อรรถกถาเล่มที่ ๕๕ หน้าที่ ๒๐๘.

อนฺธกานํ, เต สนฺธาย ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, ปฏิญฺญา อิตรสฺส. ปุน สพฺเพ สญฺโญชนาติ ปุฏฺโฐ เหฏฺฐา วุตฺตมคฺคตฺตเยน ปหีนํ ^๑- สนฺธาย ปฏิกฺขิปติ. ทุติยํ ปุฏฺโฐ เตน มคฺเคน อปฺปหีนสฺส อภาวา ปฏิชานาติ. สกฺกายทิฏฺฐิอาทีสุปิ ปฐมมคฺเคน ปหีนภาวํ สนฺธาย ปฏิกฺขิปติ, จตุตฺถมคฺเคน อนวเสสปฺปหานํ สนฺธาย ปฏิชานาติ. เอเสว นโย สพฺพตฺถาติ. สพฺพสญฺโญชนปฺปหานกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา. จตุตฺโถ วคฺโค สมตฺโต. ----------- ๕. ปญฺจมวคฺค ๑. วิมุตฺติกถาวณฺณนา [๔๑๘] อิทานิ วิมุตฺติกถา นาม โหติ. ตตฺถ วิปสฺสนา, มคฺโค, ผลํ, ปจฺจเวกฺขณญาณนฺติ ^๒- จตุนฺนํ ญาณานํ วิมุตฺติญาณนฺติ นามํ. เตสุ วิปสฺสนาญาณํ นิจฺจนิมิตฺตารมฺมณาทีหิ วา ^๓- วิมุตฺตตฺตา ตทงฺควิมุตฺติภาเวน วา วิมุตฺตตฺตา วิมุตฺติญาณํ. มคฺโค สมุจฺเฉทวิมุตฺติ, ผลํ ปฏิปฺปสฺสทฺธิวิมุตฺติ, ปจฺจเวกฺขณ- ญาณมฺปน วิมุตฺตึ ชานาตีติ วิมุตฺติญาณํ. เอวํ จตุพฺพิเธ วิมุตฺติญาเณ นิปฺปริยาเยน ผลญาณเมว วิมุตฺตํ, ^๔- เสสานิ "วิมุตฺตานี"ติ วา "อวิมุตฺตานี"ติ วา น วตฺตพฺพานิ. ตสฺมา "อิทนฺนาม วิมุตฺติญาณํ วิมุตฺตนฺ"ติ อวตฺวา อวิเสเสเนว "วิมุตฺติญาณํ วิมุตฺตนฺ"ติ เยสํ ลทฺธิ เสยฺยถาปิ อนฺธกานํ, เต สนฺธาย ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, ปฏิญฺญา อิตรสฺส. ^๕- ปุน ยงฺกิญฺจีติ ปุฏฺโฐ ปจฺจเวกฺขณาทีนิ สนฺธาย ปฏิกฺขิปติ. ปฏิปนฺนสฺสาติ ปุฏฺโฐ มคฺคญาณสฺส อนาสวตํ สนฺธาย @เชิงอรรถ: ^๑ ฉ.ม. ปหีเน ^๒ ฉ.ม. ปจฺจเวกฺขณนฺติ ^๓ ฉ.ม. นิจฺจนิมิตฺตาทีหิ @^๔ ฉ.ม. วิมุตฺติ ^๕ ฉ.ม. ปรวาทิสฺส

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๕๕ หน้าที่ ๒๐๘. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=55&page=208&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=55&A=4667&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=55&A=4667&modeTY=2&pagebreak=1#p208