บาลี ข้อ 501-512 พระไตรปิฎกเล่มที่ 1

     [๕๐๑]   ภูตปุพฺพํ  ภิกฺขเว  รฏฺฐปาลสฺส  กุลปุตฺตสฺส  ปิตา รฏฺฐปาลํ
กุลปุตฺตํ คาถาย อชฺฌภาสิ
                อปาหนฺเต น ชานามิ        รฏฺฐปาล พหู ชนา ^๑-
                เย มํ สงฺคมฺม ยาจนฺติ       กสฺมา มํ ตฺวํ น ยาจสีติ ฯ
                ยาจโก อปฺปิโย โหติ         ยาจํ อททมปฺปิโย
                ตสฺมาหนฺตํ น ยาจามิ       มา เม วิทฺเทสนา อหูติ ฯ
โส   หิ  นาม  ภิกฺขเว  รฏฺฐปาโล  กุลปุตฺโต  สกํ  ปิตรํ  เอวํ  วกฺขติ
กิมงฺคํ ปน ชโน ชนํ ฯ
     [๕๐๒]   คิหีนํ  หิ  ^๒-  ภิกฺขเว  ทุสฺสํหรานิ โภคานิ สมฺภตานิปิ ^๓-
ทุรนุรกฺขิยานิ  ตตฺถ  นาม  ตุเมฺห  โมฆปุริสา  เอวํ  ทุสฺสํหเรสุ  โภเคสุ
สมฺภเตสุปิ    ทุรนุรกฺขิเยสุ    ยาจนพหุลา    วิญฺญตฺติพหุลา    วิหริสฺสถ
ปุริสํ   เทถ   ปุริสตฺถกรํ   เทถ  โคณํ  เทถ  สกฏํ  เทถ  วาสึ  เทถ
ผรสุํ   เทถ   กุฐารึ  เทถ  กุทฺทาลํ  เทถ  นิขาทนํ  เทถ  วลฺลึ  เทถ
เวฬุํ   เทถ   มุญฺชํ   เทถ   ปพฺพชํ  เทถ  ติณํ  เทถ  มตฺติกํ  เทถาติ
เนตํ   โมฆปุริสา   อปฺปสนฺนานํ   วา   ปสาทาย  ฯเปฯ  เอวญฺจ  ปน
ภิกฺขเว   อิมํ   สิกฺขาปทํ   อุทฺทิเสยฺยาถ   สญฺญาจิกาย   ปน   ภิกฺขุนา
กุฏึ    การยมาเนน    อสฺสามิกํ   อตฺตุทฺเทสํ   ปมาณิกา   กาเรตพฺพา
ตตฺริทํ    ปมาณํ    ทีฆโส   ทฺวาทส   วิทตฺถิโย   สุคตวิทตฺถิยา   ติริยํ
สตฺตนฺตรา   ภิกฺขู   อภิเนตพฺพา   วตฺถุเทสนาย  ฯ  เตหิ  ภิกฺขูหิ  วตฺถุํ
@เชิงอรรถ: ^๑ ยุ. ม. พหุชฺชนา ฯ ^๒ ยุ. โปตฺถเกยํ ปาโฐ น ปญฺญายติ ฯ
@^๓ ทุสฺสมฺภตานิปีติ วา ปาโฐ ฯ
เทเสตพฺพํ    อนารมฺภํ   สปริกฺกมนํ   สารมฺเภ   เจ   ภิกฺขุ   วตฺถุสฺมึ
อปริกฺกมเน    สญฺญาจิกาย   กุฏึ   กาเรยฺย   ภิกฺขู   วา   อนภิเนยฺย
วตฺถุเทสนาย ปมาณํ วา อติกฺกาเมยฺย สงฺฆาทิเสโสติ ฯ
     [๕๐๓]   สญฺญาจิกา  ^๑-  นาม  สยํ  ยาจิตฺวา  ปุริสํปิ ปุริสตฺถกรํปิ
โคณํปิ   สกฏํปิ   วาสึปิ   ผรสุํปิ   กุฐารึปิ  กุทฺทาลํปิ  นิขาทนํปิ  ฯเปฯ
ติณํปิ  มตฺติกํปิ  ฯ  กุฏี  ^๒-  นาม  อุลฺลิตฺตา  วา  โหติ  อวลิตฺตา  วา
อุลฺลิตฺตาวลิตฺตา   วา  ฯ  การยมาเนนาติ  กโรนฺโต  วา  การาเปนฺโต
วา   ฯ   อสฺสามิกนฺติ   น   อญฺโญ   โกจิ  สามิโก  โหติ  อิตฺถี  วา
ปุริโส   วา   คหฏฺโฐ   วา  ปพฺพชิโต  วา  ฯ  อตฺตุทฺเทสนฺติ  อตฺตโน
