![]() |
| บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ |
| ThaiVersion PaliThai PaliRoman |
[187] Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme . atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi paripakkā kho rāhulassa vimuttiparipācaniyā dhammā yannūnāhaṃ rāhulaṃ uttariṃ āsavānaṃ khaye vineyyanti . atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṃ 2- piṇḍāya pāvisi sāvatthiyaṃ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto āyasmantaṃ rāhulaṃ āmantesi gaṇhāhi rāhula nisīdanaṃ yena andhavanaṃ tenupasaṅkamissāma @Footnote: 1 Ma. Yu. pāde . 2 Ma. Yu. sāvatthiyaṃ. Divā vihārāyāti . evaṃ bhanteti kho āyasmā rāhulo bhagavato paṭissutvā nisīdanaṃ ādāya bhagavantaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi . Tena kho pana samayena anekāni devatāsahassāni bhagavantaṃ anubandhāni bhavanti ajja bhagavā āyasmantaṃ rāhulaṃ uttariṃ āsavānaṃ khaye vinessatīti. [188] Atha kho bhagavā andhavanaṃ ajjhogāhetvā aññatarasmiṃ rukkhamūle paññatte āsane nisīdi . āyasmāpi kho rāhulo bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi . ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rāhulaṃ bhagavā etadavoca taṃ kiṃ maññasi rāhula cakkhuṃ niccaṃ vā aniccaṃ vāti . aniccaṃ bhante . yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vāti . dukkhaṃ bhante . yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ etaṃ mama esohamasmi eso me attāti. No hetaṃ bhante . rūpā niccā vā aniccā vāti. Aniccā bhante .pe. cakkhuviññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vāti . aniccaṃ bhante . Cakkhusamphasso nicco vā anicco vāti . anicco bhante . Yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ tampi niccaṃ vā aniccaṃ vāti . aniccaṃ bhante . Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vāti . dukkhaṃ bhante. Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ etaṃ mama esohamasmi Eso me attāti . no hetaṃ bhante .pe. jivhā niccā vā aniccā vāti . aniccā bhante . rasā niccā vā aniccā vāti . aniccā bhante . jivhāviññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vāti . aniccaṃ bhante . jivhāsamphasso nicco vā anicco vāti . anicco bhante . yampidaṃ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ tampi niccaṃ vā aniccaṃ vāti . aniccaṃ bhante . yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vāti. Dukkhaṃ bhante . yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ etaṃ mama esohamasmi eso me attāti . No hetaṃ bhante .pe. mano nicco vā anicco vāti . Anicco bhante . yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vāti . dukkhaṃ bhante . yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ etaṃ mama esohamasmi eso me attāti . no hetaṃ bhante . dhammā niccā vā aniccā vāti . aniccā bhante . manoviññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vāti . aniccaṃ bhante . Manosamphasso nicco vā anicco vāti . anicco bhante . Yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ tampi niccaṃ vā aniccaṃ vāti . aniccaṃ bhante . yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vāti . dukkhaṃ bhante. Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ Etaṃ mama esohamasmi eso me attāti. No hetaṃ bhante. {188.1} Evaṃ passaṃ rāhula sutavā ariyasāvako cakkhusmiṃpi nibbindati rūpesupi nibbindati cakkhuviññāṇepi nibbindati cakkhusamphassepi nibbindati yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ tasmiṃpi nibbindati .pe. jivhāyapi nibbindati rasesupi nibbindati jivhāviññāṇepi nibbindati jivhāsamphassepi nibbindati yampidaṃ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedanāgataṃ saññāgataṃ saṅkhāragataṃ viññāṇagataṃ tasmiṃpi nibbindati .pe. manasmiṃpi nibbindati dhammesupi nibbindati .pe. tasmiṃpi nibbindati nibbindaṃ virajjati virāgā vimuccati . Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti . khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānātīti. {188.2} Idamavoca bhagavā attamano āyasmā rāhulo bhagavato bhāsitaṃ abhinandi . imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne āyasmato rāhulassa anupādāya āsavehi cittaṃ vimuccati anekānaṃ ca devatāsahassānaṃ virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi yaṅkiñci samudayadhammaṃ sabbantaṃ nirodhadhammanti. Aṭṭhamaṃ. [189] Saññojaniye ca bhikkhave dhamme desissāmi saññojanañca taṃ suṇātha . katame ca bhikkhave saññojaniyā dhammā katamañca saññojanaṃ . santi bhikkhave cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā Manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā . ime vuccanti bhikkhave saññojaniyā dhammā yo tattha chandarāgo taṃ tattha saññojanaṃ .pe. santi bhikkhave jivhāviññeyyā rasā .pe. santi bhikkhave manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā . ime vuccanti bhikkhave saññojaniyā dhammā yo tattha chandarāgo taṃ tattha saññojananti. Navamaṃ. [190] Upādāniye ca bhikkhave dhamme desissāmi upādānañca taṃ suṇātha . katame ca bhikkhave upādāniyā dhammā katamañca upādānaṃ . santi bhikkhave cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā . ime vuccanti bhikkhave upādāniyā dhammā yo tattha chandarāgo taṃ tattha upādānaṃ .pe. santi bhikkhave jivhāviññeyyā rasā .pe. santi bhikkhave manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā . ime vuccanti bhikkhave upādāniyā dhammā yo tattha chandarāgo taṃ tattha upādānanti. Dasamaṃ. Lokakāmaguṇavaggo dutiyo. Tassuddānaṃ mārapāsena dve vuttā lokakāmaguṇena ca sakko pañcasikho ceva sārīputto ca rāhulo saññojanaṃ upādānaṃ vaggo tena pavuccatīti. ---------- Gahapativaggo tatiyo [191] Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ . atha kho uggo gahapati vesāliko yena bhagavā tenupasaṅkami .pe. ekamantaṃ nisinno kho uggo gahapati vesāliko bhagavantaṃ etadavoca ko nu kho bhante hetu ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭheva dhamme no parinibbāyanti . ko pana bhante hetu ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme parinibbāyantīti. {191.1} Santi kho gahapati cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati tassa taṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṃ viññāṇaṃ hoti tadupādānaṃ . saupādāno gahapati bhikkhu no parinibbāyati .pe. santi kho gahapati jivhāviññeyyā rasā .pe. santi kho gahapati manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati tassa taṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṃ viññāṇaṃ hoti tadupādānaṃ . saupādāno gahapati bhikkhu no parinibbāyati ayaṃ kho gahapati hetu ayaṃ paccayo yena midhekacce sattā diṭṭheva dhamme no parinibbāyanti. [192] Santi ca kho gahapati cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati na ajjhosāya tiṭṭhati tassa taṃ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṃ viññāṇaṃ hoti na tadupādānaṃ . anupādāno gahapati bhikkhu parinibbāyati .pe. Santi kho gahapati jivhāviññeyyā rasā .pe. santi kho gahapati manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā tañce bhikkhu nābhinandati nābhivadati na ajjhosāya tiṭṭhati tassa taṃ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṃ viññāṇaṃ hoti na tadupādānaṃ . anupādāno gahapati bhikkhu parinibbāyati ayaṃ kho gahapati hetu ayaṃ paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme parinibbāyantīti. Paṭhamaṃ. [193] Ekaṃ samayaṃ bhagavā vajjīsu viharati hatthigāme . atha kho uggo gahapati hatthigāmako yena bhagavā tenupasaṅkami .pe. Ekamantaṃ nisinno kho