อรรถกถาเล่มที่ ๕๕ หน้าที่ ๓๕๕.

ปณฺณตฺติวาราทโย ตโย มหาวารา อวเสสา อนฺตรวารา จ สทฺธึ กาลปฺปเภทาทีหิ อายตนยมเก อาคตสทิสาเยว. อิธาปิ จ ยมกปุจฺฉาสุขตฺถํ ปฏิปาฏิยา อชฺฌตฺติก- พาหิรา รูปธาตุโยว วตฺวา วิญฺญาณธาตุโย วุตฺตา. ธาตูนํ ปน พหุตาย ^๑- อิธ อายตนยมกโต พหุตรานิ ยมกานิ ยมกทิคุณา ปุจฺฉา ปุจฺฉาทิคุณา จ อตฺถา โหนฺติ. ตตฺถ จกฺขุธาตุมูลกาทีสุ ยมเกสุ ลพฺภมานานํ ยมกานํ อตฺถวินิจฺฉโย อายตนยมเก วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ. ตํสทิสาเยว เหตฺถ อตฺถคติ, เตเนว จ การเณน ปาลิปิ สงฺขิตฺตา, ปริญฺญาวาโร ปากติโกเยวาติ. ธาตุยมกวณฺณนา สมตฺตา. ^๒- --------- ๕. สจฺจยมก ๑. ปณฺณตฺติวารวณฺณนา [๑-๙] อิทานิ เตเยว มูลยมเก เทสิเต กุสลาทิธมฺเม สจฺจวเสน สงฺคณฺหิตฺวา ธาตุยมกานนฺตรํ เทสิตสฺส สจฺจยมกสฺส วณฺณนา โหติ. ตตฺถาปิ เหฏฺฐา วุตฺตนเยเนว ปณฺณตฺติวาราทโย ตโย มหาวารา อนฺตรวาราทโย จ อวเสสปฺปเภทา เวทิตพฺพา. ปณฺณตฺติวาเร ปเนตฺถ จตุนฺนํ วเสน ปทโสธนวาโร ปทโสธนมูลจกฺกวาโร สุทฺธสจฺจวาโร สุทฺธสจฺจมูลจกฺกวาโรติ อิเมสุ จตูสุ วาเรสุ ยมกคณนา เวทิตพฺพา. [๑๐-๒๖] ปณฺณตฺติวารนิทฺเทเส ปน อวเสสํ ทุกฺขสจฺจนฺติ ทุกฺขเวทนาย เจว ตณฺหาย จ วินิมุตฺตา เตภูมิกธมฺมา เวทิตพฺพา. อวเสโส สมุทโยติ สจฺจวิภงฺเค นิทฺทิฏฺฐกามาวจรกุสลาทิเภโท ทุกฺขสจฺจสฺส ปจฺจโย. อวเสโส นิโรโธติ ตทงฺค- วิกฺขมฺภนสมุจฺเฉทปฏิปสฺสทฺธินิโรโธ เจว ขณภงฺคนิโรโธ จ. อวเสโส มคฺโคติ @เชิงอรรถ: ^๑ ฉ.ม. พหุตฺตา ^๒ ฉ.ม. นิฏฺฐิตา

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๕๕ หน้าที่ ๓๕๕. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=55&page=355&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=55&A=7990&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=55&A=7990&modeTY=2&pagebreak=1#p355