อตฺถาย   ฯ   ปมาณิกา   กาเรตพฺพา   ตตฺริทํ  ปมาณํ  ทีฆโส  ทฺวาทส
วิทตฺถิโย   สุคตวิทตฺถิยาติ   พาหิริเมน   มาเนน  ฯ  ติริยํ  สตฺตนฺตราติ
อพฺภนฺตริเมน มาเนน ฯ
     [๕๐๔]   ภิกฺขู   อภิเนตพฺพา  วตฺถุเทสนายาติ  เตน  กุฏีการเกน
ภิกฺขุนา   กุฏีวตฺถุํ   โสเธตฺวา  สงฺฆํ  อุปสงฺกมิตฺวา  เอกํสํ  อุตฺตราสงฺคํ
กริตฺวา    วุฑฺฒานํ    ภิกฺขูนํ   ปาเท   วนฺทิตฺวา   อุกฺกุฏิกํ   นิสีทิตฺวา
อญฺชลึ   ปคฺคเหตฺวา   เอวมสฺส   วจนีโย   อหํ   ภนฺเต   สญฺญาจิกาย
กุฏึ  กตฺตุกาโม  อสฺสามิกํ  อตฺตุทฺเทสํ  โสหํ  ภนฺเต สงฺฆํ กุฏีวตฺถุโอโลกนํ
ยาจามีติ   ฯ   ทุติยมฺปิ   ยาจิตพฺพา   ^๓-   ตติยมฺปิ   ยาจิตพฺพา   ฯ
@เชิงอรรถ: ^๑ ยุ. สํยาจิกาย ฯ ^๒ ยุ. กุฏึ ฯ ^๓ ทุติยมฺปิ ยาจิตพฺพาติ ภิกฺขู
@สนฺธาย พหุวจนํ วุตฺตนฺติ ตพฺพณฺณนา ฯ
สเจ   สพฺโพ   สงฺโฆ   อุสฺสหติ  กุฏีวตฺถุํ  โอโลเกตุํ  สพฺเพน  สงฺเฆน
โอโลเกตพฺพํ  ฯ  โน  เจ  สพฺโพ  สงฺโฆ  อุสฺสหติ  กุฏีวตฺถุํ  โอโลเกตุํ
เย    ตตฺถ   โหนฺติ   ภิกฺขู   พฺยตฺตา   ปฏิพลา   สารมฺภํ   อนารมฺภํ
สปริกฺกมนํ    อปริกฺกมนํ   ชานิตุํ   เต   ยาจิตฺวา   สมฺมนฺนิตพฺพา   ฯ
เอวญฺจ   ปน   ภิกฺขเว   สมฺมนฺนิตพฺพา   พฺยตฺเตน   ภิกฺขุนา  ปฏิพเลน
สงฺโฆ ญาเปตพฺโพ
     {๕๐๔.๑}   สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ สญฺญาจิกาย
กุฏึ  กตฺตุกาโม  อสฺสามิกํ  อตฺตุทฺเทสํ  โส สงฺฆํ กุฏีวตฺถุโอโลกนํ ยาจติ ฯ
ยทิ   สงฺฆสฺส   ปตฺตกลฺลํ   สงฺโฆ   อิตฺถนฺนามญฺจ   อิตฺถนฺนามญฺจ  ภิกฺขู
สมฺมนฺเนยฺย อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน กุฏีวตฺถุํ โอโลเกตุํ ฯ เอสา ญตฺติ ฯ
     {๕๐๔.๒}   สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ สญฺญาจิกาย
กุฏึ  กตฺตุกาโม  อสฺสามิกํ  อตฺตุทฺเทสํ  โส สงฺฆํ กุฏีวตฺถุโอโลกนํ ยาจติ ฯ
สงฺโฆ   อิตฺถนฺนามญฺจ   อิตฺถนฺนามญฺจ   ภิกฺขู   สมฺมนฺนติ   อิตฺถนฺนามสฺส
ภิกฺขุโน   กุฏีวตฺถุํ  โอโลเกตุํ  ฯ  ยสฺสายสฺมโต  ขมติ  อิตฺถนฺนามสฺส  จ
อิตฺถนฺนามสฺส   จ   ภิกฺขูนํ   สมฺมติ   อิตฺถนฺนามสฺส   ภิกฺขุโน   กุฏีวตฺถุํ
โอโลเกตุํ โส ตุณฺหสฺส ยสฺส นกฺขมติ โส ภาเสยฺย ฯ
     {๕๐๔.๓}   สมฺมตา  สงฺเฆน  อิตฺถนฺนาโม  จ  อิตฺถนฺนาโม จ ภิกฺขู