uggo gahapati hatthigāmako bhagavantaṃ etadavoca ko nu kho bhante hetu ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme no parinibbāyanti . ko pana bhante hetu ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme parinibbāyantīti (yathā purimasuttantaṃ evaṃ vitthāretabbaṃ) . Ayaṃ kho gahapati hetu ayaṃ paccayo yena midhekacce sattā Diṭṭhe va dhamme parinibbāyantīti. Dutiyaṃ. [194] Ekaṃ samayaṃ bhagavā nāḷandāyaṃ viharati pāvārikambavane. Atha kho upāli gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami .pe. ekamantaṃ nisinno kho upāli gahapati bhagavantaṃ etadavoca ko nu kho bhante hetu ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme no parinibbāyanti . ko pana bhante hetu ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme parinibbāyantīti (yathā purimasuttantaṃ evaṃ vitthāretabbaṃ) . ayaṃ kho gahapati hetu ayaṃ paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme parinibbāyantīti . Tatiyaṃ. [195] Ekaṃ samayaṃ āyasmā piṇḍolabhāradvājo kosambiyaṃ viharati ghositārāme . atha kho rājā udeno yenāyasmā piṇḍolabhāradvājo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmatā piṇḍolabhāradvājena saddhiṃ sammodi sammodanīyaṃ kathaṃ sārāṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi . ekamantaṃ nisinno kho rājā udeno āyasmantaṃ piṇḍolabhāradvājaṃ etadavoca ko nu kho bho bhāradvāja hetu ko paccayo yenime daharā bhikkhū susū kāḷakesā bhadrena yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā anikīḷitāvino kāmesu yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ caranti addhānañca āpādentīti . vuttaṃ kho etaṃ mahārāja Tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena etha tumhe bhikkhave mātumattīsu mātucittaṃ upaṭṭhapetha bhaginīmattīsu bhaginīcittaṃ upaṭṭhapetha dhītumattīsu dhītucittaṃ upaṭṭhapethāti . ayaṃ 1- kho mahārāja hetu ayaṃ paccayo yenime daharā bhikkhū susū kāḷakesā bhadrena yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā anikīḷitāvino kāmesu yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ caranti addhānañca āpādentīti. [196] Loḷaṃ 2- kho bho bhāradvāja cittaṃ appekadā mātumattīsupi lobhadhammā uppajjanti bhaginīmattīsupi lobhadhammā uppajjanti dhītumattīsupi lobhadhammā uppajjanti . atthi nu kho bho bhāradvāja añño ca hetu añño ca paccayo yenime daharā bhikkhū susū kāḷakesā .pe. Addhānañca āpādentīti. {196.1} Vuttaṃ kho etaṃ mahārāja tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena etha tumhe bhikkhave imameva kāyaṃ uddhaṃ pādatalā adho kesamatthakā tacapariyantaṃ pūrannānappakārassa asucino paccavekkhatha atthi imasmiṃ kāye kesā lomā nakhā dantā taco maṃsaṃ nahārū 3- aṭṭhī aṭṭhimiñjaṃ vakkaṃ hadayaṃ yakanaṃ kilomakaṃ pihakaṃ papphāsaṃ antaṃ antaguṇaṃ udariyaṃ karīsaṃ pittaṃ semhaṃ pubbo lohitaṃ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghānikā lasikā muttanti . Ayampi kho mahārāja hetu ayaṃ paccayo yenime daharā bhikkhū susū @Footnote: 1 Yu. ayampi . 2 Ma. Yu. lolaṃ . 3 Ma. Yu. nahāru. Kāḷakesā .pe. Addhānañca āpādentīti 1-. [197] Ye te bho bhāradvāja bhikkhū bhāvitakāyā bhāvitasīlā bhāvitacittā bhāvitapaññā tesantaṃ na dukkaraṃ hoti 2- . Ye ca kho te bho bhāradvāja bhikkhū abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā tesantaṃ dukkaraṃ hoti . appekadā bho bhāradvāja asubhato manasikarissāmāti 3- subhato va āgacchati atthi nu kho bho bhāradvāja añño ca [4]- hetu añño ca paccayo yenime daharā bhikkhū susū kāḷakesā .pe. Addhānañca āpādentīti. {197.1} Vuttaṃ kho etaṃ mahārāja tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena etha tumhe bhikkhave indriyesu guttadvārā viharatha cakkhunā rūpaṃ disvā mā nimittaggāhino ahuvattha mā anubyañjanaggāhino yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjatha rakkhatha cakkhundriyaṃ cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjatha . sotena saddaṃ sutvā . ghānena gandhaṃ ghāyitvā . Jivhāya rasaṃ sāyitvā . kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā . manasā dhammaṃ viññāya mā nimittaggāhino ahuvattha mā anubyañjanaggāhino yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya @Footnote: 1 Yu. itisaddo natthi . 