48

อานิสงส์แห่งการขุดบ่อน้ำถวายพระพุทธเจ้า

ในอดีตกาล เมื่อพระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสีเสด็จอุบัติขึ้นในโลก บุรุษผู้หนึ่งมีจิตเลื่อมใส ปรารถนาจะสร้างสิ่งที่เป็นประโยชน์ยั่งยืนถวายแด่พระศาสดา เขาจึงลงมือขุดบ่อน้ำ แล้วน้อมถวายบ่อน้ำนั้นแด่พระพุทธองค์.

บ่อน้ำเป็นสิ่งที่ผู้คนใช้ประโยชน์ได้ทุกวัน ทั้งสำหรับดื่ม ชำระร่างกาย และบรรเทาความกระหายแก่ผู้เดินทาง การขุดบ่อน้ำจึงมิใช่การถวายสิ่งของที่ใช้เพียงครั้งเดียว แต่เป็นการจัดแหล่งน้ำไว้เพื่อเกื้อกูลชีวิตของผู้คนจำนวนมาก.

นอกจากขุดบ่อน้ำถวายแล้ว ในครั้งนั้นเขายังนำบิณฑบาตไปถวายแด่พระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสีด้วย กุศลที่ทำด้วยศรัทธาทั้งการถวายบ่อน้ำและภัตตาหาร จึงเป็นบุญที่ติดตามเขาไปตลอดการเวียนว่ายเกิดตาย.

พระอุทปานทายกเถระระลึกถึงผลแห่งกรรมนั้นแล้วกล่าวว่า นับจากกัปปัจจุบันย้อนหลังไป 91 กัป เพราะได้ขุดบ่อน้ำถวายพระพุทธเจ้า ท่านจึงไม่รู้จักทุคติเลย.

อรรถกถาอธิบายผลแห่งทานไว้อย่างสอดคล้องกับสิ่งที่ท่านเคยสร้างไว้ คือไม่ว่าท่านจะไปเกิด ณ ที่ใด ที่นั้นย่อมมีสระโบกขรณี บ่อน้ำ น้ำดื่ม และแหล่งน้ำต่าง ๆ เกิดขึ้นอย่างเพียบพร้อมบริบูรณ์ ไม่ต้องประสบความขาดแคลนน้ำ.

ครั้นถึงสมัยพระพุทธเจ้าพระนามว่าโคดม บุญที่สั่งสมไว้เป็นอุปนิสัยให้ท่านได้เข้ามาบวชในพระพุทธศาสนา เจริญวิปัสสนา และทำพระศาสนกิจให้สำเร็จ.

ในที่สุดท่านได้บรรลุพระอรหัต พร้อมด้วยปฏิสัมภิทา 4 วิโมกข์ 8 และอภิญญา 6 พ้นจากการเวียนว่ายในวัฏสงสาร สมดังผลสูงสุดที่กุศลนั้นเกื้อหนุนมา.

การขุดบ่อน้ำครั้งหนึ่งจึงให้ผลตรงตามลักษณะของทาน ผู้ให้สร้างแหล่งน้ำเพื่อดับความกระหายแก่ผู้อื่น เมื่อเกิดในภพใดก็มีน้ำและแหล่งน้ำบริบูรณ์ และบุญนั้นยังเป็นอุปนิสัยให้ได้พบพระพุทธศาสนา จนบรรลุความสิ้นทุกข์ในที่สุด.

ที่มา:
อุทปานทายกเถราปทาน ขุททกนิกาย อปทาน พระไตรปิฎกเล่มที่ 32
อรรถกถาอุทปานทายกเถราปทาน