อิตฺถนฺนามสฺส   ภิกฺขุโน   กุฏีวตฺถุํ  โอโลเกตุํ  ฯ  ขมติ  สงฺฆสฺส  ตสฺมา
ตุณฺหี ฯ เอวเมตํ ธารยามีติ ฯ
     [๕๐๕]   เตหิ  สมฺมเตหิ  ภิกฺขูหิ ตตฺถ คนฺตฺวา กุฏีวตฺถุํ โอโลเกตพฺพํ
สารมฺภํ   อนารมฺภํ  สปริกฺกมนํ  อปริกฺกมนํ  ชานิตพฺพํ  ฯ  สเจ  สารมฺภํ
โหติ   อปริกฺกมนํ   มายิธ   กรีติ  วตฺตพฺโพ  ฯ  สเจ  อนารมฺภํ  โหติ
สปริกฺกมนํ   สงฺฆสฺส   อาโรเจตพฺพํ   อนารมฺภํ  สปริกฺกมนนฺติ  ฯ  เตน
กุฏีการเกน   ภิกฺขุนา  สงฺฆํ  อุปสงฺกมิตฺวา  เอกํสํ  อุตฺตราสงฺคํ  กริตฺวา
วุฑฺฒานํ    ภิกฺขูนํ    ปาเท    วนฺทิตฺวา   อุกฺกุฏิกํ   นิสีทิตฺวา   อญฺชลึ
ปคฺคเหตฺวา    เอวมสฺส    วจนีโย   อหํ   ภนฺเต   สญฺญาจิกาย   กุฏึ
กตฺตุกาโม   อสฺสามิกํ   อตฺตุทฺเทสํ   โสหํ   ภนฺเต  สงฺฆํ  กุฏีวตฺถุเทสนํ
ยาจามีติ   ฯ   ทุติยมฺปิ   ยาจิตพฺพา  ตติยมฺปิ  ยาจิตพฺพา  ฯ  พฺยตฺเตน
ภิกฺขุนา ปฏิพเลน สงฺโฆ ญาเปตพฺโพ
     {๕๐๕.๑}   สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ สญฺญาจิกาย
กุฏึ  กตฺตุกาโม  อสฺสามิกํ  อตฺตุทฺเทสํ  โส  สงฺฆํ  กุฏีวตฺถุเทสนํ ยาจติ ฯ
ยทิ  สงฺฆสฺส  ปตฺตกลฺลํ  สงฺโฆ  อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน กุฏีวตฺถุํ เทเสยฺย ฯ
เอสา ญตฺติ ฯ
     {๕๐๕.๒}   สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ สญฺญาจิกาย
กุฏึ  กตฺตุกาโม  อสฺสามิกํ  อตฺตุทฺเทสํ  โส  สงฺฆํ  กุฏีวตฺถุเทสนํ ยาจติ ฯ
สงฺโฆ   อิตฺถนฺนามสฺส   ภิกฺขุโน   กุฏีวตฺถุํ   เทเสติ   ฯ  ยสฺสายสฺมโต
ขมติ    อิตฺถนฺนามสฺส   ภิกฺขุโน   กุฏีวตฺถุสฺส   เทสนา   โส   ตุณฺหสฺส
ยสฺส นกฺขมติ โส ภาเสยฺย ฯ
     {๕๐๕.๓}   เทสิตํ  สงฺเฆน  อิตฺถนฺนามสฺส  ภิกฺขุโน กุฏีวตฺถุํ ฯ ขมติ
สงฺฆสฺส ตสฺมา ตุณฺหี ฯ เอวเมตํ ธารยามีติ ฯ
     [๕๐๖]   สารมฺภํ  นาม  กิปิลฺลิกานํ  วา  อาสโย  โหติ  อุปจิกานํ
วา   อาสโย  โหติ  อุนฺทุรานํ  วา  อาสโย  โหติ  อหีนํ  วา  อาสโย
โหติ   วิจฺฉิกานํ   วา   อาสโย   โหติ   สตปทีนํ  วา  อาสโย  โหติ
หตฺถีนํ   วา   อาสโย   โหติ   อสฺสานํ   วา   อาสโย  โหติ  สีหานํ
วา   อาสโย  โหติ  พฺยคฺฆานํ  วา  อาสโย  โหติ  ทีปีนํ  วา  อาสโย
โหติ  อจฺฉานํ  วา  อาสโย  โหติ  ตรจฺฉานํ  วา  อาสโย  โหติ  เยสํ
เกสญฺจิ   ติรจฺฉานคตานํ   วา   ปาณานํ   อาสโย  โหติ  ปุพฺพณฺณนิสฺสิตํ