2 Ma. tesaṃ taṃ sukaraṃ hoti . 3 Ma. karissāmīti. @4 Ma. kho. Paṭipajjatha rakkhatha manindriyaṃ manindriye saṃvaraṃ āpajjathāti . Ayampi kho mahārāja hetu ayaṃ paccayo yenime daharā bhikkhū susū kāḷakesā bhadrena yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā anikīḷitāvino kāmesu yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ caranti addhānañca āpādentīti. [198] Acchariyaṃ bho bhāradvāja abbhūtaṃ bho bhāradvāja . Yāva subhāsitañcidaṃ bho bhāradvāja tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena eseva kho bho bhāradvāja hetu esa paccayo yenime daharā bhikkhū susū kāḷakesā bhadrena yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā anikīḷitāvino kāmesu yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ caranti addhānañca āpādentīti . ahampi kho bho bhāradvāja yasmiṃ samaye arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena anupaṭṭhitāya satiyā asaṃvutehi indriyehi antepuraṃ pavisāmi ativiya maṃ tasmiṃ samaye lobhadhammā parisahanti . yasmiñca khvāhaṃ bho bhāradvāja samaye rakkhiteneva kāyena rakkhitāya vācāya rakkhitena cittena upaṭṭhitāya satiyā saṃvutehi indriyehi antepuraṃ pavisāmi na maṃ tattha 1- tasmiṃ samaye lobhadhammā parisahanti . abhikkantaṃ bho bhāradvāja abhikkantaṃ bho bhāradvāja . seyyathāpi bho bhāradvāja nikkujjitaṃ vā @Footnote: 1 Ma. Yu. tathā. Ukkujjeyya paṭicchannaṃ vā vivareyya mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya andhakāre vā telappajjotaṃ dhāreyya cakkhumanto rūpāni dakkhantīti evamevaṃ bhotā bhāradvājena anekapariyāyena dhammo pakāsito . esāhaṃ bho bhāradvāja taṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca upāsakaṃ maṃ bhavaṃ bhāradvājo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṅgatanti. Catutthaṃ. [199] Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho soṇo gahapatiputto yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi . Ekamantaṃ nisinno kho soṇo gahapatiputto bhagavantaṃ etadavoca ko nu kho bhante hetu ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme no parinibbāyanti . ko pana bhante hetu ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme parinibbāyantīti . (yathā purimasuttantaṃ evaṃ vitthāretabbaṃ). Pañcamaṃ. [200] Ekaṃ samayaṃ bhagavā āyasmā ānando kosambiyaṃ viharati ghositārāme . atha kho ghosito gahapati yenāyasmā ānando tenupasaṅkami .pe. ekamantaṃ nisinno kho ghosito gahapati āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca dhātunānattaṃ dhātunānattanti bhante ānanda vuccati kittāvatā nu kho bhante dhātunānattaṃ vuttaṃ bhagavatāti . saṃvijjati kho gahapati cakkhudhātu rūpā ca manāpā Cakkhuviññāṇañca sukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati sukhā vedanā . saṃvijjati kho gahapati cakkhudhātu rūpā ca amanāpā cakkhuviññāṇañca dukkhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā . Saṃvijjati kho gahapati cakkhudhātu rūpā ca [1]- upekkhaṭṭhāniyā 2- cakkhuviññāṇañca adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā .pe. saṃvijjati kho gahapati jivhādhātu rasā ca manāpā jivhāviññāṇañca sukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati sukhā vedanā . saṃvijjati kho gahapati jivhādhātu rasā ca amanāpā