อรรถกถาเล่มที่ ๘ หน้าที่ ๗๓.

ยทา ปน เอกโก ปิณฺฑาย จริตุกาโม ^๑- โหติ, ตทา ปาโตว สรีรปฏิชคฺคนํ กตฺวา คนฺธกุฏึ ปวิสิตฺวา ทฺวารํ ปิธาย ผลสมาปตฺตึ อปฺเปตฺวา นิสีทติ. เถโร "อชฺช ภควา โพธเนยฺยพนฺธวํ ทิสฺวา นิสินฺโน"ติ ตาย สญฺญาย ญตฺวา "อชฺช อาวุโส ภควา เอกโก ปวิสิตุกาโม, ตุเมฺห ภิกฺขาจารสชฺชา โหถา"ติ ภิกฺขูนํ สญฺญํ เทติ. ยทา ปน ภิกฺขุสํฆปริวาโร ปวิสิตุกาโม โหติ, ตทา คนฺธกุฏิทฺวารํ อุปฑฺฒปิทหิตํ กตฺวา ผลสมาปตฺตึ อปฺเปตฺวา นิสีทติ, เถโร ตาย สญฺญาย ญตฺวา ปตฺตจีวรคหณตฺถาย ภิกฺขูนํ สญฺญํ เทติ. ยทา ชนปทจาริกํ จริตุกาโม ^๒- โหติ, ตทา เอกํ เทฺว อาโลเป อติเรกํ ภุญฺชติ, สพฺพกาลํ จงฺกมนญฺจารุยฺห อปราปรํ จงฺกมติ, เถโร ตาย สญฺญาย ญตฺวา "ภควา อาวุโส ชนปทจาริกํ จริตุกาโม โหติ, ตุมฺหากํ กตฺตพฺพํ กโรถา"ติ ภิกฺขูนํ สญฺญํ เทติ. ภควา ปฐมโพธิยํ วีสติวสฺสานิ อนิพทฺธวาโส อโหสิ, ปจฺฉา ปญฺจวีสติวสฺสานิ อพฺโพกิณฺณํ สาวตฺถึเยว อุปนิสฺสาย วสนฺโต เอกทิวเส ^๓- เทฺว ฐานานิ ปริภุญฺชติ. เชตวเน รตฺตึ วสิตฺวา ปุนทิวเส ภิกฺขุสํฆปริวุโต ทกฺขิณทฺวาเรน สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปวิสิตฺวา ปาจีนทฺวาเรน นิกฺขมิตฺวา ปุพฺพาราเม ทิวาวิหารํ กโรติ. ปุพฺพาราเม รตฺตึ วสิตฺวา ปุนทิวเส ปาจีนทฺวาเรน สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปวิสิตฺวา ทกฺขิณทฺวาเรน นิกฺขมิตฺวา เชตวเน ทิวาวิหารํ กโรติ. กสฺมา? ทฺวินฺนํ กุลานํ อนุกมฺปาย. มนุสฺสตฺตภาเว ฐิเตน หิ อนาถปิณฺฑิเกน วิย อญฺเญน เกนจิ, มาตุคามตฺตภาเว ฐิตาย จ วิสาขาย วิย อญฺญาย อิตฺถิยา ตถาคตํ อุทฺทิสฺส ธนปริจฺจาโค กโต นาม นตฺถิ, ตสฺมา ภควา เตสํ อนุกมฺปาย เอกทิวเส อิมานิ เทฺว ฐานานิ ปริภุญฺชติ. ตสฺมึ ปน ทิวเส เชตวเน วสิ, ตสฺมา เถโร "อชฺช ภควา สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จริตฺวา สายณฺหกาเล คตฺตานิ ปริสิญฺจนตฺถาย ปุพฺพโกฏฺฐกํ คมิสฺสติ, อถาหํ คตฺตานิ ปริสิญฺจิตฺวา ฐิตํ ภควนฺตํ ยาจิตฺวา รมฺมกสฺส พฺราหฺมณสฺส อสฺสมํ คเหตฺวา คมิสฺสามิ. เอวมิเม ภิกฺขู ภควโต สมฺมุขา ลภิสฺสนฺติ ธมฺมึ กถํ สวนายา"ติ จินฺเตตฺวา เต ภิกฺขู เอวมาห. @เชิงอรรถ: ^๑ ฉ.ม. ปวิสิตุกาโม ^๒ ฉ.ม. นิกฺขมิตุกาโม ^๓ สี. เอกทิวสํ

เนื้อความอรรถกถาฉบับภาษาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๘ หน้าที่ ๗๓. http://84000.org/tipitaka/read/attha_page.php?book=8&page=73&pages=1&modeTY=2&edition=pali ศึกษาพระสูตร (เนื้อความ) นี้แยกตามสารบัญ :- http://84000.org/tipitaka/pitaka_item/read_th.php?B=8&A=1855&modeTY=2&pagebreak=1 http://84000.org/tipitaka/atthapali/th_line.php?B=8&A=1855&modeTY=2&pagebreak=1#p73