วา   โหติ   อปรณฺณนิสฺสิตํ   วา   โหติ   อพฺภาฆาตนิสฺสิตํ   วา  โหติ
อาฆาตนนิสฺสิตํ  วา  โหติ  สุสานนิสฺสิตํ  วา  โหติ อุยฺยานนิสฺสิตํ วา โหติ
ราชวตฺถุนิสฺสิตํ   วา  โหติ  หตฺถิสาลานิสฺสิตํ  วา  โหติ  อสฺสสาลานิสฺสิตํ
วา   โหติ   พนฺธนาคารนิสฺสิตํ   วา  โหติ  ปานาคารนิสฺสิตํ  วา  โหติ
สูนนิสฺสิตํ   วา   โหติ  รจฺฉานิสฺสิตํ  วา  โหติ  จจฺจรนิสฺสิตํ  วา  โหติ
สภานิสฺสิตํ วา โหติ สํสรณนิสฺสิตํ วา โหติ เอตํ สารมฺภํ นาม ฯ
     [๕๐๗]   อปริกฺกมนํ  นาม  น  สกฺกา  โหติ  ยถายุตฺเตน  สกเฏน
อนุปริคนฺตุํ สมนฺตา นิสฺเสณิยา อนุปริคนฺตุํ เอตํ อปริกฺกมนํ นาม ฯ
     [๕๐๘]   อนารมฺภํ  นาม  น  กิปิลฺลิกานํ  วา  อาสโย  โหติ  น
อุปจิกานํ   วา   อาสโย   โหติ  น  อุนฺทุรานํ  วา  อาสโย  โหติ  น
อหีนํ   วา   อาสโย   โหติ   น   วิจฺฉิกานํ   วา  อาสโย  โหติ  น
สตปทีนํ   วา   อาสโย   โหติ   ฯเปฯ   น   สํสรณนิสฺสิตํ  วา  โหติ
เอตํ อนารมฺภํ นาม ฯ
     [๕๐๙]   สปริกฺกมนํ   นาม   สกฺกา  โหติ  ยถายุตฺเตน  สกเฏน
อนุปริคนฺตุํ สมนฺตา นิสฺเสณิยา อนุปริคนฺตุํ เอตํ สปริกฺกมนํ นาม ฯ
     [๕๑๐]   สญฺญาจิกา   นาม   สยํ  ยาจิตฺวา  ปุริสํปิ  ปุริสตฺถกรํปิ
ฯเปฯ   นิขาทนํปิ   ฯ  กุฏี  นาม  อุลฺลิตฺตา  วา  โหติ  อวลิตฺตา  วา
อุลฺลิตฺตาวลิตฺตา   วา  ฯ  กาเรยฺยาติ  กโรติ  วา  การาเปติ  วา  ฯ
ภิกฺขู   วา   อนภิเนยฺย   วตฺถุเทสนาย   ปมาณํ   วา  อติกฺกาเมยฺยาติ
ญตฺติทุติเยน   กมฺเมน   กุฏีวตฺถุํ   น   เทสาเปตฺวา   อายามโต   วา
วิตฺถารโต   วา   อนฺตมโส  เกสคฺคมตฺตมฺปิ  อติกฺกาเมตฺวา  กโรติ  วา
การาเปติ   วา  ปโยเค  ^๑-  ทุกฺกฏํ  ฯ  เอกปิณฺฑํ  อนาคเต  อาปตฺติ
ถุลฺลจฺจยสฺส   ฯ   ตสฺมึ   ปิณฺเฑ   อาคเต  อาปตฺติ  สงฺฆาทิเสสสฺส  ฯ
สงฺฆาทิเสโสติ ฯเปฯ เตนปิ วุจฺจติ สงฺฆาทิเสโสติ ฯ
     [๕๑๑]   ภิกฺขุ   กุฏึ   กโรติ  อเทสิตวตฺถุกํ  สารมฺภํ  อปริกฺกมนํ
อาปตฺติ   สงฺฆาทิเสเสน   ทฺวินฺนํ   ทุกฺกฏานํ   ฯ   ภิกฺขุ   กุฏึ  กโรติ
อเทสิตวตฺถุกํ  สารมฺภํ  สปริกฺกมนํ  อาปตฺติ  สงฺฆาทิเสเสน  ทุกฺกฏสฺส  ฯ
ภิกฺขุ    กุฏึ   กโรติ   อเทสิตวตฺถุกํ   อนารมฺภํ   อปริกฺกมนํ   อาปตฺติ
สงฺฆาทิเสเสน    ทุกฺกฏสฺส    ฯ   ภิกฺขุ   กุฏึ   กโรติ   อเทสิตวตฺถุกํ
อนารมฺภํ สปริกฺกมนํ อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส ฯ