jivhāviññāṇañca dukkhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā . saṃvijjati kho gahapati jivhādhātu rasā ca upekkhaṭṭhāniyā jivhāviññāṇañca adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā .pe. saṃvijjati kho gahapati manodhātu dhammā ca manāpā manoviññāṇañca sukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati sukhā vedanā. {200.1} Saṃvijjati kho gahapati manodhātu dhammā ca amanāpā manoviññāṇañca dukkhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā . saṃvijjati kho gahapati manodhātu dhammā ca upekkhaṭṭhāniyā manoviññāṇañca adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā . ettāvatā [3]- gahapati dhātunānattaṃ vuttaṃ bhagavatāti. Chaṭṭhaṃ. @Footnote: 1 Ma. manāpā . 2 Sī. upekkhāṭhāniyā. Ma. upekkhāvedaniyā. evamuparipi. @Yu. upekkhāṭṭhāniyā . 3 Ma. Yu. kho. [201] Ekaṃ samayaṃ āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati kulaghare saṃpavatte 1- pabbate . atha kho hāliddakāni 2- gahapati yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami .pe. ekamantaṃ nisinno kho hāliddakāni gahapati āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca vuttamidaṃ bhante bhagavatā dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattanti . kathaṃ nu kho bhante dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattanti. [202] Idha gahapati bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā manāpaṃ itthetanti pajānāti cakkhuviññāṇaṃ sukhavedaniyaṃ ca sukhavedaniyaṃ 3- phassaṃ paṭicca uppajjati sukhā vedanā . cakkhunā ca kho panevaṃ 4- rūpaṃ disvā amanāpaṃ itthetanti pajānāti cakkhuviññāṇaṃ dukkhavedaniyaṃ ca dukkhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā . cakkhunā kho panevaṃ rūpaṃ disvā upekkhaṭṭhaniyaṃ itthetanti pajānāti cakkhuviññāṇaṃ adukkhamasukhavedaniyaṃ ca adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā. {202.1} Puna caparaṃ gahapati bhikkhu sotena saddaṃ sutvā . Ghānena gandhaṃ ghāyitvā . jivhāya rasaṃ sāyitvā . kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā . manasā dhammaṃ viññāya manāpaṃ itthetanti pajānāti manoviññāṇaṃ sukhavedaniyaṃ ca sukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati sukhā vedanā . manasā kho panevaṃ dhammaṃ @Footnote: 1 Ma. papāte. Yu. kuraraghare pavatte . 2 Ma. Yu. hāliddikāni. evamuparipi. @3 Ma. sukhavedaniyañca . 4 Ma. Yu. paneva. evamuparipi. Viññāya amanāpaṃ itthetanti pajānāti manoviññāṇaṃ dukkhavedaniyaṃ ca dukkhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā . manasā kho panevaṃ dhammaṃ viññāya upekkhaṭṭhāniyaṃ itthetanti pajānāti manoviññāṇaṃ adukkhamasukhavedaniyaṃ ca adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā . evaṃ kho gahapati dhātunānattaṃ paṭicca uppajjati phassanānattaṃ phassanānattaṃ paṭicca uppajjati vedanānānattanti. Sattamaṃ. [203] Ekaṃ samayaṃ bhagavā bhaggesu viharati suṃsumāragire bhesakaḷāvane migadāye . atha kho nakulapitā gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami .pe. ekamantaṃ nisinno kho nakulapitā gahapati bhagavantaṃ etadavoca ko nu kho bhante hetu ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme no parinibbāyanti . ko pana bhante hetu ko paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme parinibbāyantīti. {203.1} Santi kho gahapati cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati tassa taṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṃ viññāṇaṃ hoti tadupādānaṃ . saupādāno gahapati bhikkhu no parinibbāyati .pe. Santi kho gahapati jivhāviññeyyā rasā .pe. santi kho gahapati manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā Rajaniyā tañce bhikkhu abhinandati abhivadati ajjhosāya tiṭṭhati tassa taṃ abhinandato abhivadato