ขอนอบน้อมแด่
พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
                      พระองค์นั้น
บทนำ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ค้นพระไตรปิฎก ชาดก หนังสือธรรมะ
พระไตรปิฎกเล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎกเล่มที่ ๑๒ [ฉบับมหาจุฬาฯ] ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖
๑๐๐. สรณทุกะ ๑๔. หีนติกะ
[๙๕] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นชั้นต่ำอาศัยสภาวธรรม ที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นชั้นต่ำเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นชั้นกลางอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นชั้นกลางเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นชั้นกลางอาศัยสภาวธรรมที่ ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นชั้นกลางเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๓๓๕}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน]

๑๐๐. สรณทุกะ ๑๕. มิจฉัตตนิยตติกะ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นชั้นประณีตอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นชั้นประณีตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
๑๐๐. สรณทุกะ ๑๕. มิจฉัตตนิยตติกะ
[๙๖] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีสภาวะผิดและให้ผล แน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีสภาวะผิดและให้ผลแน่นอน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอน อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีสภาวะชอบและให้ผลแน่นอนเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้น อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่ไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้น อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่แน่นอนโดยอาการทั้งสองนั้นเกิด ขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๓๓๖}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน]

๑๐๐. สรณทุกะ ๑๗. อุปปันนติกะ

๑๐๐. สรณทุกะ ๑๖. มัคคารัมมณติกะ
[๙๗] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีมรรคเป็นอารมณ์อาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีมรรคเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีมรรคเป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีมรรคเป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีมรรคเป็นอธิบดีอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีมรรคเป็นอธิบดีเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
๑๐๐. สรณทุกะ ๑๗. อุปปันนติกะ
[๙๘] สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งยังไม่เกิดขึ้นเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่ยังไม่เกิดขึ้นโดยอารัมมณปัจจัย อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งจักเกิดขึ้นแน่นอนเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่มิใช่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนโดยอารัมมณปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งจักเกิดขึ้นแน่นอนเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่จักเกิดขึ้นแน่นอนโดยอารัมมณปัจจัย {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๓๓๗}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน]

๑๐๐. สรณทุกะ ๑๙. อตีตารัมมณติกะ

อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๑ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๒ วาระ
๑๐๐. สรณทุกะ ๑๘. อตีตติกะ
[๙๙] สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นอดีตเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรม ที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่เป็นอดีตโดยอารัมมณปัจจัย อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ (สภาวธรรมที่เป็นอนาคตเหมือนกับสภาวธรรมที่เป็นอดีต)
๑๐๐. สรณทุกะ ๑๙. อตีตารัมมณติกะ
[๑๐๐] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีอดีตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีอดีตธรรมเป็นอารมณ์อาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีอดีตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์อาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีอนาคตธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๓๓๘}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน]

๑๐๐. สรณทุกะ ๒๑. อัชฌัตตารัมมณติกะ

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์อาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์อาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีปัจจุบันธรรมเป็นอารมณ์เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ
๑๐๐. สรณทุกะ ๒๑. อัชฌัตตารัมมณติกะ
[๑๐๑] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีธรรมภายในตนเป็น อารมณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๓๓๙}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน]

๑๐๐. สรณทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ

สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งไม่ใช่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ
๑๐๐. สรณทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ
[๑๐๒] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้แต่กระทบได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้แต่กระทบได้เกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ) สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้อาศัย สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้และที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และ กระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๓๔๐}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน]

๑๐๐. สรณทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ

นเหตุปัจจัยและนอารัมมณปัจจัย
[๑๐๓] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะ นเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้ อาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เกิดขึ้นเพราะ นอารัมมณปัจจัย (ย่อ) นเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ นกัมมปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ นอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ นอินทรียปัจจัย มี ๑ วาระ นฌานปัจจัย มี ๑ วาระ นมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ นวิปปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ โนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวาร เหมือนกับปฏิจจวาร) [๑๐๔] สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นปัจจัย แก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้โดยเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นปัจจัยแก่ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้โดยเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๓๔๑}

พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน]

๑๐๐. สรณทุกะ ๒๒. สนิทัสสนติกะ

สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ นิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๒ วาระ กัมมปัจจัย มี ๒ วาระ วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ อาหารปัจจัย มี ๒ วาระ อินทรียปัจจัย มี ๒ วาระ ฌานปัจจัย มี ๒ วาระ มัคคปัจจัย มี ๒ วาระ วิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
ปัจจนียุทธาร
[๑๐๕] สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้เป็นปัจจัย แก่สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งมิใช่เห็นไม่ได้และกระทบไม่ได้โดย สหชาตปัจจัย ปัจฉาชาตปัจจัย และกัมมปัจจัย (ย่อ) นเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ นอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ โนอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)
ธัมมานุโลมปัจจนียะ ทุกติกปัฏฐาน จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๓๔๒}


                  เนื้อความพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาฯ เล่มที่ ๔๕ หน้าที่ ๓๓๕-๓๔๒. http://84000.org/tipitaka/read/m_siri.php?B=45&siri=68                   อ่านเทียบพระไตรปิฎกฉบับหลวง http://84000.org/tipitaka/read/v.php?B=45&A=5284&Z=5362                   ศึกษาอรรถกถานี้ได้ที่ :- http://84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=45&i=851                   สารบัญพระไตรปิฎกเล่มที่ ๔๕ http://84000.org/tipitaka/read/?index_mcu45


บันทึก ๓๑ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๙ การแสดงผลนี้อ้างอิงข้อมูลจากพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. หากพบข้อผิดพลาด กรุณาแจ้งได้ที่ DhammaPerfect@yahoo.com

สีพื้นหลัง :