จ ภูมิโย. ติณฺณํ
วิโมกฺขานปจฺจยาติ สุญฺญตานิมิตฺตอปณิหิตวิโมกฺขานํ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย.
นานาทิฏฺฐีสุ น กมฺปตีติ ภงฺคํ อวิสฺสชฺชิตฺวาว สงฺขาเร อนิจฺจาทิวเสน
วิปสฺสนฺโต ๒- สสฺสตทิฏฺฐิอาทีสุ นานปฺปการาสุ ทิฏฺฐีสุ น เวธตีติ.
                 สงฺขารุเปกฺขาญาณนิทฺเทสวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
                          ------------
                     ๑๐. โคตฺรภุญาณนิทฺเทสวณฺณนา
     [๕๙] โคตฺรภุญาณนิทฺเทเส อภิภุยฺยตีติ อภิภวติ อติกฺกมติ. พหิทฺธา
สงฺขารนิมิตฺตนฺติ สกสนฺตานปฺปวตฺตอกุสลกฺขนฺธโต พหิทฺธาภูตํ สงฺขารนิมิตฺตํ.
โลกิกสงฺขารา หิ กิเลสานํ นิมิตฺตตฺตา, นิมิตฺตากาเรน อุปฏฺฐานโต วา นิมิตฺตนฺติ
วุจฺจนฺติ. อภิภุยฺยตีติ โคตฺรภูติ จ ปุถุชฺชนโคตฺตาภิภวนโต โคตฺรภุภาโว วุตฺโต.
@เชิงอรรถ: ๑ สํ.มหา. ๑๙/๓๗๒/๑๒๙ ๒ ม. วิปสฺสนโต


เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๔๗ หน้าที่ ๒๙๓.
http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=47&page=293&pages=1&modeTY=2&edition=pali
ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ  :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=47&A=6544&modeTY=2&pagebreak=1
http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=47&A=6544&modeTY=2&pagebreak=1#p293