อรรถกถาเล่มที่ ๕๕ หน้าที่ ๒๑๗.

อตฺถิ เกจีติอาทิ นิยามสฺส สงฺขตภาวทีปนตฺถํ วุตฺตํ. มคฺโค อสงฺขโตติ ปเญฺห ตสฺส อุปฺปาทนิโรธภาวโต ปฏิกฺขิปติ. ^๑- นียาโม สงฺขโตติ ปเญฺห นิรุทฺเธปิ มคฺเค นิยามสฺส อตฺถิตํ สนฺธาย ปฏิกฺขิปติ. โสตาปตฺตินิยาโมติอาทิปเญฺหสุปิ อนุโลมโต จ ปฏิโลมโต จ อิมินาว นเยน อตฺโถ เวทิตพฺโพ. ปญฺจ อสงฺขตานีติ ปุฏฺโฐ ปญฺจนฺนํ อสงฺขตานํ อาคตฏฺฐานํ อปสฺสนฺโต ปฏิกฺขิปติ. ทุติยํ ปุฏฺโฐ จตุนฺนํ สมฺมตฺตนิยามานํ นิยามวจนโต นิพฺพานสฺส จ อสงฺขตภาวโต ปฏิชานาติ. มิจฺฉตฺตนิยามปโญฺห นิยามวจนมตฺเตน อสงฺขตตาย อยุตฺตภาวทีปนตฺถํ วุตฺโตติ. นิยามกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา. ---------- ๒. ปฏิจฺจสมุปฺปาทกถาวณฺณนา [๔๔๘] อิทานิ ปฏิจฺจสมุปฺปาทกถา นาม โหติ. ตตฺถ เยสํ นิทานวคฺเค "อุปฺปาทา วา ตถาคตานํ อนุปฺปาทา วา ตถาคตานํ ฐิตาว สา ธาตุ ธมฺมฏฺฐิตตา"ติ วจนโต ^๒- "ปฏิจฺจสมุปฺปาโท อสงฺขโต"ติ ลทฺธิ เสยฺยถาปิ ปุพฺพเสลิยานญฺจ มหิสาสกานญฺจ, เต สนฺธาย ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, ปฏิญฺญา อิตรสฺส. [๔๔๙] อวิชฺชา อสงฺขตาติอาทโย ปญฺหา อวิชฺชาทีนํเยว ปฏิจฺจสมุปฺปาท- ภาวทสฺสนตฺถํ วุตฺตา. เยน ปนตฺเถน ตตฺถ เอเกกํ องฺคํ "ปฏิจฺจสมุปฺปาโท"ติ วุจฺจติ, โส ปฏิจฺจสมุปฺปาทวิภงฺเค วุตฺโตเยว. [๔๕๑] อวิชฺชาปจฺจยา สงฺขาราติ ยา ตตฺถ ธมฺมฏฺฐิตตาติอาทิ เยน สุตฺเตน ลทฺธิ ปติฏฺฐาปิตา, ตสฺเสว อตฺถทสฺสเนน ลทฺธิภินฺทนตฺถํ วุตฺตํ. อยเญฺหตฺถ อตฺโถ:- ยา อยํ เหฏฺฐา "ฐิตาว สา ธาตุ ธมฺมฏฺฐิตตา ธมฺมนิยามตา"ติ @เชิงอรรถ: ^๑ ฉ.ม. ปฏิกฺขิปตีติ ^๒ ฉ.ม......อาทิวจนโต, สํ.นิ. ๑๖/๒๐/๒๕

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๕๕ หน้าที่ ๒๑๗. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=55&page=217&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=55&A=4875&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=55&A=4875&modeTY=2&pagebreak=1#p217