อญฺญทตฺถุํ สีลาทิคุณสมนฺนาคเตน ภวิตพฺพํ. อีทิโส หิ สพฺรหฺมจารีนํ ปิโย
โหติ มนาโป ครุภาวนีโย. วุตฺตํปิ เหตํ:-
"สีลทสฺสนสมฺปนฺนํ ธมฺมฏฺฐํ สจฺจวาทินํ
อตฺตโน กมฺมกุพฺพานํ ตํ ชโน กุรุเต ปิยนฺ"ติ. ๑-
ตสฺมา "อากงฺเขยฺย เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สพฺรหฺมจารีนํ ปิโย จสฺสํ ฯเปฯ
ภาวนีโย จาติ สีเลเสฺววสฺส ปริปูริการี ฯเปฯ สุญฺญาคารานนฺ"ติ วตฺวา อิทานิ
ยสฺมา ปจฺจยลาภาทีนํ ๒- ปตฺถยนฺเตนาปิ อิทเมว กรณียํ, น อญฺญํ กิญฺจิ,
ตสฺมา "อากงฺเขยฺย เจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ลาภี อสฺสนฺ"ติ อาทิมาห. น เจตฺถ
ภควา ลาภนิมิตฺตํ สีลาทิปริปูรณํ กเถตีติ เวทิตพฺโพ. ภควา หิ ฆาเสสนํ
ฉินฺนกโถ น วาจํ สมฺปยุตฺตมฺภเณติ, เอวํ สาวเก โอวทติ, โส กถํ ลาภนิมิตฺตํ
สีลาทิปริปูรณํ กเถสฺสติ, ปุคฺคลชฺฌาสยวเสน ปเนตํ วุตฺตํ. เยสญฺหิ เอวํ
อชฺฌาสโย ภเวยฺย "สเจ มยํ จตูหิ ปจฺจเยหิ น กิลเมยฺยาม, สีลาทึ ปริปูเรตุํ
สกฺกุเณยฺยามา"ติ, เตสํ อชฺฌาสยวเสน ภควา เอวมาห. อปิจ สรสานิสํโส
เอส สีลสฺส, ยทิทํ จตฺตาโร ปจฺจยา นาม. ตถาหิ ปณฺฑิตมนุสฺสา โกฏฺฐาทีสุ
ฐปิตํ นีหริตฺวา ปุตฺตาทีนํปิ อทตฺวา อตฺตนาปิ อปริภุญฺชิตฺวา สีลวนฺตานํ
เทนฺตีติ สีลสฺส สรสานิสํสทสฺสนตฺถํ เหตํ ๓- วุตฺตํ.
ตติยวาเร เยสาหนฺติ เยสํ อหํ. เตสนฺเต การาติ เตสํ เทวานํ วา
มนุสฺสานํ วา เต มยิ กตา ปจฺจยทานการา. เทวาปิ หิ สีลาทิคุณยุตฺตานํ
ปจฺจเย เทนฺติ, น เกวลํ มนุสฺสาเยว, สกฺโก วิย อายสฺมโต มหากสฺสปสฺส.
มหปฺผลา มหานิสํสาติ อุภยเมตํ อตฺถโต เอกํ, พฺยญฺชนเมว นานํ. มหนฺตํ
วา โลกิยสุขํ ผลนฺตีติ มหปฺผลา. มหโต โลกุตฺตรสุขสฺส ปจฺจยา โหนฺตีติ
มหานิสํสา. สีลาทิคุณยุตฺตสฺส หิ กฏจฺฉุภิกฺขาปิ ปญฺจรตนมตฺตาย ภูมิยา
ปณฺณสาลาปิ กตฺวา ทินฺนา อเนกานิ กปฺปสหสฺสานิ ทุคฺคติวินิปาตโต รกฺขติ,
ปริโยสาเน จ อมตาย ธาตุยา ปรินิพฺพานปจฺจโย โหติ. "ขีโรทนํ อหมทาสินฺ"ติ
อาทีนิ ๔- เจตฺถ วตฺถูนิ, สกลเมว วา เปตวตฺถุ วิมานวตฺถุ จ สาธกํ. ตสฺมา
@เชิงอรรถ: ๑ ขุ. ธมฺม. ๒๕/๒๑๗/๕๕ ปญฺจสตทารกวตฺถุ ๒ ฉ.ม. ปจฺจยลาภาทึ, สี.