     {๕๑๑.๑}   ภิกฺขุ  กุฏึ กโรติ เทสิตวตฺถุกํ สารมฺภํ อปริกฺกมนํ อาปตฺติ
ทฺวินฺนํ  ทุกฺกฏานํ  ฯ  ภิกฺขุ  กุฏึ  กโรติ  เทสิตวตฺถุกํ  สารมฺภํ สปริกฺกมนํ
อาปตฺติ  ทุกฺกฏสฺส  ฯ  ภิกฺขุ  กุฏึ  กโรติ เทสิตวตฺถุกํ อนารมฺภํ อปริกฺกมนํ
อาปตฺติ  ทุกฺกฏสฺส  ฯ  ภิกฺขุ  กุฏึ  กโรติ เทสิตวตฺถุกํ อนารมฺภํ สปริกฺกมนํ
อนาปตฺติ ฯ
@เชิงอรรถ: ^๑ ยุ. ม. โปตฺถเกสุ อิธ. อาเมณฺฑิตํ กตํ ฯ
     [๕๑๒]   ภิกฺขุ   กุฏึ  กโรติ  ปมาณาติกฺกนฺตํ  สารมฺภํ  อปริกฺกมนํ
อาปตฺติ   สงฺฆาทิเสเสน   ทฺวินฺนํ   ทุกฺกฏานํ   ฯ   ภิกฺขุ   กุฏึ  กโรติ
ปมาณาติกฺกนฺตํ     สารมฺภํ     สปริกฺกมนํ    อาปตฺติ    สงฺฆาทิเสเสน
ทุกฺกฏสฺส   ฯ   ภิกฺขุ  กุฏึ  กโรติ  ปมาณาติกฺกนฺตํ  อนารมฺภํ  อปริกฺกมนํ
อาปตฺติ  สงฺฆาทิเสเสน  ทุกฺกฏสฺส  ฯ  ภิกฺขุ  กุฏึ  กโรติ  ปมาณาติกฺกนฺตํ
อนารมฺภํ สปริกฺกมนํ อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส ฯ
     {๕๑๒.๑}   ภิกฺขุ  กุฏึ  กโรติ  ปมาณิกํ  สารมฺภํ อปริกฺกมนํ อาปตฺติ
ทฺวินฺนํ   ทุกฺกฏานํ   ฯ  ภิกฺขุ  กุฏึ  กโรติ  ปมาณิกํ  สารมฺภํ  สปริกฺกมนํ
อาปตฺติ  ทุกฺกฏสฺส  ฯ  ภิกฺขุ  กุฏึ  กโรติ  ปมาณิกํ  อนารมฺภํ  อปริกฺกมนํ
อาปตฺติ  ทุกฺกฏสฺส  ฯ  ภิกฺขุ  กุฏึ  กโรติ  ปมาณิกํ  อนารมฺภํ  สปริกฺกมนํ
อนาปตฺติ ฯ
เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลีอักษรไทย เล่มที่ ๑ หน้าที่ ๓๓๖-๓๔๓. https://84000.org/tipitaka/read/pali_item.php?book=1&item=501&items=12 อ่านโดยใช้เครื่องหมาย [เลขข้อ] เป็นเกณฑ์แบ่งข้อ :- https://84000.org/tipitaka/read/pali_item.php?book=1&item=501&items=12&mode=bracket อ่านเทียบพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลีอักษรโรมัน :- https://84000.org/tipitaka/read/roman_item.php?book=1&item=499&items=12 อ่านเทียบพระไตรปิฎกภาษาไทยฉบับหลวง :- https://84000.org/tipitaka/read/byitem.php?book=1&item=499&items=12 ศึกษาอรรถกถานี้ได้ที่ :- https://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=1&i=499 สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๑ https://84000.org/tipitaka/read/?index_1 https://84000.org/tipitaka/english/?index_1