อรรถกถาเล่มที่ ๕๓ หน้าที่ ๓๑๒.

ปริยุฏฺฐานํ. หิตคฺคหณาภาเวน หิตาภิมุขํ คนฺตุํ น สกฺโกติ, อญฺญทตฺถุ ลงฺคติเยวาติ ลงฺคี. ขญฺชตีติ อตฺโถ. ทุรุคฺฆาฏนฏฺเฐน วา ลงฺคี. ยถา หิ มหาปลิฆสงฺขาตา ลงฺคี ทุรุคฺฆาฏา โหติ, เอวมยมฺปิ ลงฺคี วิยาติ ลงฺคี. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว. สงฺคหวารสุญฺญตวาราปิ เหฏฺฐา วุตฺตนเยเนว อตฺถโต เวทิตพฺพาติ. ปฐมจิตฺตํ นิฏฺฐิตํ. ---------- ทุติยจิตฺตวณฺณนา [๓๙๙] ทุติยจิตฺเต สสงฺขาเรนาติ ปทํ วิเสสํ, ตมฺปิ เหฏฺฐา วุตฺตเมว. ^๑- อิทํ ปน จิตฺตํ กิญฺจาปิ ฉสุ อารมฺมเณสุ โสมนสฺสิตสฺส โลภํ อุปฺปาเทตฺวา "สตฺโต สตฺโต"ติอาทินา นเยน ปรามสนฺตสฺส อุปฺปชฺชติ, ตถาปิ สสงฺขาริกตฺตา สปฺปโยเคน สอุปาเยน อุปฺปชฺชนโต "ยทา กุลปุตฺโต มิจฺฉาทิฏฺฐิกกุลสฺส กุมาริกํ ปตฺเถติ, เต จ `อญฺญทิฏฺฐิกา ตุเมฺห'ติ กุมาริกํ น เทนฺติ, อถญฺเญ ญาตกา `ยํ ตุเมฺห กโรถ, ตเมวายํ กริสฺสตี'ติ ทาเปนฺติ, โส เตหิ สทฺธึ ติตฺถิเยว อุปสงฺกมติ, อาทิโตว เวมติโก โหติ, คจฺฉนฺเต คจฺฉนฺเต กาเล `เอเตสํ กิริยา มนาปา'ติ ลทฺธึ โรเจติ, ทิฏฺฐึ คณฺหาติ ":- เอวรูเป กาเล อิทํ ลพฺภตีติ เวทิตพฺพํ. เยวาปนเกสุ ปเนตฺถ ถีนมิทฺธํ อธิกํ. ตตฺถ ถีนตา ^๒- ถีนํ. มิทฺธนตา มิทฺธํ, อนุสฺสาหนตา ^๓- อสตฺติวิฆาโต ^๔- จาติ อตฺโถ, ถีนญฺจ มิทฺธญฺจ ถีนมิทฺธํ. ตตฺถ ถีนํ อนุสฺสาหนลกฺขณํ, วิริยวิโนทนรสํ, ^๕- สํสีทนปจฺจุปฏฺฐานํ. มิทฺธํ อกมฺมญฺญตาลกฺขณํ, โอทหนรสํ, ^๖- ลีนตาปจฺจุปฏฺฐานํ, ^๗- ปจลายิกนิทฺทาปจฺจุปฏฺาฐนํ วา. อุภยมฺปิ อรติตนฺทิวิชมฺหิกาทีสุ อโยนิโสมนสิการปทฏฺฐานนฺติ. ทุติยจิตฺตํ นิฏฺฐิตํ. ----------- @เชิงอรรถ: ^๑ ฉ.ม. วุตฺตตฺถเมว ^๒ ฉ.ม. ถินนตา @^๓ ฉ.ม. อนุสฺสาหสํหนนตา, วิสุทฺธิ. ๓/๔๕ ขนฺธนิทฺเทส ^๔ สี. สตฺติวิฆาโต @^๕ ม. วีริยปโนทนรสํ ^๖ ฉ.ม. โอนหนรสํ ^๗ ฉ.ม. ลีนภาวปจฺจุปฏฺฐานํ

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๕๓ หน้าที่ ๓๑๒. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=53&page=312&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=53&A=7790&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=53&A=7790&modeTY=2&pagebreak=1#p312