@ปจฺจยลาภาทิตํ, อิ...ทิกํ ๓ ฉ.ม. เปตํ ๔ ขุ. วิมาน. ๒๖/๔๑๓/๕๕
@ขีโรทนทายิกาวิมาน
ปจฺจยทายเกหิ อตฺตนิ กตานํ การานํ มหปฺผลตํ อิจฺฉนฺเตนาปิ
สีลาทิคุณยุตฺเตเนว ภวิตพฺพนฺติ ทสฺเสติ.
จตุตฺถวาเร ญาตีติ สสฺสุสสุรปกฺขิกา. สาโลหิตาติ เอกโลหิตพนฺธา ๑-
ปิตุปิตามหาทโย. เปตาติ เปจฺจภาวํ คตา. กาลกตาติ มตา. เตสนฺตนฺติ เตสนฺตํ
มยิ ปสนฺนจิตฺตตํ วา ปสนฺเนน จิตฺเตน อนุสฺสรณํ วา. ยสฺส หิ ภิกฺขุโน
กาลกโต ปิตา วา มาตา วา "อมฺหากํ ญาตโก เถโร สีลวา กลฺยาณธมฺโม"ติ
ปสนฺนจิตฺโต หุตฺวา ตํ ภิกฺขุํ อนุสฺสรติ, ตสฺส โส จิตฺตปฺปสาโทปิ ตํ
อนุสฺสรณมตฺตํปิ มหปฺผลํ มหานิสํสเมว โหติ, อเนกานิ กปฺปสหสฺสานิ ทุคฺคติโต
ตเรตุํ ๒- อนฺเต จ อมตํ ปาเปตุํ สมตฺถเมว โหติ. วุตฺตํ เหตํ ภควตา "เย เต
ภิกฺขเว ภิกฺขู สีลสมฺปนฺนา สมาธิสมฺปนฺนา ปญฺญา วิมุตฺติ วิมุตฺติญาณทสฺสน-
สมฺปนฺนา, ทสฺสนมฺปาหํ ภิกฺขเว เตสํ ภิกฺขูนํ พหุการํ วทามิ, สวนํ อนุสฺสตึ
อนุปพฺพชฺชํ อุปสงฺกมนํ ปยิรูปาสนมฺปาหํ ภิกฺขเว เตสํ ภิกฺขูนํ พหุการํ
วทามี"ติ. ๓- ตสฺมา ญาติสาโลหิตานํ อตฺตนิ จิตฺตปฺปสาทสฺส อนุสฺสติยาว
มหปฺผลตํ อิจฺฉนฺเตนาปิ สีลาทิคุณยุตฺเตเนว ภวิตพฺพนฺติ ทสฺเสติ.
[๖๖] ปญฺจมวาเร อรติรติสโห อสฺสนฺติ อรติยา รติยา จ สโห
อภิภวิตา อชฺโฌตฺถริตา ภเวยฺยํ. เอตฺถ จ อรตีติ อธิกุสเลสุ ธมฺเมสุ
ปนฺตเสนาสเนสุ อุกฺกณฺฐา. รตีติ ปญฺจกามคุณรติ. น จ มํ อรติ สเหยฺยาติ มํ จ
อรติ นาภิภเวยฺย น มทฺเทยฺย น อชฺโฌตฺถเรยฺย. อุปฺปนฺนนฺติ ชาตํ นิพฺพตฺตํ.
สีลาทิคุณยุตฺโต หิ อรตึ จ รตึ จ สหติ อชฺโฌตฺถรติ มทฺทิตฺวา ติฏฺฐติ. ตสฺมา
อีทิสมตฺตานํ อิจฺฉนฺเตนาปิ สีลาทิคุณยุตฺเตน ภวิตพฺพนฺติ ทสฺเสติ.
ฉฏฺฐวาเร ภยนฺติ จิตฺตุตฺราโสปิ อารมฺมณํปิ เภรวํ อารมฺมณเมว. เสสํ
ปญฺจมวาเร วุตฺตนยเมว. สีลาทิคุณยุตฺโต หิ ภยเภรวํ สหติ อชฺโฌตฺถรติ
มทฺทิตฺวา ติฏฺฐติ อริยโกฏิยวาสี ๔- มหาทตฺตตฺเถโร วิย.
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม.....พทฺธา เอวมุปริปิ ๒ ฉ.ม., อิ. วาเรตุํ
@๓ ขุ. อิติ. ๒๕/๑๐๔/๓๒๓ สีลสมฺปนฺนสุตฺต ๔ ม. ปาฏิยโกฏิยวาสี
เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๗ หน้าที่ ๑๗๑-๑๗๒.
http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=7&page=171&pages=2&modeTY=2&edition=pali
ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :-
http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=7&A=4366&modeTY=2&pagebreak=1
http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=7&A=4366&modeTY=2&pagebreak=1#p171