ajjhosāya tiṭṭhato tannissitaṃ viññāṇaṃ hoti tadupādānaṃ . saupādāno gahapati bhikkhu no parinibbāyati . ayaṃ kho gahapati hetu ayaṃ paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme no parinibbāyanti. [204] Santi ca kho 1- gahapati cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā tañce bhikkhu na abhinandati na abhivadati na ajjhosāya tiṭṭhati tassa taṃ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṃ viññāṇaṃ hoti na 2- tadupādānaṃ . anupādāno gahapati bhikkhu parinibbāyati .pe. santi kho gahapati jivhāviññeyyā rasā .pe. santi kho gahapati manoviññeyyā dhammā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajaniyā tañce bhikkhu na abhinandati na abhivadati na ajjhosāya tiṭṭhati tassa taṃ anabhinandato anabhivadato anajjhosāya tiṭṭhato na tannissitaṃ viññāṇaṃ hoti na tadupādānaṃ . Anupādāno gahapati bhikkhu parinibbāyati . ayaṃ kho gahapati hetu ayaṃ paccayo yena midhekacce sattā diṭṭhe va dhamme parinibbāyantīti. Aṭṭhamaṃ. [205] Ekaṃ samayaṃ āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati makkarakaṭe 3- araññakuṭikāyaṃ . atha kho lohiccassa brāhmaṇassa @Footnote: 1 Ma. Yu. khosaddo natthi. 2 Ma. nasaddo natthi . 3 Ma. makkarakate. Sambahulā antevāsikā kaṭṭhahārakā māṇavakā yenāyasmato mahākaccānassa araññakuṭikā tenupasaṅkamiṃsu upasaṅkamitvā parito parito kuṭikāyaṃ anucaṅkamanti anuvicaranti uccāsaddā mahāsaddā kānici kānici seleyyakāni karonti 1- ime pana muṇḍakā samaṇakā ibbhā kaṇhā 2- bandhupādāpaccā imesaṃ bhāratakānaṃ 3- sakkatā garukatā mānitā pūjitā apacitāti . atha kho āyasmā mahākaccāno vihārā nikkhamitvā te māṇavake etadavoca mā [4]- māṇavakā saddamakattha dhammaṃ vo bhāsissāmīti . evaṃ vutte te māṇavakā tuṇhī ahesuṃ . atha kho āyasmā mahākaccāno te māṇavake gāthāhi ajjhabhāsi [206] Sīluttamā pubbatarā ahesuṃ te brāhmaṇā ye purāṇaṃ saranti guttāni dvārāni surakkhitāni ahesu 5- tesaṃ abhibhuyya kodhaṃ. Dhamme ca jhāne 6- ca ratā ahesuṃ te brāhmaṇā ye purāṇaṃ saranti imeva 7- vokkamma jahāmhaseti 8- gottena mattā visamaṃ caranti. Kodhābhibhūtā suputhuttadaṇḍā 9- virujjhamānā 10- tasathāvaresu aguttadvārassa bhavanti moghā supineva laddhaṃ purisassa vittaṃ. Anāsakā thaṇḍilasāyikā ca pāto sinānañca tayo ca vedā kharājinaṃ jaṭā paṅko mantā sīlabbataṃ tapo kuhanā vaṅkadaṇḍā ca udakā ca manāni ca @Footnote: 1 Sī. selissakāni karontā. Yu. selissakāni karonti. 2 Yu. kiṇhā. @3 Ma. bharatakānaṃ. 4 Yu. vo. 5 Ma. Yu. ahesuṃ. 6 Ma. Yu. ca jhāne. @7 Ma. Yu. ime ca. 8 Ma. japāmaseti. Yu. jappamaseti. 9 Ma. Yu. puthuattadaṇḍā. @10 Ma. Yu. virajujhamānā. Vaṇṇā ete brāhmaṇānaṃ katā kiñcikkhabhāvanā cittañca susamāhitaṃ vippasannamanāvilaṃ akhilaṃ sabbabhūtesu so maggo brahmapattiyāti.The Pali Tipitaka in Roman Character Volume 18 page 132-149. https://84000.org/tipitaka/read/roman_item.php?book=18&item=187&items=20 Classified by [Item Number] :- http://84000.org/tipitaka/read/roman_item.php?book=18&item=187&items=20&mode=bracket Compare with The Pali Tipitaka in Thai Character :- https://84000.org/tipitaka/read/pali_item.php?book=18&item=187&items=20 Compare with The Royal Version of Thai Tipitaka :- https://84000.org/tipitaka/read/byitem.php?book=18&item=187&items=20 Study Atthakatha :- https://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=18&i=187 Contents of The Tipitaka Volume 18 https://84000.org/tipitaka/read/?index_18 https://84000.org/tipitaka/english/?index_18
![]() ![]() ![]() ![]() |
บันทึก ๑๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๐.
การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี อักษรโรมัน.
หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ [email protected]
![]()