อานิสงส์แห่งการถึงพระรัตนตรัยและรักษาศีลห้า

ฉัตตะเป็นบุตรของพราหมณ์ในเสตัพยนคร เป็นบุตรที่บิดามารดาได้มาโดยยาก ครั้นเจริญวัยแล้ว บิดาจึงส่งเขาไปศึกษาในสำนักของโปกขรสาติพราหมณ์ ณ อุกกัฏฐนคร.

เมื่อถึงเวลามอบทักษิณาค่าบูชาอาจารย์ ฉัตตะถือทรัพย์ออกเดินทางจากเสตัพยนคร มุ่งหน้าไปยังอุกกัฏฐนคร เพื่อถวายค่าบูชาครูแก่โปกขรสาติพราหมณ์ผู้เป็นอาจารย์ของตน.

เวลาใกล้รุ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน กรุงสาวัตถี ทรงออกจากมหากรุณาสมาบัติแล้วตรวจดูโลก ทรงเห็นอุปนิสัยของฉัตตมาณพ.

พระองค์ทรงทราบว่า ฉัตตะจักได้ฟังธรรม ตั้งอยู่ในสรณะและศีล แต่ภายหลังจะถูกโจรฆ่าตายเพราะทรัพย์ที่นำติดตัวไป.

พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงเสด็จไปก่อน แล้วประทับนั่ง ณ โคนไม้แห่งหนึ่งบนทางที่ฉัตตะจะเดินผ่าน ครั้นฉัตตมาณพมาถึง เห็นพระองค์ประทับนั่งอยู่ระหว่างทาง จึงเข้าไปเฝ้า.

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่าเขาจะไปไหน ฉัตตะกราบทูลว่า จะไปอุกกัฏฐนคร เพื่อมอบทักษิณาค่าบูชาครูแก่โปกขรสาติพราหมณ์ผู้เป็นอาจารย์.

พระองค์ตรัสถามว่า มาณพรู้จักสรณะ 3 และศีล 5 หรือไม่ ฉัตตะกราบทูลว่าไม่รู้ว่าสรณะ 3 และศีล 5 นั้นเป็นอย่างไร.

พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงแสดงผลานิสงส์ของการถึงสรณะและการสมาทานศีล แล้วทรงสอนให้ถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์เป็นสรณะ.

จากนั้น พระองค์ทรงสอนสิกขาบท 5 คือ เว้นจากการฆ่าสัตว์ เว้นจากการลักทรัพย์ เว้นจากการประพฤติผิดในกาม เว้นจากการกล่าวเท็จ และเว้นจากการดื่มน้ำเมาอันเป็นเหตุให้ประมาท.

ฉัตตมาณพฟังพระดำรัสแล้วเกิดศรัทธา รับว่าจักทำตามที่พระองค์ตรัสสอน เขาถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะ สมาทานสิกขาบท 5 และตั้งใจปฏิบัติในธรรมของพระตถาคต.

เมื่อฉัตตมาณพเดินทางต่อไปถึงทางนั้น พวกโจรซึ่งมุ่งชิงทรัพย์ได้ฆ่าเขา เพราะทรัพย์เป็นเหตุ เขาสิ้นชีวิตในวันนั้นเอง.

ด้วยกุศลที่ได้ถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะและสมาทานศีลตามพระดำรัสของพระผู้มีพระภาคเจ้า ฉัตตะจึงบังเกิดเป็นฉัตตเทพบุตรในเทวโลก.

วิมานของฉัตตเทพบุตรรุ่งเรืองอย่างยิ่ง มีรัศมีสว่างไสว ทำกลางคืนให้เป็นเหมือนกลางวัน ปกคลุมด้วยข่ายทองคำ มีดอกปทุมและดอกบุณฑริกงดงาม พร้อมด้วยเทพบุตรและเทพธิดาแวดล้อม.

ฉัตตเทพบุตรลงมาจากดาวดึงส์ เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้า พระองค์ตรัสถามถึงเหตุแห่งวิมานและรัศมีอันสว่างไสวนั้น เพื่อประกาศบุญกรรมที่เขาได้ทำแล้วแก่มหาชน.

ฉัตตเทพบุตรกราบทูลว่า พระศาสดาเสด็จมาพบเขาในทางนั้นด้วยพระองค์เอง ทรงมีอุปการะมาก ทรงอนุเคราะห์สั่งสอนธรรมแก่เขา เขาได้ฟังธรรมของพระองค์ แล้วรับว่าจะทำตามที่ตรัสสอน.

เขากราบทูลต่อไปว่า ตนได้ถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์เป็นสรณะ ได้ถือสิกขาบท 5 ในพระศาสนา และได้ปฏิบัติในธรรมของพระตถาคต ครั้นถูกพวกโจรฆ่าเพราะทรัพย์เป็นเหตุ จึงได้ทิพยสมบัติอันรุ่งเรืองนี้.

ฉัตตเทพบุตรทูลขอฟังธรรมอีก พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงแสดงธรรมแก่เขาและบริษัทที่ประชุมกันอยู่.